Shakarim University-de Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń qoldaýymen, AI-Sana ulttyq baǵdarlamasy aıasynda «AI-Sana Shakarim Solveathon: AI&Agriculture-2025» atty iri tehnologııalyq solvaton ótti. Bul – jasandy ıntellekt negizindegi sıfrlyq jáne agrotehnologııalyq sheshimderdi ázirleýge baǵyttalǵan aýqymdy is-sharalardyń biri, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«AI-Sana Shakarim Solveathon – stýdentter, jas ǵalymdar, zertteýshiler men startap-komandalarǵa naqty agrarlyq sektordyń máselelerine qysqa merzim ishinde tıimdi jáne praktıkalyq sheshimder ázirleýge múmkindik bergen úsh kúndik ınnovasııalyq marafon. Solvatonnyń basty maqsaty – JI tehnologııalaryn qoldana otyryp, aýyl sharýashylyǵyndaǵy ózekti máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan jańa jobalar men ónimder ázirleý boldy», deıdi uıymdastyrýshylar.
Olardyń aıtýnsha, is-shara ǵylym, bilim jáne bıznes arasyndaǵy baılanysty tereńdetýdi, óńirlik agrosektordyń turaqty damýyna jastardyń tehnologııalyq áleýetin tartýdy kózdeıdi. Bul – jańa býyn mamandarynyń shyǵarmashylyq qabiletin shyńdap, agrosalany sıfrlandyrýǵa tyń serpin beretin alań.
Solvaton qonaqtary aldymen ýnıversıtet janyndaǵy Shákárim mýzeıinde bolyp, uly oıshyldyń rýhanı murasymen tanysty. Onda qatysýshylarǵa JI salasyndaǵy ǵylymı úderister týraly aıtyldy. Innovasııaǵa bastaıtyn kez kelgen qadam rýhanı negizden bastalýy tıis ekenin túsindirildi.
Is-sharanyń resmı ashylýynda Shákárim ýnıversıtetiniń rektory Dýman Orynbekov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń aýyl sharýashylyǵy ónimdiligin arttyrý jónindegi tapsyrmalaryn eske aldy.
«Agrarlyq mindetterdi tek dástúrli tásildermen sheshý múmkin emes. Bizge jasandy ıntellekt sııaqty jańa tehnologııalar qajet. Búgingi solvaton – Prezıdenttiń strategııalyq maqsattaryn júzege asyrýdyń biregeı alańy», dedi rektor.
Sonymen qatar Dýman Rymǵalıuly aýyl sharýashylyǵynda úlken derekterdi taldaý men JI júıelerin engizý arqyly resýrstardy únemdeý, ónimdilikti birneshe ese arttyrý múmkindigine toqtaldy. Bul jobalar óńirdiń agrosalasyn sıfrlyq transformasııalaýdyń mańyzdy qadamy ekenin jetkizdi.
Al Abaı oblysy ákiminiń orynbasary Dýman Ospanov bul bastamanyń óńir ekonomıkasyn ártaraptandyrýǵa, agrosektordy jańa tehnologııalyq deńgeıge kóterýge zor yqpal etetinin, jergilikti ákimdikter bul sheshimderdi qoldaýǵa daıyn ekendigin jetkizdi.
Sonymen qatar Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Dınara Sheglova agrarlyq salany tehnologııalandyrý – el damýynyń strategııalyq basym baǵyttarynyń biri ekenin aıtty.
Elimizdegi iri agroónerkásip kásiporyndarynyń ókilderi: «Qazaq-astyq group» bas dırektory Maksot Kýltýrkmenov, «ZhanAssyl» JShS dırektory Baǵlan Danabekov, «Eurasia AgroSemey» JShS ókili Saǵıt Islambek aýyl sharýashylyǵyndaǵy avtomattandyrý úrdisi, smart-fermerlik júıelerdiń bolashaǵy jáne óndiristegi jasandy ıntellekt algorıtmderiniń róli jóninde pikirlerimen bólisti.
Túrkistan oblysyndaǵy «ZhanAssyl» JShS dırektory Baǵlan Danabekov maqtanyń ónimdiligin arttyrý úshin jasandy ıntellektimen jumys jasaý mańyzdy deıdi. Onyń aıtýynsha, aýa raıyn aldyn-ala boljaý, topyraqtyń qunarlylyǵyn arttyrý, olardy zııankesterden qorǵaý, daqylǵa qoldanylatyn tyńaıtqyshtardyń mólsherin naqty esepteý úshin jasandy ıntellektiniń kómegi zor.
«Sýdy únemdeý maqsatynda tamshylatyp sýarý tehnologııasyna jasandy ıntellekt qosatyn bolsaq, topyraqtyń ylǵaldylyǵyna baılanysty qajetti sýdyń mólsherin bilýge bolady. Bul – qazirgi ýaqytta sýdy únemdeýdiń tıimdi sheshimderiniń biri. Elimiz aýyl sharýashylyǵyna arqa súıegen el bolǵandyqtan, biz ony damytý úshin zamanaýı tehnologııalardy qoldanýǵa daıyn bolýymyz kerek», deıdi kásipker.
Solvatonǵa qatysýshy komandalardyń jumysyn baǵalaǵan komıssııa tóraǵasy Joldas Bóribaev bul solvatonnyń elimizdegi alǵashqy jobalardyń biri ekenin aıtty.
«Munyń hakatonnan aıyrmashylyǵy – ónerkásip salasyndaǵy problemalardy sheshýge laıyqty jobany usynyp qana qoımaı, ony naqty engizýge jol ashady. Iаǵnı, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy kompanııalardyń kúndelikti betpe-bet kelip otyrǵan keıbir problemalaryn sheshýdiń jolyn taýyp beretin is-shara. Jasandy ıntellektini aýyl sharýashylyǵyna batyl túrde engizip kórýimiz kerek. О́ıtpesek, bizde tájirıbe qalyptaspaıdy. Al AI-baǵdarlama arqyly biz agrosaladaǵy máselelerdi sheshsek, ol tájirıbeni ózge elderge satýǵa da bolady», deıdi ol.
Elimizde tuńǵysh ret ótkizilip otyrǵan «AI-Sana Shakarim Solveathon: AI&Agriculture-2025» respýblıkanyń segiz joǵary oqý ornynyń komandalaryn basyn qosty. Qatysýshylar úsh kún boıy naqty mindetterdi sheshýge arnalǵan prototıpter jasap, aýyl sharýashylyǵyn bolashaqqa bastaıtyn jańa ónimder ázirledi. Komandalar osy solvatonda óz sharýashylyǵyndaǵy máselelerdi ortaǵa salǵan kásiporyndardyń problemalaryn sheshýge septigin tıgizetin JI baǵytyndaǵy jobalar usynyp, komıssııa aldynda qorǵady.
Sonymen, I oryndy Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń komandasy utyp, 1 mıllıon teńgeniń sertıfıkatyna ıe boldy. II oryndy Shákárim ýnıversıteti, Álıhan Bókeıhan ýnıversıteti jáne Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetiniń birlesken komandasy enshilese,(700 myń teńge) al III orynǵa D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń komandasy laıyq dep tanylyp, 500 myń teńgeni oljalady.
Bul solvaton – agrarlyq saladaǵy naqty máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan jasandy ıntellekt qoldanbalarynyń múmkindigin aıqyndaǵan is-shara boldy. Úsh kúnge jalǵasqan aýqymdy is-shara nátıjesinde qatysýshy komandalar jańa ıdeıalar usynyp qana qoımaı, olardyń óndiriste qoldanýǵa jaramdylyǵyn dáleldedi. Jeńimpaz dep tanylǵan jobalar seriktes kásiporyndardyń jumys úderisterin ońtaılandyrýǵa, shyǵyndardy azaıtýǵa jáne ónimdilikti arttyrýǵa úles qospaq.
«AI-Sana Shakarim Solveathon: AI&Agriculture-2025» agrotehnologııa men jasandy ıntellekt ıntegrasııasynyń jańa kezeńin bastap, elimizdiń jas zertteýshileri men ázirleýshilerin ınnovasııalyq sheshimder jasaýǵa jigerlendirdi. Bul bastama aldaǵy ýaqytta agrosalanyń sıfrlyq transformasııasyna serpin beretin tıimdi platformalardyń birine aınalady dep senemiz.
Abaı oblysy