Tuńǵysh dıplomatqa qurmet

Saltanatty basqosýǵa memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qýa­nysh Aıtahanov, Májilis depýtaty Qazybek Isa, Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń tóraǵasy Jańbyrbaı Mataev, Syrtqy ister mınıstrligi Halyqaralyq aqparat komıtetiniń tóraǵasy Erlan Jeti­baev, Saýd Arabııasynyń Qa­zaq­stan­daǵy elshiliginiń hatshysy Ǵassan Ál-Áhmadı, ardager dıplomat, pro­fessor, názirtanýshy Saılaý Batyrshauly, basqa da azamattar qatysty.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev onyń kúres­kerlik jolyn úlgi ete otyryp: «Ult na­mysyn bıik ustanǵan Alash alyp­tarynyń esimderin halqymyz qa­shanda qurmetpen eske alady. Názir Tórequlov – el jadynda saq­talǵan tulǵalardyń biri, belgili memleket qaıratkeri, qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásibı dıplomat», dep oń baǵa bergen edi. О́z kezeginde bul jıyn da osy pikirdi aıqyndaı túsýimen erekshelendi.

Mekteptegi murajaıǵa 40-qa jýyq qundy jádiger qoıylǵan. Onda tarıhı qujattar, sırek ki­tap­­tar, kóne buıymdar, Názir Tóre­qululy týraly eńbekter top­tas­tyrylǵan. Túrkistan oblys­tyq ta­rıhı-mádenı-etnografııalyq or­­­­talyqqa qarasty Názir Tó­re­qu­lov mýzeıiniń «Ult rýhyn kótergen tulǵa: Názir Tórequ­lov» atty kósh­peli kórmesi, teatr­lan­­dyrylǵan ádebı kompozısııa usy­nyldy. Budan keıin «Názir Tórequluly joly» derekti fılmi kórsetildi. Onyń ssenarııin jazýshy, jýrnalıst Jarylqap Beısenbaıuly men mádenıettanýshy Abylaıhan Qalnazarov jazǵan. Túsirilim tulǵa bıografııa­sy­nyń buryn-sońdy qozǵalmaǵan qabaty – túrkilik masshtabtaǵy qaıratkerligi men Alashorda ókil­derimen murat­tas­tyǵyn kórse­týimen qundy.

Qýanysh Aıtahanuly aıtýly tul­ǵanyń qaıratkerlik joly, ósken or­tasy, azamattyq bolmysyna ke­ńinen toqtaldy. Budan keıin Syrt­qy ister mınıstri Ermek Kó­sherbaev­tyń, «Amanat» partııa­synyń at­qarý­shy hatshysy Dáýlet Káribek­tiń quttyqtaý hattary oqyldy.

«Názir Tórequlov – memle­kettiliktiń bıik deńgeıin kórse­tip, halyqaralyq arenada qazaq dıplomatııasynyń irgetasyn qalaǵan aıtýly qaıratker. Onyń parasaty men bilimi, el aldyndaǵy jaýapkershiligi men adamdyq aryna adaldyǵy – búgingi jas urpaq úshin naǵyz otansúıgishtiktiń jarqyn úlgisi. Dıplomatııalyq mura retinde Syrtqy ister mı­nıstrliginde 2003 jyldan beri Ná­zir Tórequlov atyndaǵy arnaıy medalmen eń úzdik dıplo­mat­tardyń marapattalýy – qaı­rat­ker esiminiń memlekettik deń­geı­de qasterlenýiniń dáleli», delin­gen Syrtqy ister mınıstriniń quttyqtaý hatynda.

Sondaı-aq «Názir Tórequlov» halyqaralyq qorynyń prezıdenti, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor Jappar Jumannyń «Názir Tórequlov – reformator, aǵartýshy, ǵalym», belgili jazýshy, qoǵam qaıratkeri, názirtaný­shy Joltaı Álmashulynyń «Názir Tóreqululynyń rýhanı murasy», Ulttyq mýzeı dırektorynyń qor qyzmeti jónindegi orynbasary Álibek Kúzerbaevtyń «T.Rysqu­lov, S.Qojanov, N.Tórequlovtar jerlengen oryn – «Kommýnarka» jó­ninde» atty baıan­damalary tyńdaldy.

Jappar Juman: «О́ziniń qysqa ómirin Názir Tórequlov tolyǵymen ultyna, onyń bolashaǵyna arnady. Túrkistan Ortalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy retinde hal­qy­myzdyń jaǵdaıyn, ál-aýqa­tyn jaq­sartý, olardyń rýhanı máde­nıetin arttyrý, mádenıet, bilim oshaq­taryn kóbeıtý, jas­tardy tár­bıeleýdegi eńbegi ushan teńiz. Ol tek qana qazaq halqy emes, búkil túrki til­des halyqtardyń maq­tany­shy­na aınaldy. О́mir jolynyń ­bar­lyq kezeńinde halyqtarmen etene ara­lasyp, olar­dy mádenıet­ke, ádebıetke úndedi», ­dedi.

«Názir Tórequlov» halyq­aralyq qory atalǵan mekteptiń úzdik úsh oqýshysy – Aısana Túkpıeva, Aısáýle Súndetova, Beı­barys Aıtqazınovqa tulǵa atynan shákirtaqy taǵaıyndap, ony arnaıy tapsyrdy, bul úrdis odan ári jalǵasyn tabatyny atap ótil­di. Konferensııa sońynda arnaıy qarar qabyldanyp, onda tulǵa­nyń esimin jańǵyrtý, eline sińir­gen eńbegin nasıhattaý maqsatynda aldaǵy ýaqytta qolǵa alynýǵa tıis aýqymdy is-sharalar toptamasy qamtyldy.