«Aýrý astan» demekshi, búginde taǵam qaýipsizdigi qoǵamdy únemi alańdatyp turǵan másele. Sapasyz ónimderden týyndaıtyn taǵamdyq ýlanýlar men ishek ınfeksııalary jyldan jylǵa kóbeıip, halyqtyń densaýlyǵyna úlken qaýip tóndirip otyr, dep jazady Egemen.kz.
Osy rette Abaı oblysy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń tehnıkalyq reglamentterdi baqylaý bóliminiń basshysy Serikbolsyn Nazarbekov О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda bolǵan brıfıngte óńirde satylatyn azyq-túlik ónimderiniń sapasyn baqylaý týraly aıtty.
– Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý organdary EAEO tehnıkalyq reglamentteri men gıgıenalyq normatıvterge sáıkestigin anyqtaý úshin ónimge turaqty monıtorıng júrgizedi. Negizgi maqsat – talaptardyń oryndalýyn tekserý. Osy jyldyń 10 aıynda sala mamandary 784 taýardy tekserdi, onyń 441-i azyq-túlik ónimderi. Onyń ishinde sút jáne nan-toqash ónimderi, qus eti, jumyrtqa, kondıterlik buıymdar bar. 42 taýar tehnıkalyq reglamentke sáıkes kelmegen, – dedi Serikbolsyn Nazarbekov.
Al oblystyq DSEK-tiń tamaq obektilerin baqylaý bóliminiń basshysy Aıgerim Musataevanyń aıtýynsha, taǵam ónimderin daıyndaý barysynda asa muqııat bolatyn biraz jaıttar bar.
– Búginde jıi kezdesetin ýlaný túri – zııandy mıkroorganızmder bolady. Mundaı aýrý týdyratyn bakterııalar ónimge bastapqyda juǵýy nemese durys saqtalmaýy men daıyndalýy saldarynan paıda bolady. Organızmge túsken jaǵdaıda ýlanýǵa ákeledi. Infeksııa tasymaldaýshylar – taraqandar, tyshqandar, egeýquıryqtar, shybyndar bolýy múmkin. Taǵamnan ýlanýdyń aldyn alý qarapaıym gıgıenalyq saqtaý jáne daıyndaý erejelerin oryndaýǵa baılanysty. Eger taǵamnan jaǵymsyz ıis shyqsa nemese qyshqyl dám sezilse – ondaı ónimdi tutynbaǵan jón. Qaptamanyń isinýine de nazar aýdaryńyz – bul da ónimdi jeýge bolmaıtynyn bildiredi, – dedi spıker.
Onyń aıtýynsha, ishek ınfeksııalarynyń kóptegen túrlerin tolyq joıý úshin keminde 10 mınýt termııalyq óńdeý qajet. Ol temperatýra 70 gradýstan tómen bolmaýy tıis. Dál osy temperatýrada qaýipti bakterııalar joıylady.
– Taǵamdy bólme temperatýrasynda eki saǵattan artyq saqtaýǵa bolmaıdy, áıtpese ishek ınfeksııasyna shaldyǵý qaýpi artady. О́nim tolyq qýystan óńdelýi tıis, sondyqtan qaınatylǵan et qýyrylǵan etke qaraǵanda qaýipsiz. Sondaı-aq, ónimder kir qol arqyly da lastanýy múmkin ekenin esten shyǵarmaý kerek. Barlyq shıki taǵam aldyn ala óńdeýden ótýi tıis – kókónister men jemisterdi aǵyn sýmen jaqsylap jýý qajet. Taýyq jumyrtqasy salmonellez tasymaldaýshysy bolýy múmkin, – deıdi A.Musataeva.
Sonymen qatar, ol taýar tasymaldaý erejesin saqtaý kerektigin eskerdi. Shıki jáne daıyn ónimderdi bir-birinen bólek saqtaý, sonymen qatar daıyn tamaqty tońazytqyshqa qoıý aldynda mindetti túrde sýytý qajet.
– Ishek ınfeksııalaryn kóbeıtý qaýpi ásirese kóshe jáne beıbereket saýdada joǵary. О́nimdi tek ruqsat etilgen jerden satyp alý kerek, sebebi veterınarlyq jaǵdaıy belgisiz taǵam ónimderi ınfeksııaǵa sebep bolýy múmkin, – dedi maman.
Abaı oblysy DSEK basshysynyń orynbasary Raýshan Fathýllına qazan aıynda Semeıde balanyń kámpıtten ýlaný oqıǵasy tirkelgenin aıtty. Oqýshy dúkennen kámpıt satyp alyp, ony jegennen keıin ózin nashar sezingen.
– Mıkrobıologııalyq zertteý nátıjesinde kámpıtterdiń ishek taıaqshasy tobynyń bakterııalaryn qamtyǵany anyqtaldy. Sonymen qatar, ónimde qazaq tilindegi tańbalaý bolmaǵan, quramy men jaramdylyq merzimi kórsetilmegen. Dúkende taýarǵa ilespe qujattar, sapaǵa sáıkestik deklarasııasy jáne basqa da qujattar bolmaǵan. Kásipker kámpıtterdi qolma-qol aqshaǵa kóterme bazardan alǵanyn aıtqan. Atalǵan fakti boıynsha IP-ǵa ákimshilik hattama toltyryldy, qalǵan ónim tárkilenip, joıyldy, – dedi R.Fathýllına.
Qorektik zattardyń jetispeýshiligi, quramynda bakterııalar men hımııalyq qospalardyń mol bolýy – adam densaýlyǵyna zııan deıdi mamandar. Sondyqtan árbir ónimniń shyǵý tegin, saqtaý sharttaryn jáne óndiris sapasyn qatań qadaǵalaý mańyzdy bolyp otyr.
Abaı oblysy