Dıqandardyń qoly uzardy. Qaraǵandynyń egistik alqaptarynda endi drondar ushady. Sharýa ıeleri jerdiń topyraq qunaryn «qustaı ushatyn» qurylǵy arqyly anyqtaı alady.
Ábilqas Saǵynov atyndaǵy Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary men túlekteri negizin qalaǵan «AgroSky» startapy aýyl sharýashylyǵyna jańa kózqaras ákeldi. Egistik jaıyn drondar baqylap, al sheshimdi jasandy ıntellekt usynady. Osylaısha, aımaqtyń agromamandaryna aıtýly jańalyq qýanysh syılaǵaly otyr.
«AgroSky»-dyń basty artyqshylyǵy – boljamǵa emes, naqty derekke súıenýi. Arnaıy ozyq tehnologııamen jabdyqtalǵan drondar egistik alqaptaryn áýeden júıeli túrde sholyp, kózge kórinbeıtin topyraqtaǵy jáne basqa da ózgeristerdi qalt jibermeıdi. Mýltıspektrli beıneler arqyly topyraqtyń kúıi, ósimdiktiń damýy, ylǵal men qorektik elementterdiń taralýy tolyq kartaǵa túsedi. Al bul málimetter onlaın platformada jasandy ıntellekt arqyly óńdelip, fermerlerge daıyn sheshim retinde usynylady.
Iаǵnı júıe qaı jerge sý jetpeı jatqanyn, qaı alqapqa tyńaıtqysh artyq berilgenin, qaı aýmaqta eginniń solyp turǵanyna deıin dál kórsetip beredi. Sonyń arqasynda sý, tyńaıtqysh pen janarmaı bosqa jumsalmaıdy. Jobanyń dereginshe, AgroSky tehnologııasy shyǵyndy 30 paıyzǵa deıin qysqartyp, ónimdilikti 10–15 paıyzǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Bul – búgingi qubylmaly klımat kezeńinde fermer úshin aýadaı qajet dúnıe.
Jobanyń tıimdiligi naqty tájirıbede de dáleldendi. Bıyl jazda Qaraǵandy óńirindegi Jartas aýylynyń mańynda alǵashqy ǵylymı-tájirıbelik áýebaqylaý júrgizildi. Drondar jınaǵan derekter egistiktiń jaı-kúıin tolyq ashyp kórsetti.
«Biz mýltıspektrli derekter negizinde egistik alqaptarynyń egjeı-tegjeı kartasyn jasadyq. Ol fosfor, azot, kalıı men kómirteginiń shoǵyrlanǵan aımaqtaryn, sondaı-aq agronomııalyq stress belgileri baıqalǵan ýchaskelerdi anyqtaýǵa múmkindik berdi. Bul – júıeni jetildirý men algorıtmderdi naqtylaý úshin asa mańyzdy ǵylymı baza», deıdi jobanyń ǵylymı jetekshisi Dmıtrıı Ojıgın.
«AgroSky»-dyń áleýetin jergilikti fermerler ǵana emes, halyqaralyq sarapshylar da joǵary baǵalap otyr.
2025 jyly startap «GCIP 2025» (Global Cleantech Innovation Programme) baǵdarlamasyna qatysyp, qatań irikteýden ótti. Shamamen 250 jobanyń ishinen tańdap alynǵan 50 úzdik komandanyń qatarynan kórinýi jobanyń mańyzdylyǵyn aıǵaqtaıdy.
«Akselerasııalyq baǵdarlama bizge bilim ǵana emes, naqty baǵyt berdi. Ideıany ónimge aınaldyrýǵa, damýdyń aıqyn strategııasyn jasaýǵa kómektesti», deıdi komanda jetekshisi.
Búginde «AgroSky» – jaı ǵana tehnologııalyq jańalyq emes. Bul – agrosektordyń bolashaǵyna jasalǵan ınvestısııa. Dron men jasandy ıntellektini dala tirshiligine ıkemdegen jas ǵalymdar men ınjenerler dıqan eńbegin jeńildetip qana qoımaı, aýyl sharýashylyǵyn tıimdi, únemdi ári turaqty salaǵa aınaldyrýǵa jol ashyp otyr.
«Biz – «AgroSky» komandasymyz. Drondar arqyly alynǵan sýretterdi paıdaly kartalar men naqty keńesterge aınaldyramyz. Bul kartalar fermerge qaı jerge tyńaıtqyshty kóbirek nemese azyraq berý keregin, eginniń qalaı ósip jatqanyn jáne ónim kólemin aldyn ala bilýge kómektesedi. Bizdiń maqsatymyz – ár gektar jerdiń tıimdi jumys isteýine jaǵdaı jasaý, shyǵyndy azaıtyp, tabysty kóbeıtý. О́zimiz jasaǵan tehnologııanyń, dalalyq synaqtardyń jáne agrobaǵdarlamalarmen baılanystyń arqasynda nátıje tez daıyn bolady. Dron ushqannan keıin fermer jeke kabınetine kirip, daıyn kartalar men usynystardy birden kóre alady», deıdi agronom-sarapshy Artýr Abbazov.
Qaraǵandy oblysy