Byltyr eldegi avtokólik zaýyttary burynǵydan kóp ónim shyǵardy. О́ndiris kólemi artty, jańa zaýyttar iske qosyldy, salaǵa ınvestısııa kóbeıdi. Alaıda barlyq óńirde nátıje birdeı emes. Keı kásiporyndar ósim kórsetse, endi birinde kórsetkish tómendedi.
О́tken jyl el avtoónerkásibi úshin naqty kórsetkishtermen este qaldy. Jyl boıy eldegi zaýyttar 171 myń birlik kólik quralyn shyǵardy. Onyń ishinde jeńil avtomobılder de, júk kólikteri men avtobýstar da bar. Qazaqstannyń Avtokólik odaǵy (QAO) keltirgen derekke sáıkes, óndirilgen tehnıkanyń jalpy quny 2,3 trln teńgeden asty.
Al 2024 jyly zaýyttardan 145 myń birlik tehnıka shyqqan bolatyn, onyń jalpy quny 1,9 trln teńge edi. Bir jyl ishinde óndiris kólemi 17,8 paıyzǵa óskeni tirkeldi. Qazir avtoónerkásip óńdeý ónerkásibiniń jalpy kóleminiń 8 paıyzyn alyp otyr. Mashınajasaý salasynyń ishinde bul sektordyń úlesi 41,7 paıyzǵa jetti.
Bul kezeńde salaǵa qarjy quıý da jalǵasty. 2025 jyly avtokólik óndirisine 113,6 mlrd teńge ınvestısııa baǵyttaldy. Qarajat zaýyttardy jańa jabdyqtarmen qamtýǵa jáne avtomobıl komponentterin óndirýge jumsaldy. Almaty men Qostanaı qalalarynda jańa óndiris oryndary iske qosyldy. «Astana Motors Manufacturing Kazakhstan» jáne «Kia Qazaqstan» zaýyttary osy jyly jumysyn bastady. Osy kásiporyndar iske qosylǵannan keıin saladaǵy jumys oryndarynyń sany artty. Jyl sońyndaǵy esep boıynsha avtoónerkásipte 111 myńnan astam adam eńbek etip júr.
QAO prezıdenti Anar Maqashevanyń sózinshe, ótken jyl avtoónerkásip úshin óndiris kólemi ósken kezeń boldy.
«Jańa zaýyttar iske qosyldy, sonyń áserinen jumys oryndarynyń sany artty. Qazir salada 11 myńnan asa maman eńbek etip otyr. Avtomobıl ónerkásibiniń mashına jasaý salasyndaǵy úlesi 41 paıyzǵa jýyqtady. Bul óńdeý ónerkásibindegi 8 paıyzdyq úlespen qatar júrip jatyr. Qosalqy bólshekter óndirýshiler tarapynan qyzyǵýshylyq bar ekenin baıqap otyrmyz. Investısııalar kelip jatyr, biraq alda áli de sheshilýge tıis máseleler jetkilikti. Negizgi mindetterdiń biri lokalızasııa deńgeıin arttyrý jáne óndiristik úderisterdi júıeli túrde damytý», deıdi ol.
О́ndiris qurylymyna kelsek, 2025 jyly jeńil avtokólik burynǵydaı negizgi úlesti saqtap qaldy. Jeńil avtokólik óndirisi 2024 jylǵy 158,9 myń birlik kórsetkishpen salystyrǵanda 19 paıyzǵa artty. Kommersııalyq avtokólik segmentinde 12,2 myń tehnıka shyǵaryldy. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 8 paıyzǵa joǵary.
Naqty zaýyttardyń jumysyna toqtalǵanda óńirler arasyndaǵy aıyrmashylyq ta baıqalady. Qostanaı qalasyndaǵy Allur tobyna kiretin «SaryarqaAvtoProm» zaýyty 92,1 myń tehnıka qurastyrdy. Bul kórsetkishke jeńil avtomobılder men júk kólikteri kiredi. Bir jyl buryn zaýyt 90,5 myń tehnıka shyǵarǵan edi. Almaty qalasynda ornalasqan «Hyundai Trans Kazakhstan» kásiporny 52 myń jeńil avtomobıl óndirdi. Bul 14,6 paıyzdyq ósim retinde tirkeldi. Jańa iske qosylǵan «Astana Motors Manufacturing Kazakhstan» zaýyty tórt aıdyń ishinde 15,1 myń avtomobıl shyǵardy.
«Kommersııalyq tehnıka óndirisinde de ártúrli nátıje bar. Semeı qalasyndaǵy «SemAZ» zaýyty 3 myń kommersııalyq tehnıka jóneltti. Bul kórsetkish 5,3 paıyzǵa tómendedi. «Kia Qazaqstan» zaýyty úsh aı ishinde 2885 kommersııalyq tehnıka óndirdi. Qaraǵandy oblysynyń Saran qalasynda ornalasqan QazTehna zaýyty 2,6 myń tehnıka shyǵaryp, ótken jylmen salystyrǵanda 69,1 paıyzdyq ósim kórsetti. Kókshetaýdaǵy «KamAZ Injınırıng» kásiporny 1426 birlik júk kóligin qurastyrdy, bul 6,4 paıyzǵa azaıǵan. Almatydaǵy «Hyundai Trans Almaty» zaýyty 754 birlik kommersııalyq tehnıka óndirdi. Semeıdegi «Daewoo Bus Kazakhstan» kásiporny 341 tehnıka shyǵardy. «Ýralskagroremmash» zaýyty 25 birlik arnaıy tehnıka óndirdi», dedi QAO prezıdenti.