JAMBYLǴA ShÁKIRT, KENENNEN SARQYT MÁShHÚRBEK

Qolyma Máshhúrbek Amanjoluly degen ki­si­niń artynda qalǵan balalary shyǵarǵan “О́sıet” atty óleń kitaby tıdi. О́ziniń dúnıe sal­ǵanyna otyz jyldan asa ýaqyt ótken kórinedi, al búginde kózi tiri bolsa, júz jasaǵan jan­dar­dyń qataryn toltyrǵandaı eken. Biraq pánıdegi dám-tuzy erterek taýsylǵanmen, ómirdegi ónegesi men óleń sóziniń ǵumyry uzaq bolatynyna ol ki­siniń azdy-kópti murasymen tanysyp, sha­ńy­ra­ǵynyń týyn jyqpaı ustap otyrǵan Gúljıhan apamen hám urpaǵymen áńgimelese kele, kóńilimiz sengendeı, kózimiz jetkendeı, ádemi áserge bó­len­dik. Kitaptyń ashylar betinde arýaq aýnatyp aı­tylǵan bir-eki jyly lebiz de bizdiń Máshekeńe degen qyzyǵýshylyǵymyzdy arttyra tústi desek, ar­tyq emes. Máshekeń qyryq jyldaı muǵalim, so­nyń ishinde jıyrma jyldaı mektep dırektory bolyp, talaı urpaqty tárbıe te­zi­nen ótkizgen ulaǵatty ustazdyqpen tirshiligin to­lymdy etipti. Sonymen birge týmys-ta­bıǵatynan daryǵan óleń-jyrdy kásip pen ná­sip qylmasa da, ómir boıy syr ashar jan ser­i­gine, muńdasar juba­ny­shyna aınaldyrǵanyn ańǵaramyz, qaıda júrse de dombyrasyn qoldan tastamaǵanyn, bul kisi birer aýyz án shyr­qamaı, janynan juptap sýyryp salyp óleń aıtpaı, májilis sáni kelmegenin baı­qaımyz. Osy qasıetterine oraı ári taǵdyrdyń ja­zýymen jyr alyby Jambyl Jabaev pen za­mana bulbuly Kenen Ázirbaevtyń jaqyn tut­qan, jaqsy kórgen shákirti bolady. Maıdanǵa attanyp bara jatyp: “Qosh endi, Otar, Qordaı – ósken elim, kir jýyp, kin­di­gimdi kesken jerim” dep óleńdetip ja­z­ǵa­nyn­daı, Máshhúrbek áýeli ónerpaz aǵasy Kenenmen eldes, aýyldas. Qazaqtyń án-jyrynyń ushpaǵyna Kenekeńdeı birtýar daryndy shyǵarǵan Umtyl atty ulaǵatty, qordaly da qatparly aýyldyń týmasy. 1909 jyly dúnıege kelipti, ıaǵnı Jambyldy izdep tapqan, hatshysy bolǵan qaıratker aqyn Ábdilda Tájibaevtyń qurdasy. Ákesi Amanjol eskishe oqyǵan molda, onan soń úsh saılaý boıy bolys, keıinirek bı bolypty. El aýzyndaǵy áńgimelerge qaraǵanda, nasharǵa kóp bolysqan, halyqqa syıly, ádiletti adam bolsa kerek. Sóıtken áke jańa ókimet ornap, zaman ózgerip jatqan 1922 jyly, qazyly qarııa kezinde dúnıe salady. Sonda 13 jastaǵy Máshhúrbek ákesine daýys aıtqanda úsh aýyz óleń jazyp qosady. Barasyń, ákem, qaıda meni tastap? Qasyńda álim ketip turmyn qaqsap. Tentektik talaı isti kórsetsem de, Renish etpeýshi ediń eshbir jasqap. Aýyzǵa alynypsyń bala jastan, Jasynan el qorǵaýǵa aralasqan, El-jurtyń ádiletti dep aıtýshy edi, Arýaqty, qatarynan aqyly asqan degen joldar sózimizge dálel. Aqyndyq pen ánshilikke azdap qudaı bergen qabileti bar, onyń ústine aldynda Kenendeı mańdaıy jarqyraǵan úlgi bar. Dese de sonyń bári qyzdy aýyldyń mańaıyn kúzetken jastyq-mastyq dyrdýynyń, kókpar shańynyń astynda qalyp bara jatqanyn baıqaǵan jaqyn aǵaıy Qapasbek Egizbaev ony 19 jasynda 8-shi aýyldyq keńes tóraǵasyna hatshy etip alǵyzady. Ár iske ıkemdi qaǵylez jigitti kelesi jyly shaqyryp alyp aýdandyq atqarý komıtetiniń jaýapty hatshylyǵyna uıǵaryp otyrsa, Kedeı aýyldyq keńesiniń tóraǵasy: “Bul bıdiń balasy” dep jamandap, álgi qyzmetke alǵyzbaı qoıypty. Osyǵan qamyqqan Máshhúrbek hatshylyqty tastap, muǵalimdikke aýysady. Qolynda bilim týraly eshqandaı qujat bolmasa da, oqý bólimi qabiletine qarap mektepke qabyldaıdy. Osy­laısha qyryq jylǵa sozylǵan ustazdyq eńbek joly bastalady. Áýel tustaǵy halyqty jappaı saýattandyrý naýqanyna da belsene qatysady. Muǵalim bolǵannan bastap ózi de asyqpaı muqııat daıyndalyp, pedagogıkalyq ýchılısheni bitiredi. Al KazPI-de syrttaı oqyp, joǵary bilim alyp shyǵýy keıinirek, soǵystan keıingi jyldarda. Soǵysqa deıingi kezeńdegi atap aıtarlyq jaǵdaı sol, 1935 jyldan bastap ataqty aqyn Jambyldyń aýylynda muǵalim bolyp, bala oqytady. Aqyndyq ónerimen, basqa jastardan ózgeshe sal-seriligimen uly aqynnyń iltı­pa­tyna ilinedi. Jákeńniń balalary Alǵadaı, Te­zek­baımen dos bolady. 37-niń súrgini sha­ryq­tap, árkimder ustalyp jatqan shaqta Jákeń kúnde tańerteń kelip terezesin qamshysynyń sabymen tyqyldatyp: “Áı, qasqaraý, amansyń ba, qalaısyń, barsyń ba?” dep elden erekshe Másh­húr­bektiń amandyǵyn bilip, tek sodan keıin ǵana kóńili tynyshtalyp, ary qaraı júrip ketedi eken. “Qasqaraý” degeni – sol kezdegi daǵdy boıynsha rýynyń atymen ata­ǵa­ny. Qalaı desek te, Máshhúrbek Jambyl aýy­lynda syıly bolady. Jákeńniń ózi bas bolyp el ishi toı-toma­laǵynan, alqaly jıynynan qal­dyrmaıdy. Meıli, qaıda barsyn, qashan bol­syn, májilistiń gúli – Máshhúrbek. Olaı bo­latyn sebebi, Kenenge ini bop keletin bul qas­qaraýyńyz ári aqyn, ári ánshi. Dombyramen án de salady, kúı de tartyp beredi, óleńdi sýy­ryp salyp ta aıtady. Sóıtip júrip, Másh­húr­bek Jákeńniń balasyndaı bop ketedi, sol aýyl­daǵy eń talapty ári súıikti shákirti atanady. Jákeńniń áserimen bolar, ári sol ýaqyt­ta­ǵy keń taraǵan dástúr boıynsha jıyn-toı­larda qyz-jigittiń qaıymdasyp aıtysý sal­tymen Máshhúrbek te mundaı sátterde sóz ata­syn óltirmegen. Kegende Gúlbarshyn degen qyz­ben, Jambyl aýylyndaǵy Aıjan, soǵysqa atta­nyp bara jatqanda Shý stansasynda kez­des­ken Merýert degen kelinshektermen ishtegi sher­di tarqata syrlasyp aıtysqan kóńil naz­dary áli kúnge deıin ádemi tartymdylyǵyn jo­ǵalt­paǵan. Sol zaman sýretin elestetetin, Másh­húrbek pen aıtysýshy kelinshekterdiń taǵdyr jaıynan ártúrli syr ushyǵyn sýyrtpaqtaıtyn, qaǵazǵa hattalyp saqtalǵan osynaý aıtys­tar­dyń qaı-qaısysy da keńirek sóz etip, bajaılaı taldaýǵa turarlyqtaı. Biraq oǵan maqa­la­myz­dyń kólemi kótere qoımas. Tek “Qaıteıin, alys­tadyń Máshhúrim-aı, Kórik ediń aq otaý­dyń bas­qu­ryn­daı” degen Aıjan kelinshektiń ar­mandy sóz­derinen jigit sultanynyń sul­basyn tanı­tyn­daımyz. Al Shý stansasynda, po­ıyz bir saǵatqa toqtaǵan ýaqyttyń tyǵyzdyǵy men jerdiń tarlyǵyna qaramastan tamasha da sırek aıtys úlgisi týǵan. Bul aıtystyń sońynda Máshhúrbek: “Oı salyp alaý sátiń, kózdiń qurty, Qymbatty er jigitke eli-jurty. Jeńispen kezdesermiz keshikpeı-aq, Shara joq buzylmasqa jaýdyń shyrqy. Qosh-saý bol, qurbym Merýert,  jolyqqansha, Kim bilsin sozylaryn soǵys qansha? Kóńilimde saqtalarsyń umytylmaı, Esen-saý qaıta aınalyp toǵysqansha”, – dep erge tán sabyr-tolǵamdy parasatpen túıindese, Merýerttiń: “Qosh bolǵyń, qol bulǵadym sasqanymnan, Abyroı arylmasyn bastaryńnan. Jas bóbek qoldy baılap jibermeı tur, Bolmasa qalmas edim qastaryńnan”, – deýinen er jigittiń sońynan soǵysqa birge erip ketýden ta­ıynbaıtyn qazaq áıeliniń ójettigi men el­jand­y­lyǵy órtteı qaýlap eles bergendeı. Bizdiń paıymdaýymyzsha, Máshhúr­bek Aman­jol­ulynyń joǵaryda atalǵan sóz saıystary qazaqtyń aqyndar aıtysy antologııasynan oryn alýǵa haqyly hám laıyqty deýimizge ábden sııady. Máshhúrbek óleńderinde onyń ómir jo­lynyń izderi saırap jatqandaı. Ákesindeı bop ketken Jambyl tátesiniń uly Alǵadaımen 1942 jyly bir lek­te maıdanǵa atta­nypty. “Al­yndym armııaǵa ıanvarda, Tabıǵat medet ber­gin shy­byn janǵa”. Mun­da­ǵy “tabıǵat” de­geni “qudaıym” de­gen sóz. “Ta­myz­dyń 11-inde buı­ryq kelip, Júr­gizdi Almatydan jan­nyń bárin”. “Más­keý­den attyń ba­syn bir-aq tart­tyq, Babýshkın qa­la­synan oryn taptyq”. “Maı­dan­ǵa qarashada jaqyn bardyq, Jaýmenen beldesýge jaqyndadyq”. “Beldestik qarashanyń otyzynda, Halyq úshin qan maıdanda tústik synǵa. Oq tıip úsh jerimnen jaralanyp, Kúndizgi saǵat 5-te qaıttym tylǵa”. Budan soń sanrota, tórt aıdaı gospıtalda jatyp, taǵy da maıdanǵa qosylady. “Basylar jaýdyń tasyp asqandyǵy, Tentektiń órge aspaıdy qastandyǵy. Tóleıdi bar beınetti soǵystaǵy, Máńgilik halqymyzdyń bos­tan­dyǵy”. Maıdandaǵy qazaq jasynyń órshil de óreli oıy osyndaı. “Ustap ap sholýshysyn júr­gen ańdyp, Bosatyp jaý qolynan Kıevti al­d­yq. Shtabqa qaz-qatar tizgen boıda, Tut­qyndy qolǵa túsken aıdap bardyq”. “Pol­sha­dan qý nemisti qýyp shyǵyp, Bosattyq orta­lyǵy Varshavany”. “Ashyldy áshkere bop bylyqtary, Qırattyq Dansıgtegi grýppany”. Máshhúrbek maıdanda boıkúıezdikke boı aldyrmaıdy. Sergek. Shıraq. Arttaǵy elin de umytpaıdy. “El-jurtym duǵaı sálem barlyǵyńa, Bolmaıdy jaýǵa namys aldyrýǵa!” dep bir túıedi. “Saǵyndym el-jurtymnyń kári-jasyn, Aǵaıyn, amanbysyń, qarlyǵashym?”. El men jerine sa­ǵynyshty sálem jyrlary tolassyz jazylady. Biraq ta “Qaıtpaımyn jaý qamalyn buzyp ber­meı, Otannyń shekarasy túziktelmeı, Tal­qan­dap jaýdy qýyp Berlınge shek, Qolyma Jeńis týyn ilip kelmeı”. Máshhúrbek bul sertine de jetedi. Ot keship júrgen Máshhúrbektiń 1944 jyldyń 5 mamyrynda jazǵan “Kenen Ázir­baev­qa maıdannan hat” atty saǵynyshty tolǵaý jyry úlken júrektiń ulaǵatty syryndaı. Úshbý óleń hatty: “Assalaý­ma­ǵal­aıkúm, Kenen aǵa, Júıriksiń naǵyz sheshen sózge dana” dep bastap, asyl aǵanyń kórkem daýysy maıdandaǵy baýyrlarynyń qulaǵynda júrgenin kishilik izetpen jyr etedi. “Aqynsyń ánge sheber, sózge kemel, Tileýles kóp dostaryń kıgen shınel”, “Altynnyń qolda barda qadiri joq, Dál sizdeı týa bermes er ónerli”, – dep ózi ómir-ólim orta­syn­da júrse de Kenekeńdeı sırek týar sań­laq­tyń qadirine jete bilýiniń ózi netken ónege, netken ǵajap. Ákesindeı bolǵan Jambyl tátesi dúnıeden ótti degen habardy estigende 1945 jyldyń 4 shildesinde balasy Tezekbaıǵa kóńil aıtý óleń hatyn joldaıdy. “Imandy bolsyn atań, Tezekbaıym, Balqytqan sheshen edi sózdiń maıyn” deı kele, “Shaqyrǵan el uranyn aqsaqal ed, Qalǵaı-dy art jaǵynda arýaǵy” dep úlken oı aıtyp, ıgi tilek qosady. “Jákeńniń ózi ólgenmen, sózi ólgen joq, Jaqsynyń batasyn ap kógergen kóp. Ornyn bas talaptanyp, Tezekbaıym, Arttaǵy mırasqor sen kóńilge toq. Saıraǵan sandýǵashtaı sheshen edi, Baqyty qartaıǵanda eselendi. Istegen eńbegine razy bop, Shaqyryp qos ordendi kósem berdi”, – dep, jyr alybynyń asqar bıigin, ádebıettegi orynyn durys ta dál paıymdaı bilgen suń­ǵy­la­lyǵyn ańǵartady. Qyryq bestiń qarashasynda qudaı tilegin berip týǵan elge, Otarǵa oralady. Jaýdan eldiń kegin alyp keledi. “Saǵynǵan el men jerin ulyń keldi... Halqymnyń oryndadym tap­syr­masyn” dep baıan etedi. Aýyldan tórt jarym jyl kóz jazyp, jyraq júrgen Máshhúrbek sóıtip, aıaýly mektebimen qýana amandasady, jasynan eńbek etken qasıetti ordasyna qaı­tadan qadam basady. “Jınaqtap tárbıelik sha­ra­lardy, Shashyn sıpap, betinen súıe berdim, Kóp­ten tys saǵyn­ǵannan balalardy”... Osy­laısha jańadan jarqyn ómir bastaıdy. Birinshi jary qaıtys bolyp, ekinshi áıeli kóp opyq jegizgen Máshhúrbek Otardaǵy temir jol bo­ıynyń №29 mektebinde ózimen birge muǵalim bop júrgen jas boıjetken Gúljıhanmen kóńil jarastyryp, bastaryn qosady. Bul Gúljı­han­nyń ózi Kenenge atalas qaryndas bolyp keletin­dikten, ardaqty aǵamen burynǵydan da jaqyn aralasyp, eki úıiniń biri bolyp ketedi. “Momynnyń tuqymysyń berekeli, Aǵańyz aqyn Kenen el erteńi”. Jas jary Gúljıhan uzaǵynan súıindirip, merekeli qyzyq dáýren súrgizdi, ózi aıtqandaı, ómirli bóbekterdi birge tárbıelesip, óziniń de, óleńiniń de baǵyn ashty. Sol qyrqynshy jyldardyń aıaǵynda Máshhúrbek aǵanyń aldynan oqyǵan Kenen atanyń qyzy Tórtken búginde Máshekeńniń sol kezdegi kelisti syr-symbatyn, zıfa qasıet­terin, ustazdyq ulaǵatyn, keıingi jastarǵa kór­set­ken áserli ónegesin súıinishpen eske alady. Máshhúrbek odan soń dám jazyp otbasymen sonaý Semeıdiń Jarma aýdanynyń Jalǵyztóbe aýylyndaǵy mekteptiń ja­ǵ­da­ıyn kóterisip, tórt-bes jyl bas­qaryp eńbek jasaıdy. Biraq so­ǵysta alǵan jaralary bar, densaýlyǵy nasharlaýyna baı­la­nysty 1954 jyly Jal­ǵyz­tó­bede baýyr basyp qalǵan dos-jaran­darmen qımaı qoshtasyp, dári­gerlerdiń keńesimen Almaty irgesindegi Qaskeleń aýdanyna qarasty Uzynaǵash stan­sa­syna at basyn tirep ornyǵady. Osyn­daǵy bas­taýysh mektepti qolǵa alady. Jylma-jyl bala sany kóbeıgesin qol qýsyryp qarap otyrar Máshekeń be, ata-analarmen sóılesip, aýdan men oblys basshylarynyń tabaldyryǵyn tozdyryp júrip, áýeli jańa mektep úıin salǵyzdyryp, mek­tepti segiz jyldyqqa joǵary­la­ta­dy. Keıin osynda sovhoz or­na­ǵanda bala sany kúrt kó­be­ıgende mektep dırektory Má­she­keńniń qamshylaýymen orta mektep ashylady. Yntymaqty muǵalimder ujymyn jasaqtap, úlgili bilim ordasyna aınal­dy­rady. Alpysqa tolyp mek­tep­pen qoshtasqanda: “Kóp tentektiń túzedim kóz­qara­syn, Baýlydym bolashaqtyń bel ba­lasyn” depti. Bul da ras edi. Qa­zirgi el tutqasyn ustap otyr­ǵan­dar qy­ryq jyl ustazdyq etken Máshekeńderdiń shá­kirt­teri emes dep kim aıtar. Iá, “Eńbek ettim 40 jyl – az ba, kóp pe? Kóp aıtystym ómirmen jekpe-jekte. Ǵalym bopty shákirtiń dese bireý, Qýanamyn jetkendeı tóbem kókke” degen ustaz aqynnyń shynaıy jan syry shynymen de kóńilimizdi tolqytqandaı. Sonymen, 1969 jyldan bastap: “Jas jetti, densaýlyq joq, dema­la­ıyn, Tapsyryp endigini Gúl­jı­hanǵa” dep Máshekeń mektebimen muńaıa qoshtassa da, ómirde optı­mıst bolady. Boıdaǵy syrqatyna boı bermeıdi. Ýaıymdy mańaıyna jo­latpaıdy. Aýyl-aıma­ǵynyń tir­shiliginen qol úzbeıdi. Aqylman aq­­saqal, el aǵasy bolady. Eski joldas óleńi men dombyrasy óziniń ǵana emes, jurtynyń da kózaıymy bola beredi. Abzal azamat Sháripjan Shatenov basqarǵan “Kúrti” keń­sharyndaǵy keleli isterge qýanyp, onyń on jyldyq toıyna súıinishti jyr tolǵaıdy. Endi bir sát sol kezdegi Almaty ob­lystyq partııa ko­mıtetiniń bi­rinshi hatshysy, ar­­qaly azamat Asanbaı Asqarov Kúrti aýda­nyna kelgende: “Múbárak jaıly bolsyn kel­gen­de­riń, Sizdersiz mııat tutyp sen­genderim. Kóz salyp kóme­giń­di berip qaıt­sań, Ti­leıdi ti­le­ýiń­di júrgen je­riń” dep el­degi óren-ja­ran­nyń aty­nan óleń­­dete qarsy alǵany da biraz jaıdy ań­ǵartsa kerek. Endi birde Uz­yn­­a­ǵash­taǵy uq­yp­s­yz­dyq­tardy syn sa­daǵyna alyp: “О́ser el, ósek penen aıańdy qoı, Sizderge ke­rektisi aqyl men oı” dep aqsaqaldyq nasıhat aıtýy Máshekeń jyrynda jaǵymdy jarasym tapqan. “Kóp kórgen tarıh synyn qazaq halqy, Jaıyldy shetelge de ataq-dańqy”, “Almaty anamyzdaı týǵan jerim, toptady mańaıyna qazaq elin”, “Ústinde astananyń jelbireıdi, Qazaqtyń aspanǵa órlep eldik týy” dep keletin sonaý keńes kezindegi otanshyl, qazaqshyl shýmaqtary, Qazaqstany men arý Almatysyn maqtan tutqan rýhy bıik óleńderi Máshhúr­bek­tiń aqyndyǵyn da, azamattyǵyn da, ult­jan­dylyǵyn da aıǵaqtap turǵandaı. Al, “О́sıet” atty uzaq ǵaqlııa tolǵaýynan kádimgi úlken Máshekeńniń – qazaqtyń qazynaly danagóıi Máshhúr-Júsip atamyzdyń uly saryny qulaǵymyzǵa kelgendeı bolady. “Jaqsynyń sózi baldaı tamshylaǵan, Júırikte baǵa bolmas qamshylaǵan. Jamannyń las júregi tazarmaıdy, Sýyndaı eski qudyq arshylmaǵan.” Iá, aǵamyz Máshhúrbek atyn tekke alyp júrmegen eken. Jambyl tátesiniń 125 jyldyǵynda elden erek qýanyp: “Jasyńnan jurtqa málim aqyn dańqyń, Keltirdiń sulý sózben jyrdyń shartyn. Alyby kórkem sózdiń dep atanyp, Tarıhta máńgi qaldy Jambyl atyń. Otannyń saırandadyń alqasynda, О́nerden óren júırik sharshasyn ba? Jaıyldy asyl sóziń shartarapqa, Jyryńdy súıgen halqyń arqasynda”, – dep údemelete shalqyp, shabyttana jyrǵa qosyp Shyǵys Gomeriniń shyn shákirti ekenin toıǵa jıylǵan qaýymǵa osylaı bir órnekti óleńmen bildirgen eken. Al, Máshhúrbektiń óziniń alpys jyl­dy­ǵynda Kenen aǵasy qyzyǵyn bólisip, túnimen dom­by­rasyn qoldan tastamaı óleń aıtyp, már­tebesin ósirgenin búginde Gúljıhan apaı el­jireı eske alady. Kenekeń degende Máshekeńniń de shyǵarda jany bólek bolypty. Aǵanyń aýyly Kırovqa bir barǵanynda: “Kórkeıgen Kırov kolhoz aýyldaryń, Jınalǵan neshe túrli ult qaýymdaryń. Kelgenshe qaıta aınalyp kim bar, kim joq, Esen-saý qosh bolyńdar baýyrlarym. Syılańdar Kenekeńdi renjitpeı, Qarııa qadirmendi aýyldaǵyń”, – dep óleńmen amanat aıtýy baýyrmal izgi júrektiń lúpilin qapysyz sezdirgendeı. Kenekeńe arnaǵan óleńderiniń ózi tutas bir sıkl derlik. “Aqyndyq atańyzdan aýysylǵan, Jibekten áýenińniń baýy ysylǵan” dep ózi de ádemi óleńniń zerin yzyp jiberetin tustary az emes. Sańlaq darynnyń 1974 jyldyń jazynda arqa-jarqa búkil el bop atap ótken 90 jyldyq toıyna sý jańa “Jı­gýlıdiń” róline úlken uly Dúısendi otyr­ǵy­zyp, jary Gúljıhandy qasyna, kenjesi Qanatty aldyna alyp Kırovke eldiń aldy bolyp qoltyǵyna qanat baılaǵandaı ańyratyp jetýi qandaı deseńizshi. Sondaǵy: “О́nerdiń shań tımegen Qulageri, Sen de bir arnasy keń jyr álemi. Assalaýmaǵalaıkúm, asqaq daýys, Jambyldyń qaıtalanbas murageri!” – dep soqtyrǵan Máshekeńniń óziniń jyry da netken asyl edi. Aǵa Kenendi qazaqtyń mártebesine balaǵan, qasıetti dombyrasyn aınalyp-tolǵanǵan júregi netken áziz edi. Sol áziz júrek sodan bes jyl ótkende soǵýyn toqtatyp edi. ...Qazir, mine, Máshekeńniń “О́sıet” degen kitabyn paraqtap otyrmyn. Seksenniń jeteýine kelgen Gúljıhan apaıdyń sandyǵynda saqtaýly ádebı jazba murasy budan áldeqaıda kóp kórinedi. О́tken jyldyń jeltoqsan aıynda qyzdary Svetlana men Gúlnafıstiń muryndyq bolýymen Almatynyń Chehov atyndaǵy kitap­ha­na­synda ustaz aqyn Máshhúrbek Aman­jol­uly­nyń 100 jyldyǵyna oraı eske alý keshi bolyp ótipti. Jambylǵa shákirt, Kenennen sarqyt bolǵan Máshekeńniń keıingige qaldyrǵan sózi uzaq jasaıtynyna degen senim meniń kóńilime de berik uıalaǵandaı. Sýrette: Máshhúrbek báıbishesi Gúljıhanmen; Uly Otan soǵysynyń otty jyldarynda (oń jaqtaǵy Máshhúrbek).