Jańa jyldaǵy alǵashqy ulttyq biryńǵaı testileý qańtar aıynda ótetini belgili. Osy testileýge qatysý úshin ótinim berý aıaqtaldy. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi taratqan aqparatqa súıensek, respýblıka boıynsha qańtardaǵy UBT-ǵa qatysýǵa nıettilerdiń qatary byltyrǵydan kóp.
UBT-nyń ózi 10 qańtar men 10 aqpan aralyǵynda ótedi. Bıylǵy qańtar aıynda ótetin UBT-ǵa qatysý úshin ótinim bergen úmitkerlerdiń sany ótken jylmen salystyrǵanda 20 myńǵa artyp otyr.
Ulttyq testileý ortalyǵy habarlaǵandaı, 2026 jyly ulttyq biryńǵaı testileýdiń formaty ózgerissiz qalady. Talapkerler úsh mindetti pándi jáne tańdaýy boıynsha eki beıindi pándi tapsyrady. UBT tapsyrmalarynyń jalpy sany – 120. Onyń ishinde «Qazaqstan tarıhy» páni boıynsha 20 tapsyrma, «Oqý saýattylyǵy» men «Matematıkalyq saýattylyq» pánderinen 10 tapsyrmadan, sondaı-aq eki beıindi pánniń árqaısynan 40 tapsyrmadan beriledi. UBT boıynsha eń joǵary ball da ózgermeıdi, 140 baldy quraıdy.
Testileý ýaqyty 4 saǵattan, ıaǵnı 240 mınýttan turady. Bul rette erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalar úshin usynylatyn qosymsha 40 mınýt ýaqyt saqtalatynyn aıta ketý kerek. Osyǵan qosa talapkerler ótinish berý barysynda testileý kúnin, ýaqytyn jáne pýnktin ózderi tańdady.
UBT tapsyrý kezinde kalkýlıator, hımııalyq elementterdiń perıodtyq júıesi (Mendeleev kestesi) jáne tuzdardyń erigishtik kestesin testileý kompıýterinde ashyq qoldana alady. Osy atalǵan kesteler men esepteý quraly aldyn ala júktelgen.
Eskerýge tıis bir nárse bar, test tapsyrýshylar testileý aıaqtalǵannan keıin 30 mınýt ishinde apellıasııaǵa ótinish berýge quqyly. Apellıasııaǵa ótinish bergen testilenýshilerdiń sertıfıkaty appelıasııalyq komıssııanyń sheshiminen keıin talapkerdiń jeke kabınetinde shyǵady.
Úmitkerlerdiń quqyn qorǵaýǵa qosa olarǵa qoıylatyn talap ta qatań. Máselen, UBT aıaqtalǵannan keıin kúntizbelik jyldyń 31 qazanyna deıin testileýdiń beınejazbalaryna taldaý júrgiziledi. Tyıym salynǵan zattardy paıdalaný nemese erejelerdi buzý faktileri anyqtalǵan jaǵdaıda UBT nátıjeleri joıylady. Dál osy talapqa baılanysty utyp alǵan grantynan aıyrylǵan jaǵdaılar da kezdesken. Sol sebepti testilenýshilerge bul erejeni esten shyǵarmaǵan abzal.
Eske sala ketsek, qańtardaǵy UBT-ǵa shartty túrde aqyly negizde kúndizgi oqý nysany boıynsha joǵary oqý oryndaryna qabyldanǵandar, shyǵarmashylyq BBT-dan aqyly negizde basqa daıyndyq baǵyttaryna, pedagogıkalyq baǵytqa aqyly negizde aýysqysy keletinder, ótken jylǵy mektep jáne kolledj túlekteri, elimizdiń azamaty emes ulty qazaq tulǵalar, shetelde bilim alǵan Qazaqstan azamattary, sondaı-aq mektep bitiretin túlekter joǵary oqý oryndaryna aqyly negizde túsý úshin qatysady.
Aıtpaqshy, byltyrǵy nátıjeni eske túsirsek, 2025 jyldyń qańtaryndaǵy UBT-da shekti baldy 70,35%-ǵa jýyq talapker jınaǵan edi. Ortasha ball 65-ti, eń joǵary ball 139-dy quraǵan bolatyn. Sonymen qatar ol kezde talapkerler «Oqý saýattylyǵy» pánin joǵary deńgeıde tapsyrdy. Ortasha eseppen suraqtardyń 75,43%-yna durys jaýap berilgen. Al «Fızıkany» tapsyrǵan talapkerlerdiń tek 32,32% tapsyrmany durys oryndaǵan, olar úshin «Elektromagnıttik ındýksııa» taqyryby qıyn bolǵan. Al bıylǵy kórsetkishterdiń qandaı bolatynyn ýaqyt kórsetedi, naqtyraq aıtsaq, 10 aqpannan keıin belgili bolady.