О́tip bara jatqan 2025 jyl eleýli ózgeristerge toly kezeń retinde eldiń esinde qaldy. Qarapaıym aılyq eseptik kórsetkishtiń ósýinen bastap, salyq júıesiniń jańarýy, turǵyn úı saıasatynyń qaıta qaralýy, tipti qabyldanǵan jańa zańdar halyqtyń kúndelikti ómirine jańashyldyq alyp keldi. Bir jaǵynan, deklarasııalaý talaptarynyń jeńildeýi men áleýmettik qoldaýdyń keńeıýi halyqtyń eńsesin kóterse, ekinshi jaǵynan qoǵamdyq keńistiktegi tártip pen mádenıetke qatysty jańa shekteýler qoǵamda qyzý talqyǵa tústi. Al turǵyndardyń basym bóligi bul jyldy turaqtylyq pen naqty nátıjeler kezeńi retinde baǵalap otyr.
Aılyq eseptik kórsetkish jyl sanap ósip keledi
2024 jyly 1 AEK mólsheri 3 692 teńge bolsa, bıyl 3 932 teńgege teń. 2024 jylmen salystyrǵanda AEK 6,1 paıyzǵa – 240 teńgege ósti. AEK-tiń áseri zeınetaqy, jalaqy, áleýmettik járdemaqylarǵa da áser etedi.
Qazaqstandaǵy 2025 jylǵa arnalǵan negizgi kórsetkishter:
Memlekettik bazalyq zeınetaqy tóleminiń eń tómengi mólsheri – 32 360 teńge; Eń tómengi zeınetaqy – 62 771 teńge; Aılyq eseptik kórsetkish (AEK) – 3 932 teńge; Bazalyq áleýmettik tólemderdi esepteý úshin eń tómengi kúnkóris deńgeıi 46 228 teńge; Eń tómengi jalaqy (TJM) – 85 000 teńge. 2025 jyldan bastap jeke tulǵalar deklarasııa tapsyrýdan bosatyldy2025 jylǵy 15 shildede Qazaqstan Prezıdenti № 208-VIII Zańyna qol qoıdy. Qujat Salyq kodeksine ózgerister engizip, jalpyǵa birdeı deklarasııalaý tártibin naqtylady. 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastap zeınetkerler, stýdentter, jeke sektor qyzmetkerleri, úı sharýasyndaǵy áıelder jáne basqa da azamattar deklarasııa tapsyrýdan bosatyldy.
Alaıda 2025 jyly kirister men múlik týraly deklarasııany 270.00 nysany boıynsha tapsyrýǵa mindettiler:
memlekettik qyzmetshiler men olarǵa teńestirilgen tulǵalar jáne olardyń jubaılary;
zańdy tulǵalardyń jarǵylyq kapıtalyndaǵy úlesi 10%-dan asatyn quryltaıshylar men aksıonerler jáne olardyń jubaılary;
notarıýstar, advokattar, jeke sot oryndaýshylary, medıatorlar;
múlikti jalǵa berýden, sheteldik banktik shottardan nemese sıfrlyq aktıvterden tabys alatyndar;
sheteldik bankterdegi 1000 AEK-ten asatyn (2025 jyly 3 932 000 teńge) qarajaty bar tulǵalar;
shetelde tirkelgen múlikke nemese sıfrlyq aktıvterge ıelik etetinder;
quny 20 000 AEK-ten asatyn (2025 jyly 78 640 000 teńge) múlik satyp alǵandar.
Salyq kodeksindegi ózgerister2025 jylǵy 18 shildede Memleket basshysy jańa Salyq kodeksine jáne salyq zańnamasyna túzetýler engizilgen ilespe zańǵa qol qoıdy. Qujat salyqtyq ákimshilendirýdi edáýir jeńildetýdi jáne salyq júktemesin tómendetýdi kózdeıdi.
Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jańa kodekske sáıkes, eseptilik kólemi 30%-ǵa, salyqtar sany 20%-ǵa azaıady. Kameraldyq baqylaý eskertý sıpatynda kezeń-kezeńimen júrgiziledi. Salyqtyq bereshekti óndirip alý, keıinge qaldyrý jáne bólip tóleý rásimderi ońtaılandyrylady. Az mólsherdegi bereshek boıynsha bıznes shottary buǵattalmaıdy, eskertý sharalary qaryz kólemine qaraı kezeńmen qoldanylady.
Negizgi ózgerister:
QQS bazalyq mólsherlemesi – 16%, QQS: dári-dármek pen medısınalyq qyzmetke 2026 jyldan bastap 5%, 2027 jyldan bastap 10%, otandyq merzimdik basylymdy satý 10%-ǵa tómendetiledi, TMKKK, MÁMS, arheologııa, kitap basyp shyǵarý QQS-tan bosatylady, QQS boıynsha mindetti tirkeý shegi 10 myń AEK-ke (40 mln teńge) tómendetildi. Úı kezegine turýǵa barlyq azamat múmkindik aldyPrezıdent ótken jyly qol qoıǵan turǵyn úı saıasatyn reformalaý týraly zań bıyl 24 mamyrda kúshine endi. Alaıda qujattyń jekeshelendirýge qatysty normalary byltyrǵy 4 jeltoqsanda qoldanysqa enip, jurtshylyq onyń ıgiligin kóre bastady.
Jańa zań arqyly turǵyn úıge esepke qoıý júıelenip, kezekke turý jeńildetildi. Endi úıi joq kez kelgen adam páter kezegine tura alady. Tabysy tómenderdiń úı jaldaý aqysynyń bir bóligi sýbsıdııalanady, keıbir azamattarǵa jeńildetilgen ıpoteka beriledi.
О́zgeristiń eń úlkeni – kóptegen azamatty ýaıymǵa salyp kelgen másele sheshildi. Turǵyn úı qorynan jalǵa alǵan úıdi jekeshelendirýge quqyq berildi.
Turǵyn úıge qatysty burynǵy zań boıynsha baspana kezegine kópbalaly otbasylar, jetim balalar, I, II toptaǵy múgedek jandar, memlekettik qyzmetshiler, bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerleri sııaqty belgili bir sanattaǵy adamdar tura alatyn edi.
Jańa zań kámeletke tolǵan azamattarymyzdyń bárine baspana kezegine turýǵa múmkindik berip otyr. Negizgi talap – keıingi 5 jylda baspanań bolmaýy qajet. Al Astana, Almaty, Shymkent qalalarynda kezekke turǵyńyz kelse, joǵarydaǵy talappen birge bul shaharlarda keıingi 3 jylda tirkeýde turǵanyńyzdy rastaýǵa tıissiz.
Kópten kútken qonystoı: Jurtshylyq jańa zańnyń ıgiligin kóre bastady
LGBT-ny nasıhattaýǵa tyıym salatyn zańnamalyq túzetýlerSenat kúni keshe LGBT-ny nasıhattaýǵa tyıym salatyn zańdy maquldady. Qujatta pedofılııa men dástúrli emes jynystyq baǵdardy nasıhattaıtyn aqparatty qoǵamdyq oryndarda, buqaralyq aqparat quraldarynda, telekommýnıkasııalyq jelilerde jáne onlaın-platformalarda taratýǵa shekteý qoıý qarastyrylǵan.
LGBT nasıhaty úshin salynatyn aıyppul kólemi belgili boldy
Qoǵamdyq orynda betti tumshalap júrýge tyıym salynady2025 jyldyń 12 shildesinen bastap Qazaqstanda bet-álpetti tolyq jabatyn kıimge tyıym salyndy. Endi qoǵamdyq oryndarda adamnyń túrin tanýǵa kedergi keltiretin nıqab pen paranja sııaqty kıimderdi kııýge bolmaıdy.
Májilis Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ázirlengen «Quqyqbuzýshylyq profılaktıkasy týraly» jańa zańdy ekinshi oqylymda qabyldady. Zańda quqyqbuzýshylyq profılaktıkasy júıesi keńeıtilip, profılaktıka sýbektileriniń sany 13-ten 26-ǵa deıin artady.
Oǵan otbasyn qoldaý ortalyqtary, mobıldi toptar, qamqorshylyq organdary, BAQ, jastar isi jónindegi ortalyqtar, ýákiletti organdar jáne kásipkerler kiredi.
Betti jaýyp turatyn kıim (nıqab) kıgeni úshin qandaı ákimshilik jaza qarastyrylǵan?
Fonogramma qoldanýǵa tolyq tyıym salý2025 jylǵy jeltoqsanda Memleket basshysy mádenıet, bilim berý, otbasy jáne memlekettik baqylaý máselelerine qatysty zańǵa qol qoıdy. Túzetýlerdiń eń ózekti tusy – konsertter kezinde fonogramma qoldanýǵa tolyq tyıym salý. Jańa talap 2025 jyldyń 4 jeltoqsanynan bastap kúshine endi. Zańǵa sáıkes, 200 adamnan artyq jınalatyn konsertterde fonogramma paıdalanýǵa bolmaıdy. Bul shekteý teledıdarlyq jazbalarǵa nemese arnaıy tehnıkalyq jabdyqtalmaǵan oryndarǵa qatysty emes.
Qoǵam pikiri: 2025 jyl qalaı ótti?Respýblıkalyq áleýmettik saýalnamaǵa elimizdiń ár óńirinen myń adam qatysty. Nátıjesinde:
37% – 2025 jyldy «tabysty» dep baǵalaǵan;
11% – «sátsiz» dep eseptegen;
52% – jyldy turaqty kezeń retinde sıpattaǵan.
Eń aıtýly oqıǵalar qatarynda turǵyndar Abaıdyń 180 jyldyǵyn, Jeńistiń 80 jyldyǵyn, Konstıtýsııa mereıtoıyn, sondaı-aq «Qaırat» pen «Real» arasyndaǵy fýtbol oıynyn, otandyq sportshylardyń jetistikteri men álemdik juldyzdardyń konsertterin atady.
Saýalnama: Qazaqstan halqynyń 77 paıyzy Prezıdentke joǵary deńgeıde senim bildirdi