Qazir úı tapsyrmasyn jasandy ıntellektige oryndatatyn oqýshylar kóbeıdi. «Mundaı jeńil jol balalardyń óz betimen izdený daǵdysyn, synı oılaý qabiletin álsiretip jibermeı me?» degen zańdy suraq týyndaıdy. Sondyqtan másele – jasandy ıntellektige tyıym salýda emes, ony durys baǵytta qoldanýda. Osy tusta bilim men tehnologııany ushtastyrǵan «EdTech» startaptardyń mańyzy aldyńǵy qatarǵa shyǵady. Bul baǵyttaǵy platformalar men quraldar muǵalimniń jumysyn jeńildetip, oqýshynyń shynaıy bilim alýyn baqylaıdy. Endeshe, elimizdegi «EdTech» jobalardyń aıaq alysyna sholý jasap kóreıik.
Mekteptegi tájirıbe
Qazir mektepterde jasandy ıntellekt arqyly oqytý ádisteri qarqyndy júrip jatyr. «Keleshek mektepteri» osy tájirıbeni alǵashqylardyń biri bolyp iske asyrdy. Astana qalasyndaǵy №107, №101, №99, №104 mektepter bazasynda synaqtan ótip jatqan jobada jasandy ıntellekt muǵalimderdiń kúndelikti jumysyn ońtaılandyrýǵa paıdalanylady.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, bul mektepterdegi pedagogter «Roqed AI», «Kashgari», «Stem-solutions» sekildi otandyq sheshimderdi, sondaı-aq «Kahoot» sııaqty ınteraktıvti platformalardy paıdalanyp júr.
Sonymen qatar «RobotAI» muǵalimderdiń jumysyn jeńildetip, baqylaý jumysyn jáne test nátıjelerin avtomatty túrde baǵalaýǵa kómektesedi. Al «Google Past» júıesi oqýshylardyń materıaldy óz betimen ázirlegenin nemese jasandy ıntellektini paıdalanǵanyn anyqtaıdy. Atalǵan tehnologııalar muǵalimderdiń senimdi kómekshisine aınalyp otyr.
«Bilim júıesine jasandy ıntellektini engizýdi pedagog rólin kúsheıtýdiń strategııalyq qadamy retinde qarastyramyz. Jasandy ıntellekt muǵalimge tán emes birqatar mindetti óz moınyna alyp, onyń kómekshisine aınalady. «ChatGPT Edu» sııaqty quraldar pedagogterdiń ıntellektýaldyq kómekshisi bolyp, múmkindikterin keńeıtedi jáne árbir bilim alýshynyń jeke qajettiligine saı jumys isteýine múmkindik beredi», dedi Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova.
Demek, endigi kezeńde jasandy ıntellektini mektepke engizý jumysy jekelegen tájirıbemen shektelmeı, naqty irikteý men júıeleý arqyly júrgiziledi.
«Biz qazir «Qazaq Digital Mektebi» jobasy aıasynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy jobalardy suryptap jatyrmyz. Sondyqtan túrli otandyq ozyq platforma jasaýshylardyń usynystaryn qarastyrýǵa daıynbyz», dedi Juldyz Súleımenova.
Aıtpaqshy, qanatqaqty joba retinde mektepterde «Sıfrlyq saýattylyq» pen «Informatıka» pánderiniń mazmunyna jasandy ıntellekt taqyryptary engizilgen edi. Sabaqtar oqýshylardyń jas ereksheligine saı qurylyp, bastaýyshta – qarapaıym uǵymdar oıyn arqyly túsindirilse, joǵary synyptarda chat-bot qurastyrý, derekterdi taldaý sekildi tapsyrmalar qamtylǵan.
Sabaqqa kerek startaptar
Sonymen, jasandy ıntellekt durys qoldanylsa, oqý úderisin júıelep, muǵalimniń edáýir ýaqytyn únemdeıdi eken. Osy maqsatta jumys isteıtin otandyq «EdTech» jobalar da az emes. Qazir olardyń bir bóligi mektepterde qoldanylyp júr.
Máselen, mundaı jarqyn jobalardyń biri – «CodiPlay» ekojúıesi. Bul mektep oqýshylaryna sıfrlyq daǵdylardy oıyn arqyly úıretedi. Startap kómegimen oqýshylar 2021 jyldan beri «aqyldy úıler», drondar men IoT qurylǵylar jasap, baǵdarlamalaý negizderin meńgerip keledi. Bul platforma elimizden bólek, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Ońtústik Koreıa, Ulybrıtanııa, Indonezııa, Saýd Arabııasy jáne Qatarda belsendi qoldanylady.
Jasandy ıntellektini oqýshynyń deńgeıine qaraı beıimdep oqytý baǵytyna kelsek, bul salada «BeyimTech» jobasy kózge túsedi. Bul – oqýǵa arnalǵan áleýmettik jeli. Ataýy aıtyp turǵandaı, bul júıe bilim alýshynyń deńgeıine beıimdelip otyrady. Al «Beyim Synaq» qosymshasy oqýshynyń emtıhanǵa daıyndalýyna kómektesedi.
Keńeıtilgen jáne vırtýaldy shyndyq tehnologııalaryn bilimge engizip júrgen otandyq kompanııanyń biri – «Big Dream Lab». Olar «Digital Lab» platformasy arqyly fızıka, hımııa, bıologııa pánderinen vırtýaldy zerthanalar usynyp, tájirıbeni qaýipsiz ári kórneki formatta jasaýǵa múmkindik beredi. Buǵan qosa órt kezindegi áreket, alǵashqy kómek kórsetý sekildi daǵdylardy úıretetin vırtýaldy trenajerler ázirleıdi.
Elimizdegi eń aýqymdy sıfrlyq bilim ekojúıeleriniń biri – «BILIMLAND». Platformada túrli deńgeıdegi beınesabaqtar, konspektiler men tapsyrmalar jınaqtalǵan. Oqýshy taqyrypty óz qarqynymen qaıtalap oqı alady. Kontentti muǵalimder men ádiskerler ázirlep, ony dızaınerler men anımatorlar tartymdy formatqa keltirip otyrady.
Halyqaralyq bilimge baǵyttalǵan «Smartestprep» sheteldik ýnıversıtetterge túsý úderisin bir júıege keltiredi. Platformada esse jazýǵa kómek, mentorlyq qoldaý, testileý jáne grant izdeý sekildi qyzmetter bir jerde usynylady. Joba TMD elderindegi myńdaǵan talapkerge shetelde oqý múmkindigin naqty josparlaýǵa jol ashyp otyr.
Al «Zero Education» – mekteptiń ishki basqarý jumysyn jeńildetýge arnalǵan platforma. Ol oqý úderisin basqarý, kelisimshart júrgizý, qarjy jáne kadr esebi, sondaı-aq ata-ana men muǵalimge arnalǵan portaldardy bir júıege biriktiredi. Nátıjesinde, ákimshilik jumys qysqaryp, mektep negizgi maqsatqa, ıaǵnı bilim sapasyna kóbirek kóńil bóle alady.
Bilim keńistigi endi jańa kezeńge aıaq basty. Buryn sıfrlandyrý elektrondy jýrnal men onlaın sabaqpen ǵana shektelse, búgingi sheshimder oqýshynyń oqý qarqynyn anyqtap, muǵalimge taldaý usynyp, sabaqtyń mazmunyn baıytýǵa deıin jetti.