Kezinde Zaısan aýdanynyń Daıyr aýylynda elge syıly, óńirde alǵash ret elektr júıesi salasynda uzaq jyl qyzmet etken tyl ardageri Qabash Turdybekov degen qarııa turdy. Osydan 13 jyl buryn ómirden ótken aqsaqal tiri bolǵanda búginde ǵasyr toıyn jasap jatýshy edi. О́miri ónegeli qarııany nege eske alyp otyrmyz?
Qabash aǵa surapyl soǵys jyldarynan bastap Keńes odaǵynyń qýatty tyl ortalyǵy Qaraǵandy kómir basseıninde eńbek etken. Nebári 16 jastaǵy Qabash aǵanyń sol kezdegi aýyr jaǵdaıda jumys istegeni týraly aıtqanyn Daıyrǵa qydyryp barǵanda óz aýzynan talaı márte estigen edim. Ol kisiniń eki uly Faızrahman, Ýálıhanmen bala kezden dos boldyq. Kúmis kómeı ánshi Faızrahman aýdannyń mádenıeti men ónerin alǵa súıreýde kóp eńbek sińirdi. Dosymyz da ótken jyly qaıtys boldy. Al Ýálıhan Qabashuly esep-qısap salasynda uzaq jyldar jemisti eńbek etti. Ýálıhanǵa aýdan jurtshylyǵy razy shyǵar, sonaý 90-jyldardyń basynda Zaısan aýdanynyń Semeı polıgony jónindegi ekologııalyq apat aımaǵy bolýyna kóp eńbek sińirdi. Qazir Astana qalasynda turady.
Qabash aǵa men jubaıy Faýzııa Qurbanqyzy Qaraǵandyda shahtada jumys istep júrgen kezde tanysady. Bir-birin unatqan qazaq jigiti men bashqurt qyzynyń mahabbaty jarasyp, 1947 jyly otaý qurady. Shahtada 1954 jylǵa deıin jumys istegen olar Zaısan aýdany «Kendirlik» keńsharynyń ortalyǵy Daıyr aýylyna kóship keledi de, alǵashqylardyń biri bolyp elektr júıesin óz qolymen ornata bastaıdy. Keıin búkil áýlet – ózi, balalary men nemereleri osy elektr salasynda jemisti eńbek etti.
1977 jyly aýdanda «Altaıenergo» elektr toraby quryldy. 1997 jyly Qabash aǵa eńbek demalysyna shyqty. Áke jolyn balalary Tóleýhan men Zeınetolda jalǵastyryp, osy salada qyzmet etti. О́zekti órteıtin ókinish, ekeýi de qazir aramyzda joq. Energetıka salasynda bul kúnderi áýlettiń Ravıl, Janbolat syndy bilimdi de bilikti azamattary jumys istep jatyr.
Aýdannan tuńǵysh shyqqan elektr salasynyń ardagerlerin jerlesteri umytpaǵan eken. Bıyl Daıyr aýylynda aıtýly oqıǵa boldy. Aýdannyń ósip-órkendeýine eleýli úles qosqan Qabash Turdybekov pen eki uly Tóleýhan men Zeınetoldaǵa aýyl ortalyǵynda eskertkish taqta ashyldy. Saltanatty jıynǵa Astana men Almatydan, О́skemennen meımandar keldi. Qurmetti qonaqtar qatarynan kezinde basshylyq qyzmetter atqarǵan Marat Izbastın, Talǵat Qusaıynov, Erbolat Álpıev, aýdan basshylary, basqa da azamattar sóz alyp, Qabash aǵa men urpaqtarynyń osy salaǵa erekshe eńbek sińirgenin jan-jaqty baıandady. Qabash aǵa uldary men nemerelerine jaýapty da kúrdeli mamandyqty sheber meńgerý qajettigin sanasyna quıa bilgen. Jalpy, zaısandyq ardager Q.Turdybekov áýletiniń elektr júıesi salasyndaǵy eńbek ótili 200 jyldan asady. Atakásipke, mamandyqqa adaldyq degen osy bolsa kerek. Jıyn barysynda aýyldaǵy bir kósheni soǵys jáne eńbek ardageri Q.Turdybekovtiń esimimen atasa, keıingi urpaqqa ónege bolar edi degen de oılar aıtyldy.
Ońdasyn ELÝBAI,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Zaısan aýdany