Ertis boıyndaǵy mýzeılerde qazaq jerin meken etken ejelgi taıpalardyń turmysy men soǵys ónerine qatysty kóne jádigerler barshylyq. Sonyń biri – Tasmola mádenıetine qatysty qarý-jaraq túrleri.
Bizdiń zamanymyzǵa deıingi VIII ǵasyrdyń aıaǵy – VII ǵasyrdyń basynda Uly dalanyń tarıhynda jańa kezeń – erte temir ǵasyry bastalǵany belgili. Bul dáýirdi ǵylymda «Tasmola mádenıeti» dep ataıdy. Ataýy da Tasmola shatqalyndaǵy erekshe jerleý oryndarymen baılanysty. Dál osy mádenıet Ertis-Baıan óńirindegi ejelgi taıpalardyń turmysyn, dúnıetanymyn, soǵys jáne sharýashylyq dástúrlerin sıpattaıdy.
Potanın atyndaǵy tarıhı-ólketaný mýzeıi qoryndaǵy qanjar sol kezeńniń tehnologııalyq múmkindigin aıqyn kórsetedi. Tolyqtaı temirden soǵylǵan qarýdyń uzyn, jińishkere túsken júzi men qos jaqqa sozylǵan qandyrasy ony tikeleı soǵys ne ańshylyq maqsatynda paıdalanǵanyn dáleldeıdi. Sabyndaǵy qos spıral túrindegi sándik oram – Tasmola sheberlerine tán kórkemdik sheshimderdiń biri. Ýaqyt tozdyrǵanymen, jádiger óz dáýiriniń estetıkalyq talǵamyn aıqyn sezdiredi.
«Tasmola mádenıeti – bizdiń óńirimizdiń eń mańyzdy arheologııalyq kezeńderiniń biri. Ásirese temir buıymdar, sonyń ishinde osyndaı qanjarlar, ejelgi taıpalardyń áskerı qýaty men sheberlik deńgeıin kórsetedi. Bul jádiger kelýshilerdi qyzyqtyryp, olardy sol zamannyń atmosferasyna jeteleıdi», – deıdi mýzeı qyzmetkerleri.
Pavlodar oblysy