Elimizdegi jylyna 120 myń tonna balyq óńdeıtin 72 kásiporynnyń qatarynda Syr boıyndaǵy óndirister de bar. Ásirese Aral aýdany bul baǵytta biraz jobany iske asyryp otyr. Qazir oblysta Kishi Aral teńiziniń 18 ýchaskesi, Syrdarııa ózeni, 17 kól tirkelgen. Teńizde mekendeıtin 19 túrli balyqtyń 16-sy aýlanady.
Elimizde halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy balyq tutyný kórsetkishi ósken. Árıne, qajetti mólsher sanalatyn 14–15 kıloǵa deıin áli biraz bar. Biraq elimizde balyqty qoldan ósirý qarqyn alsa, bul mejege de kóp uzamaı jetip qalarmyz. Osy kúni taýarly kól sharýashylyqtary Almaty, Túrkistan, Jetisý óńirinde kóbeıgeni baıqalady. Al Atyraý, Qyzylorda, Almaty, Shyǵys Qazaqstan oblysynda kásiptik balyq aýlaý qarqyn alǵan.
Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary bóliminiń basshysy Jánibek Jubanovtyń aıtýynsha, qazir Aralda jyldyq qýaty 24 myń tonnaǵa jýyqtaıtyn 9 zaýyt bar. Byltyr kúzde jylyna 6 myń tonna balyq óńdeıtin «Qarashalań balyq» zaýyty iske qosyldy.
Teńizdi óńirdegi «Agrofish 2020», «Aral SDO», «Kambala – balyq» balyqshylar óndiristik ortalyǵy», «SDO Qarashalań», «Aral Sea food», «Qarashalań balyq» JShS zaýyttary balyqty tereń óńdeýmen, «Ar-M-Kon», «Bógen SDO», «Qýanysh», «Zhal gasbay» sekildi shaǵyn kásiporyndar balyqty qatyryp, muzdatyp, ystaýmen aınalysady.
«Aýdandaǵy «Aral balyq óńdeý zaýyty» men «Aral servıstik daıyndaý ortalyǵy» JShS balyq óńdeý zaýytynda ǵana eýrokod bar. Jańaǵy óndiris oryndarynan bólek, balyqty suryptap qatyryp, saqtaıtyn sehtar da az emes. Byltyrǵy 11 aıda 4 190 tonna balyq aýlanypty. Burnaǵy jyly 2 847 tonna ónim óńdelse, byltyr bul kórsetkish 4 731 tonnaǵa jetti. Onyń 2 080 tonnasy shet memleketterge eksporttaldy», deıdi bólim basshysy.
Aýdandaǵy Qamystybas balyq tálimbaǵy Kishi Aral teńizi men kásiporyn aınalasyndaǵy sý aıdyndaryna shabaq ósirip, jiberedi. Memlekettik tapsyrys esebinen onda jyl saıyn 15 mln 220 myń shabaq ósirilse, onyń ishinde 14 mln 800 myń bir jylǵy, 420 myń eki jylǵy shabaq kútimge alynady.
Al Aqshataý eldi mekenindegi «Jambyl» óndiristik kooperatıvinde balyq dernásilderin shyǵaratyn ınkýbasııalyq seh jumys istep tur. Sehtan shyqqan dernásilder jergilikti sý qoımalaryn balyqtandyrýǵa ketedi. Budan bólek, «Aral Rybtorg» JShS Amanótkel aýylynan 15–20 mln shabaqqa arnalǵan ınkýbasııalyq seh qurý jumysyn bastapty.
Aýdanda toǵan sharýashylyǵy baǵytynda jaqsy bastama bar. Aqırek taýynyń baýraıyndaǵy 380 gektar jerden toǵan qazylyp, gıdroqurylysy aıaqtaldy. Qazir toǵanǵa aýdandaǵy «Qamystybas» balyq tálimbaǵynda ósirilgen aq amýr, dóńmańdaı, sazan shabaqtarynyń 50 myńy jiberilip jatyr. Quny 685 mln teńge bolatyn joba úshin «Baıqońyr» ÁKK» AQ arqyly 513 mln teńge nesıe alynypty. Jyldyq qýaty 300 tonnaǵa jetetin toǵanda aldaǵy ýaqytta sazan tuqymdas balyqtar ósiriledi.
«Balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2021–2030 jyldarǵa arnalǵan óńirlik baǵdarlamasyna sáıkes taýarlyq balyq óndirisin ulǵaıtý maqsatynda «Aqshataý-Sorǵaq», «Domalaq», «Tushy», «Qarakól», «Alasha», «Aqbilek», «Shómishkól» tizimge enip otyr. Jalpy, aýdanda bul baǵyt boıynsha jumys isteıtin 16 sharýashylyq bar.
Qyzylorda oblysy,
Aral aýdany