• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 06 Jeltoqsan, 2025

«Men eliktep óstim, aǵa, ózińe»

20 ret
kórsetildi

Adam kóńilindegi daq túspegen, kirlemegen kirshiksiz sezimniń orny qaı kezde de bólek ekenine eshkim talasa qoımas. Qulyndaı quldyrańdap shapqylap júrgen ýaqytta aǵaǵa degen qurmetti ańǵara bermeıtinimiz aqıqat qoı. Samaıyn aq qyraý shalǵan kezde ǵana Alataýdaı bıik aǵalardyń qadir-qasıetin bilip, kisilik kelbetin túsinemiz. Bálkim, joly bólek, jóni erek sol aǵalardyń boıyndaǵy bekzattyqty, adamı qasıetterdi baǵalaýǵa zymyrandaı zýlaǵan jyldar jylys­tap ótýi qajet bolar. Kim bilsin?

Kóńilge qonymdy ádemi áýenniń boıynan poetı­kalyq saryndy baı­qa­­ǵany­myzda júregimiz atqaq­tap, boıymyzdy beımálim bir sezimniń bıleıtini bar. Án mátinindegi shymyr shýmaqtar, tosyn teńeýler tyńdarman bitkenniń janyn tebirentpeı qoımasa kerek. Sózdiń qudireti degenimiz de sol bolar, bálkim. Jazdyń jyly jańbyryndaı tula boıyńdy eritetin, elitetin, tolǵandyratyn, oılandyratyn melodııa qaı kezde de seniń júregińdegi sezim shyrpysyn tutatyp turatyn sekildi.

Júrekke jyly tıetin talaı ánimen Atyraý men Altaı ara­syn­daǵy tyńdarmannyń talǵa­myn tap basqan Ǵazızhan Sheker­bek­tiń «Aǵa» shyǵarmasy da kóńil tol­qynyn árli-berli terbeıtini ras. Mátindegi sózder sazben úılesim tapqandyqtan bolar, ánshiniń maıdaqońyr úni ón boıyńdy kóktem tańynyń salqyn samalyndaı aımalaı túsedi. Jabyqqan kóńilińdi jadyratady. Aǵalardyń alqaýynda bolǵan ǵajap sátterdi shaǵyn epızod sekildi eske túsiredi.

«Saǵan meniń kózimmenen qarasa,

Sózimmenen almaıdy eshkim talasa.

Sen bıiksiń. Aǵa, seniń qasyńda,

Alataý da, Qarataý da alasa»,  dep bastalatyn ǵajap shyǵarmanyń alǵashqy shýmaǵynyń ózi kisi balasyn tereń oıdyń tuńǵıyǵyna tarta túsetini anyq.

Rasynda bolmysy men kisiligi qatar úılesken qanshama bekzat aǵa­myzdan bes kún jalǵannyń bel orta­synda aıyrylyp qaldyq deseńizshi. Olardyń jarqyn beı­nesi jadymyzda jańǵyryp tur­ǵa­nymen, túrli oıdyń túbine túse­tinimiz taǵy belgili. Shyn­týaı­tyna kelsek, barynda baǵalaı aldyq pa, baǵalaı almadyq pa? Osy bir oı sanamyzdy jıi-jıi silkip alady. Sodan da bolar, keıde ózegi­mizdi ókinishtiń jalyny qaryp ótkendeı bolady...

«Maǵan sendeı eshkim qushaq ashpaıdy,

Kúnniń ózi sendeı nuryn shashpaıdy.

Kerek deseń, aǵa, seniń qasyńda,

Tórt muhıt ta tobyǵyńnan aspaıdy», dep keletin ekinshi shý­maq­taǵy tosyn teńeýler de tolǵan­dyrmaı qoımaıdy. Taǵy da ótken shaqqa qaraılap, joǵalǵan jyldar tiz­begindegi tátti shaqtardy keri qaı­tar­ǵyń keledi. Amal neshik, ol kók­tem rasynda oralmaıdy ǵoı.

Bul shyǵarma adam janyna tereńdep enetini bar. Bálkim «Tórt muhıt ta tobyǵyńnan aspaıdy» degen teńeýden áldekimder asyra silteýshilik, jalǵan pafos­ty dep paıymdaıtyn bolar. Iаǵnı gıperbolanyń ushqynyn da ańǵaratyn shyǵar. Kim bilsin. Áıtse de, ánniń baıaý yrǵaǵy munyń bárin ekinshi planǵa ysyryp, týyndynyń tabıǵatyna tereńdete túsedi.

«Osy kúnim tatıtyndaı ǵasyrǵa,

Abyroıyń asýda.

Men ózimdi han ulyndaı sezinem,

Aǵa, seniń qasyńda.

 

Ini bolǵan aǵa sendeı asylǵa,

Baq bar eken basymda.

Eshkim meniń jyrta almaıdy jaǵamdy,

Sen turǵanda qasymda», dep keletin ánniń qaıyrmasy da ardaq tutqan aǵalarymyzdyń bolmysyn bıiktetip turǵany daýsyz.

Jalpy alǵanda, Ǵazızhan Shekerbektiń kez kelgen týyndysy adam janyn tebirentpeı qoımaıdy. Bul áninde de ol asyl aǵaǵa degen bárimizdiń qurmetimizdi án tilinde sóıletip, kókeıimizde júrgen talaı oıdy ornymen jetkize bilgen.

«Uqsasa dep sózim seniń sózińe,

Uqsasa dep kózim ótkir kózińe.

Kimge eliktep óstiń, aǵa, bilmeımin.

Men eliktep óstim, aǵa, ózińe», dep túıindeletin myna bir shýmaq beıkúná perishte kúnderdi, balalyq shaqty aına-qatesiz eske túsiredi. Janarynda ot oınaǵan, rýhy ór, táni bekem aǵalarymyzdyń árbir áreketine eliktegen kezimiz jeterlik qoı. Endi ol kún de sarqylmas saǵy­nyshqa aınalyp ketkeni ras.

Qalaı desek te, Ǵazızhan Shekerbektiń «Aǵa» áninde Ala­taýdaı bıik aǵalarǵa degen sheksiz qurmet kórinis taýyp turǵany daýsyz. Ánniń mátininde mán de, melodııa da bar. Tamasha týyndy sonysymen de tyńdarman júreginde, kóńilinde máńgi saqtalatynyna eshkimniń kúmáni joq dep oılaımyz.

Sońǵy jańalyqtar