Álem elderiniń basshylary men saıasatkerleri, óner qaıratkerleri Prezıdent N.Á.Nazarbaev týraly
Barak OBAMA, AQSh Prezıdenti:
Sizdiń elińiz egemendi, turaqty jáne órkendegen memleket retinde óziniń damýynda mańyzdy tabystarǵa qol jetkizdi. Men Qazaqstanǵa Aýǵanstandaǵy turaqtylyq pen qalpyna keltirý isindegi ustanymy úshin rızashylyǵymdy bildiremin jáne men Sizdiń ultaralyq jáne dinı tózimdilikti alǵa jyljytý jónindegi kúsh-jigerińizdi joǵary baǵalaımyn.
Dmıtrıı MEDVEDEV, Reseı Federasııasynyń Prezıdenti:
Men Sizge alǵys bildiremin. Maǵan kórsetken búgingi qoshemetterińiz bizdiń elderimiz arasyndaǵy aıryqsha senimge negizdelgen qarym-qatynastardyń dáleli bolyp tabylady. Bizdiń halyqtarymyz ǵasyrlar boıy birge ómir súrdi. Soǵys kezindegi jáne tyń ıgerý kezindegi barlyq qıyndyqtardy teń kóterdi. Dostyq, túsinistik, syılastyq tini mine, osynda.
Hý SZINTAO, QHR Tóraǵasy:
Táýelsizdik jyldary Sizdiń basshylyǵyńyzben eńbek súıgish te aqylman Qazaqstan halqy óziniń qajyrly da jasampaz eńbegimen damýdyń durys jolyn taba bildi. Búginde Qazaqstanda ekonomıka turaqty damý ústinde, halyqtyń ál-aýqaty artyp, qoǵamnyń áleýmettik-saıası turaqtylyǵy saqtalyp otyr. Sońǵy jyldary Qytaı – Qazaqstan qatynastary belsendi damýda.
Pan Gı MÝN, BUU Bas hatshysy:
Qazaqstan Prezıdentiniń kóregen saıasaty bolmaǵanda, bul óńirdegi halyq áli kúnge deıin synaqtardan zardap shegip otyrýy múmkin edi. Sizdiń Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýdan ada aımaq qurý bastamańyzben Soltústik jarty sharda ondaı aýmaq tuńǵysh ret qurylǵanyn zor rızashylyqpen aıta alamyn.
Abdýlla GÚL, Túrik Respýblıkasynyń Prezıdenti:
Ár kelgenimde gúldene túskenine kýá bolyp júrgen Astana qalasy – Qazaqstannyń dınamızmi men Prezıdent Nazarbaev myrzanyń kóregendiligin beıneleıtin eń úlken týyndy. Astananyń qurylys jumystaryna túrik fırmalary men jumysshylarynyń da úles qosýyn túrik-qazaq yntymaqtastyǵynyń eń ásem nyshandarynyń biri dep bilemiz.
Angela MERKEL, GFR Kansleri:
Jaýapty mindetterdi odan ári atqarýyńyzda Sizge zor tabystar men sáttilik tileımin. Ekonomıkalyq, qoǵamdyq jáne saıası reformalardy júrgizýde Qazaqstan budan bylaı da Germanııa tarapynan bolatyn qoldaýǵa senim arta alatyn bolady.
Hosnı MÝBARAK, Egıpet Prezıdenti:
Qazaqstan halqynyń ıgiligi jolyndaǵy memlekettik qyzmetińizde Sizge tabystar tileımin, sondaı-aq ekijaqty qatynastardyń odan ári damýyna senim bildiremin.
Mark Peren de BRIShAMBO, EQYU-nyń Bas hatshysy:
Qazaqstan Prezıdenti Ortalyq Azııada turaqtylyq ornatýda asa mańyzdy rólge ıe jáne jahandyq qaýipsizdikti nyǵaıtý isine aıryqsha úles qosty. Onyń salıqaly saıasatynyń nátıjesinde Qazaqstan álem qaýymdastyǵynyń qurmetti múshesi atandy. Búginde Qazaqstan ózgelerge úlgi.
Islam KARIMOV, О́zbekstan Respýblıkasynyń Prezıdenti:
О́zbekstanda Sizdi Qazaqstan tarıhynyń betburys sátinde saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik reformalardyń barysyna basshylyq etken asa kórnekti memleket qaıratkeri dep biledi. О́zbekstanda Sizdi bizdiń halqymyzdyń naǵyz dosy dep biledi, ári ózimizdiń ózbek-qazaq qatynastarynyń serpindi damýyna qosqan úlesińiz baǵa jetkisiz dep biledi.
Bizdiń memleketterimiz ben halyqtarymyz arasyndaǵy qarym-qatynastar árdaıym tarıhymyzdyń, mádenıetimizdiń, tilimiz ben dinimizdiń jaqyndyǵyna negizdelip keledi. Biz ǵasyrlar boıy qatar ómir súrdik, ómir súrip kelemiz jáne máńgilik birge ómir súre beretinimizge senimim kámil.
Emomalı RAHMON, Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti:
Ashyq-jarqyndyǵy, shynshyldyǵy, tartymdylyǵy, adamǵa degen súıispenshiligi – munyń bári de Nursultan Ábishulynyń tabıǵatyna tán qasıetter. Qazaq jurtynyń, eliniń kópultty halqynyń aldyndaǵy, tarıhtyń aldyndaǵy joǵary jaýapkershilik sezimi onyń boıynan ámanda ajyraǵan emes.
Ol uly uıymdastyrýshy retinde Qazaqstandy keńesten keıingi keńistiktiń damyǵan memleketteriniń birine aınaldyrdy. Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq saladaǵy tabystary taǵylym alarlyq. Naǵyz basshy ǵana osyndaı nátıjelerge jete alady, bul jaǵynan alǵanda, Nursultan Ábishuly óz halqynyń daýsyz basshysy.
Lı Men BAK, Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti:
Koreıa Qazaqstanmen keń aýqymdy yntymaqtastyqty keńeıtýge ázir. Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy beldi memleket bolyp tabylady, al Nursultan Nazarbaevty men álemdik deńgeıdegi kóshbasshy dep bilemin. Onyń basshylyǵymen Qazaqstan damýdyń qaıran qalarlyq bıigine kóterildi.
Vladımır PÝTIN, Reseı Úkimetiniń Tóraǵasy:
Qazaqstan halqy óziniń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne memlekettik qurylystaǵy qol jetken tabystaryn oryndy maqtan ete alady. Respýblıkanyń halyqaralyq bedeli jyldan-jylǵa artyp keledi, qoǵamdaǵy ultaralyq qatynastar da jetildirile túsýde. Reseı men Qazaqstan halyqaralyq arenadaǵy, Eýrazııa keńistigindegi aımaqtyq ıntegrasııalyq qurylymdardaǵy kúshterin úılestirýi óziniń tıimdiligin kórsetti.
Edýard ShEVARDNADZE, Grýzııanyń burynǵy prezıdenti:
Birtutas Eýrazııalyq keńistik qurý bastamasyn Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń dál ózi kótergenin atap aıtý kerek... Tarıhtyń osynaý asa jaýapty belesinde Qazaqstan kemesiniń shtýrvalynda asa kórnekti saıasatker Nursultan Nazarbaevtyń turǵany – bárimizdiń baǵymyz.
Qazaqstan – uly memleket, ony uly adam basqarady.
Lı Kýan Iý, Sıngapýr úkimetiniń aǵa mınıstri:
Prezıdent Nazarbaev – túrli respýblıkalardyń ishindegi kesek tulǵa. Qazaqstan basshysy – kereginshe qatal, usynaqty, qaǵilez ári batyl kisi, ózine tartyp turatyn, talantty ári tabandy tulǵa, ol burynǵy Odaqtyń basqa da respýblıkalary tanyǵan jetekshi.
Shyńǵys AITMATOV, jazýshy:
Álemdik BAQ-tar Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen Qazaqstannyń qol jetkizgen tabystaryn laıyqty atap kórsetýde. Buǵan qosymsha retinde ózin osy jaǵdaıda tól perzenti Nursultan Nazarbaevtyń turpatynda laıyqty túrde jáne asa aıqyndylyq turǵysynda astastyrǵan osy zamanǵy qazaq halqynyń ulylyǵy men tarıhı senimdiligin atap ótý qajet.
Jak ShIRAK, Fransýz Respýblıkasynyń burynǵy prezıdenti:
“Men ózińizben kezdesýlerimdi árdaıym úlken iltıpatpen eske alamyn.
Men 1991 jyly Qazaqstanda bolǵan ózgeristerdi Fransııanyń mańyzdy ári sheshýshi ózgerister retinde baǵalaıtynyn aıtqym keler edi. Almaǵaıyp ári asa kúrdeli jaǵdaıda Sizdiń elińiz óziniń ulttyq qundylyqtary men uzaq tarıhyna adaldyǵyn saqtaı otyryp, sonymen qatar demokratııanyń adamzat balasyna ortaq qaǵıdattary men quqyqtyq memleketke beıildigin pash etetin memleket ornatýdyń aınymas jolyna tústi. Az ǵana jyldyń ishinde Qazaqstan turaqty ınstıtýttary men serpindi ekonomıkasy bar elge aınaldy. Ol sondaı-aq álemdik qoǵamdastyqtyń óńirlik jáne halyqaralyq deńgeıdegi jaýapkershilikti tereń paıymdaıtyn múshesi boldy, muny Sizdiń kóptegen bastamashylyqtaryńyz, sonyń ishinde Azııadaǵy ózara is-qımyl men senim sharalary jónindegi keńesti shaqyrý jáne dinder men mádenıetter arasyndaǵy úndesýdi damytý jónindegi bastamalaryńyz aıǵaqtaıdy, bularǵa qatysty Fransııa ózderińizben árdaıym yntymaqtas ekenin bildiredi”.
Margaret TETChER, Ulybrıtanııanyń burynǵy premer-mınıstri
“Men Qazaqstan Prezıdentiniń búgingi kúni ózimiz ushyrasyp júrgen problemalardy talqylaý úshin alýan túrli dinı nanymdardyń sonshama kóp ókilderin shaqyrý jónindegi bastamashylyǵyn barynsha quptaımyn. Mundaı Forým ótkizý úshin birde-bir el dál Qazaqstandaı qolaıly bola almas edi. Táýelsizdik alǵan sátten beride Sizdiń kóregen saıasatyńyz elińizdi bostandyqqa aparatyn sara jolǵa túsirdi. Ýaıymshyldar, sirá, Sizdiń elińizdiń etnostyq jáne dinı sanalýandyǵy alaýyzdyq pen arazdyq týǵyzyp, Qazaqstandy álsiretedi dep oılaǵan bolýy da múmkin. Bári de kerisinshe bolyp shyqty. Qaıta sanalýandyǵynyń arqasynda Qazaqstan kórkeıe tústi, qaıta san túrli dástúrleri men dinı nanymdarynyń baılyǵy arqasynda qýattana tústi.
Sizder basqalarǵa ónege bolyp otyrsyzdar”.
Zýrab SERETELI, Reseı Kórkemsýret akademııasynyń prezıdenti:
Prezıdent N.Á.Nazarbaev ońtaıly sátti sezine de, dál paıdalana da bildi, ol ýaqyt taqtasynda esh qatesiz kúshti júris jasap, Qazaqstannyń jańa astanasyn turǵyzdy. Onyń Astanany osy zamanǵy astanaǵa aınaldyrý úshin qolynan kelgenniń bárin de isteıtinine meniń esh kúmánim joq.
Ilıa GLAZÝNOV, Reseı sýretshisi:
Qazaqstan Prezıdentiniń janarlarynda oı ushqyndap turady, ol jany jaı tappaıtyn, janyp turatyn qaıratty tulǵa.
Nıkıta MIHALKOV, Reseı kınorejısseri:
Nazarbaev – naǵyz el aǵasy. Ol tyńdap qana qoımaı, estı de biledi, meniń oıymsha, bul – tóbesi kókke jetkenderdiń kópshiliginiń boıynan tabyla bermeıtin asa sırek qasıetterdiń biri.
Estı bilý de az. Sheshim qabyldaı bilý kerek. Tózim kerek. Aıanysh kerek. Bılikti ańsaǵan jannyń sory qalyń. Mundaı jan oǵan toımaq ta emes, ony qoımaq ta emes. Mundaıda onyń qabyrǵany qaıystyrar aýyrtpalyǵyna qaramaı, qajymaı-talmaı alǵa súıregen jandy aıt! Túsine tura, bile tura memlekettik múddelerdiń úskirik jeliniń ótindegi saıası bıliktiń ushar bıigine shyqqan jannyń qashanda serigi bolatyn qulaq tundyrar jalǵyzdyqty qyńq etpeı kótere bilgen jandy aıt!
Grem ALLISON, AQSh-taǵy Garvard ýnıversıteti memlekettik basqarý mektebi Ǵylym men halyqaralyq qatynastar ortalyǵynyń dırektory, professor:
Iаdrolyq jarylystardyń qandaı zardaptarǵa soqtyratyny jaıynda tolyq paıymdaı otyryp, Nazarbaev burynǵy KSRO elderi prezıdentteriniń ishinde ıadrolyq qarýdy joıyp, Ortalyq Azııa óńirinde ıadrolyq qarýsyz aımaq qurýǵa shaqyrǵan birinshi adam boldy. Teorııalyq turǵydan alǵanda, Qazaqstan ıadrolyq astam derjavalardyń birine aınala alar edi. Eger ol kezinde KSRO ydyraǵannan keıin óz aýmaǵynda qalǵan 1400-den astam ıadrolyq oqtyqtardy baqylaýyna alǵanda, onyń qaraýynda san jaǵynan Ulybrıtanııany, Fransııa men Qytaıdy qosa alǵandaǵydan asyp túsetin qarý-jaraq qory qalǵan bolar edi. Oqtyqtardyń kópshiligi AQSh-qa kezelgen raketalarǵa ornatylǵan bolatyn. Qazaqstan bolsa, óziniń aýmaǵyndaǵy barlyq ıadrolyq qarýdy óz erkimen Reseıge berip, Iаdrolyq qarýdy taratpaý týraly shartqa qol qoıdy, sóıtip, ıadrolyq qarýsyz memleketke aınaldy.