«Máskeý túbinde bizdiń batyrlarymyz jatyr...»

«Esik aldynda «Men Máskeýden oralǵanda mindetti túrde úıge kel! dep qaldy 91 jastaǵy qart maıdanger jadyraı kúlip...». 9 mamyr kúngi nómirde jarııalanǵan «Dıma ata Jeńis sherýinde» dep atalatyn maqalamyz osylaı aıaqtalǵan edi. Keıipkerimizdiń Máskeýdegi paradtan oralýyn kútip júrdik te, habary tıisimen úıge jetýge asyqtyq. Almatylyq ardager qart Dmıtrıı MALYShEVPEN áńgimemiz bylaısha órbidi.

–       Joldan sharshap kelgen shyǵarsyz, Dıma ata... – Shynymdy aıtsam, aınalaıyn... sharshaýǵa ýaqyt tappadyq! Qazirgi tilmen aıtqanda, bul – bizdiń ómirimizdegi  sýper saıahat boldy. Aldymen Astanadaǵy bizge kórsetilgen qurmet týraly: oı-oı,oı... men ony bir aýyz sózben, sirá, jetkize almaspyn! Alaqanyna salyp júrdi ǵoı! 7 mamyr kúngi Astanadaǵy Sherýdi ózińiz de kórgen shyǵarsyz! Mundaı áskerı Sherý bizdiń Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵan... – Onyńyz ras, baıqadyq. Al, Máskeý Sherýi she? – Máskeý asyp tústi... Endi bul jerde bizge elimizdiń Syrtqy ister mınıstrliginiń órimdeı jas­tary naǵyz qyzmettiń «tóresin» kórsetti. Kempirimiz ekeýmiz qazaqtar sııaqty – sháıqormyz. Olar da bilip alǵan, sháıdiń sútin qoıýlatyp ákelip, aldymyzdy bosatqan joq. Tipti, keremet!  Biz Pýtınniń  rezıdensııasyndaǵy qonaqúıde jattyq. 23-shi qabattan Tamara apań ekeýmiz kúlli Máskeýdiń tóbesinen sholyp qaradyq. Mundaı bıikten otshashýdy kórý ertegide ǵana kezdesetin shyǵar. – Polktastaryńyzben kezdese aldyńyz ba? – Men  «Bagratıon» operasııasyna qatysqan tankishilerdiń biri bolyp sanalamyn. Qatarymyz sırep qalypty, tós qaǵystyrdyq... Bir-birimizge saýshylyq tiledik. О́zim – osy Qyzyl Alańnan 70 jyl buryn tankpen ótkenimdi esime alyp, kóńilim bosady... – Prezıdentpen jolyqty­- ńyz ba? – Ekeýimen de!.. Sherý bitken soń on-on adamnan arnaıy karǵa otyrǵyzyp, bizdi Kremlge – saltanat ótetin Georgıı zalyna alyp keldi. Dastarqan samsap tur. Tamara Semenovna ekeýmizdiń aty-jónimizdi jazyp qoıǵan ústelge jaıǵastyq. Aldymen bizge Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi kelip, qolymyzdy qysyp, Jeńis kúnimen quttyqtady. Sálden keıin Vladımır Vladımırovıch Pýtın kelip, quttyqtady. Iosıf Kobzon, Tamara Gverdsıtelı, meniń attasym kim edi, álgi... opera ánshisi, ıá, ıá... Dmıtrıı Hvorostovskıı án shyrqady. Eń qyzyq jerin aıtaıyn ba? – Árıne, aıtyńyz, Dmıtrıı Mıhaılovıch! – Men sóılegende tabaq-aıaq syldyrlamaı zal typ-tynysh otyrdy. Ony ózim de baıqadym, Tamara Semenovna da rastaıdy! Nege deseńiz, men daýysymdy kenep alyp, sózimdi: «Máskeýdiń túbinde bizdiń batyrlarymyz jatyr» dep bastadym... – Týra solaı, qazaqsha «batyrlar» dep bastadyńyz ba? – Týra solaı, «batyrlar» dep bastadym! Máskeýdi qorǵaǵan 28 panfılovshydan bas­tap, Ivan Panfılovtyń ózin, ataqty Baýyrjan Momyshulyn, árıne, Saǵadat Qojahmetuly Nurmaǵambetovtiń esimderin atap-atap aıttym... Olar Máskeý úshin qan tókti, janyn aıamady dedim. Bizdiń erlerimizdiń  esimderin umytpaı «28-panfılovshylar» degen án shyǵarǵandary úshin máskeýlikterge Qazaq­stannyń atynan alǵysymdy aıttym! – Kremldiń Georgıı zalynda buryn bolyp pa edińiz? – Joq. Qaıdan. Birinshi ret. Zalda menimen birge bolǵan Tamara Semenovna... Máskeýdiń ózin birinshi ret kórdi. – Alys joldan keldińizder... Mazalaǵanym úshin, aıyp etpeńizder! Alǵashqy suhbatta Máskeýden soń «habarlasamyz» degen ýádeńiz bar edi. – Rahmet, aınalaıyn... rahmet! Múldem sharshaǵan joqpyz! Máskeýden Almatyǵa «Boıngpen» jettik. Dymy bilinbeıdi... Baqytty adamdar, qýanyshyn bólisken jandar sharshamaıdy.   Áńgimelesken Talǵat SÚIINBAI.  Almaty. Sýrette: Tamara jáne Dmıt­rıı MALYShEVTER.  Sýretti túsirgen avtor.