Búgin – Ishki ister mınıstrligine qarasty Ulttyq ulannyń qurylǵan kúni. Osydan týra 34 jyl buryn Prezıdent Jarlyǵymen Ishki áskerler jasaqtalǵan edi. 2014 jyldyń sáýir aıynda Ulttyq ulan bolyp qaıta qurylyp, el tynyshtyǵy men qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý jolynda múltiksiz qyzmet atqaryp keledi. Bul qurylym IIM-ne baǵynyshty bolǵanymen, ishki turaqtylyqty qadaǵalaıtyn quqyq qorǵaý salasyndaǵy fýnksııalary bar áskerı vedomstvo sanalady.
Búginde Ulttyq ulan ózge de salalar sekildi jańa zaman talaptaryna beıimdelip, jańǵyrý kezeńin bastap ótkerip jatyr. Sonyń ishinde Memleket basshysynyń «Qazaqstan jasandy ıntellekt jáne jappaı sıfrlandyrý dáýirinde» atty Joldaýynda aıqyndalǵan strategııalyq basymdyqtardy iske asyrý aıasynda atqarylyp jatqan jumys kóp. Atap aıtqanda, Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrliginiń «NitecAI» platformasy ornatylyp, áskerlerdi basqarý ortalyǵyn Ulttyq beınemonıtorıng júıesine qosý qamtamasyz etildi. Bul júıe «Sergek» jáne ózge de memlekettik beınebaqylaý resýrstarymen biriktirilgen.
Elimizdiń Áskerı doktrınasy qorǵanystyq sıpatta bolǵanymen, áskerler kez kelgen zamanaýı qaýip-qater men syn-tegeýringe daıyn bolýǵa tıis. Osyǵan baılanysty Ulttyq ulanda avıasııany damytý, ushqyshsyz avıasııalyq júıelerdi jetildirý, sondaı-aq áskerlerdi zamanaýı kóliktik brondy-tank tehnıkasymen jáne qarý-jaraq úlgilerimen jaraqtandyrý basym baǵyttar retinde aıqyndalǵan.
«Búginde ásker kúshteri áýe kemelerimen tolyq qamtamasyz etilgen. Sondaı-aq 2025–2029 jyldarǵa arnalǵan ushqyshsyz avıasııalyq júıelerdi damytý jospary bekitilip, Ulttyq ulan akademııasynda bolashaq ofıserlerdi daıarlaý úshin ushqyshsyz avıasııalyq júıeler boıynsha oqý sıkli engizildi. Al elordamyzda qatardaǵy jáne serjanttyq quramǵa arnalǵan UUA mamandaryn daıarlaý synyby jabdyqtaldy. Almaty qalasy mańyndaǵy jaýyngerlik jáne ádistemelik daıarlyq ortalyǵynda osy baǵyt boıynsha mamandardy kýrstyq daıarlaý bastaldy», deıdi Ulttyq ulan Bas qolbasshysynyń keńesshisi, maıor Álibek Ábdilov.
Onyń aıtýynsha, qazir áskerı qyzmetshilerdi daıarlaýda jańa tehnologııalar men oqytý ádisteri engizilip jatyr. Ártúrli oqý-jattyǵýlar barysynda, onyń ishinde halyqaralyq jattyǵýlarda alǵash ret «FPV» ushqyshsyz avıasııalyq júıeleri jáne otandyq óndiristegi ártúrli maqsattaǵy soqqy beretin drondar qoldanylǵan.
Sonymen qatar maıor Á.Ábdilov «Zań men tártip» qaǵıdatyn ornyqtyrý, quqyq buzýshylyqtar úshin jazanyń bultartpastyǵyn qamtamasyz etý – memlekettiń strategııalyq mindeti sanalatynyn, osyǵan oraı Ulttyq ulanǵa artylǵan mindet – ishki ister organdarymen birlesip qoǵamdyq tártipti saqtaý, qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, sondaı-aq qylmystyq atqarý júıesi mekemelerinde ustalatyn adamdardyń minez-qulqyna baqylaý men qadaǵalaýdy júzege asyrý ekenin aıtty.
«Byltyr quqyqtyq tártip áskerleri qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý barysynda 17 myń quqyq buzýshyny ustap, ishki ister organdaryna jetkizdi, olardyń 687-de qylmys belgileri anyqtaldy. Jaýyngerlik qyzmetti atqarý kezinde 308 sýyq qarý men oq-dári jáne jalpy salmaǵy úsh kılodan asatyn esirtki tárkilendi. Qazirgi tańda Ulttyq ulan qaraýyldary qylmystyq atqarý júıesiniń 39 mekemesi men 1 óndiristik nysandy kúzetedi. Byltyr ulandyqtar ishki tyıym salynǵan aımaqqa ótýge talpynǵan 7 sottalǵan adamnyń jolyn kesip, negizgi qorshaý arqyly tyıym salynǵan zattardy ótkizýdiń 123 faktisiniń aldyn aldy», dedi ol.
Jyl saıyn Ulttyq ulan qataryna shamamen 14 myń jas shaqyrylady eken. Áskerdiń negizgi tiregi – ofıserlik quram, al mindetterdiń basym bóligin kelisimshart boıynsha áskerı qyzmetshiler atqarady. Atalǵan sanattardyń árqaısysymen tárbıe jumysyn júrgizý belgili bir júıelilikti, qurylymdy jáne jeke kózqarasty talap etedi. «Áskerı qyzmetshilerdiń moraldyq-psıhologııalyq ahýalyna tikeleı áser etetin tárbıe, psıhologııalyq jáne áleýmettik-quqyqtyq jumysty uıymdastyrý men júrgizýdiń tıimdiligine erekshe kóńil bólinip keledi. О́tken jyly áskerlerde tárbıe jumystarynyń kesheni 2022–2025 jyldarǵa arnalǵan «О́mirdi saqta» baǵdarlamasyn iske asyrý jáne Ishki ister mınıstrligi jarııalaǵan «Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý jyly: Zań men tártip kúzetinde» aıasynda ótkizildi. Qazirgi ýaqytta Qarýly kúshterde, basqa da áskerı quralymdarda 2025–2028 jyldarǵa arnalǵan «Armııadaǵy zań men tártip», «Sıfrlyq aldyn alý sharalary» sııaqty vedomstvoaralyq baǵdarlamalar iske asyrylyp jatyr», deıdi Bas qolbasshynyń keńesshisi.
Maıor Á.Ábdilov qoǵamda kóp talqylanatyn áskerdegi álimjettik máselesine de toqtaldy. Onyń aıtýynsha, jeke quramǵa baqylaý júrgizý jáne ishki erejelerdiń buzylýyna jol bermeý maqsatynda beınebaqylaý kameralarynyń sanyn arttyrý jumystary jalǵasyp keledi. Búgingi tańda áskerı qalashyqtar aýmaǵynda, kazarmalarda, qarý-jaraq qoımalarynda, ashanalarda, turmystyq qyzmet kórsetý oryndarynda, táýlik boıǵy kezekshilik pýnktteri men qaraýyldarda 5 myńnan asa beınekamera ornatylǵan. Olardyń jumysy – áskerı bólim komandırleriniń, jedel kezekshilerdiń jáne áskerı polısııanyń turaqty baqylaýynda. Kameralar jeke quramdy naqty ýaqyt rejiminde qadaǵalaýǵa múmkindik beredi eken, ıaǵnı qajet bolǵan jaǵdaıda jazbalardy qaıta qarap, zań buzýshylyqtar men jaraqat alý faktilerin anyqtaýǵa múmkindik beredi.
«Bul sharalar óz jemisin berip jatyr. Byltar áskerlerde toptyq quqyq buzýshylyqtarǵa jáne merzimdi áskerı qyzmettegi áskerı qyzmetshilerdiń ómirine qaýip tóngen jaǵdaıdar bolǵan joq», dedi ol.
Á.Ábdilov memleket tarapynan merzimdi áskerı qyzmetshilerge jáne olardyń qyzmet ótý kezindegi qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa erekshe kóńil bólinetinin, sonyń ishinde «Nesıelik demalystar» men úzdik sarbazdarǵa bilim grantyn usyný múmkindikteri jaıynda aıtty.
«Merzim 2.0» baǵdarlamasy elimizdiń joǵary oqý oryndarymen birlesip 2023 jyldan bastap iske asyrylyp jatyr. 2025 jyldyń ózinde Ulttyq ulan sarbazdaryna elimizdiń joǵary oqý oryndarynda tegin bilim alýǵa shamamen 1 300 grant berildi. Quqyqtyq tártip áskerlerindegi tórt myńǵa jýyq merzimdi qyzmet sarbazynyń ishinen jaýyngerlik daıarlyqta ozyq kórsetkishke qol jetkizgen úzdikter jeńimpaz atanyp, olarǵa oqý sertıfıkattary tabystaldy», dedi ol.
Memleket basshysy «Turkistan» gazetine bergen suhbatynda: «Patrıot bolý – el men otbasynyń ıgiligi úshin aıanbaı eńbek etý», degeni belgili. Bul ásirese áskerı qyzmetshiler úshin aıryqsha mańyzdy sóz. О́ıtkeni árbir sarbaz el úshin qyzmet etedi, ol – eliniń naǵyz patrıoty. Ulandyq sarbazdar da Otan úshin otqa da túsýge bolatynyn óz isimen dáleldep keledi.