Qazir kóshege shyǵa qalyp, ótken-ketken adamdardan «Meshit degen ne?» dep surap kórińizshi. Basym bóligi «Namaz, quran oqıtyn jer» dep jaýap beredi. Alaıda meshittiń atqaratyn mindeti sol ǵana ma? Árıne, olaı emes.
Meshitterde adamnyń búkil ómir tirshiligine qatysty jón-joralǵylar da jasalady. Balaǵa azan shaqyryp at qoıýdan bastap, úılense nekesin qııý, otbasy máseleleri boıynsha keńes berý, arazdasqan jandardy tatýlastyrý, dúnıeden ótken jandardyń janazasyn oqý, árýaqtarǵa quran oqyp, duǵa baǵyshtaý sekildi saýapty amaldar meshitterde atqarylady. Sonymen qatar meshitterde radıkalızm men teris aǵymdardyń aldyn alý, dástúrli dindi nasıhattaý, ulttyq qundylyqtardy dáripteý jumystary da júrgiziledi. Meshitterdi meıirim mekeni deýge de bolady. Sebebi meshit ımamdary qanshama qaıyrymdy jumystardyń bel ortasynan tabylyp, izgi isterdiń dánekeri bolyp júrgenin bireý bilse, bireý bilmeıdi.
Birinshisi – jol boıyndaǵy meshitterdiń járdemi. Búginde jol boıyndaǵy keıbir meshitterde jolaýshylarǵa arnalǵan tegin demalys oryndary, shaı iship jylynatyn orynjaılar da daıyndalǵan. Ásirese búgingideı qystyń kúnderi jolda qalǵan jolaýshylarǵa meshit ımamdary jatyn ornyn, as-sýyn daıyndap, qoldaý bildirip keledi. Máselen, osydan biraz jyl buryn qysta jol jabylyp, ózbekstandyq 40-qa jýyq qajy Atbasardyń tusynda jolda qalǵan edi. Sol ýaqytta ımamdar shetelik jolaýshylardy meshitke ákelip panalatyp, olarǵa arnap as daıyndap, alǵysyn alǵan bolatyn. Elimizdegi meshitterdiń osy sekildi qamqorlyǵy kóp-aq. Arysta jarylys bolǵan kezde de turǵyndardyń meshitterdi panalaǵany da belgili.
Ekinshisi – qaıyrymdylyq is-sharalary. Búginde joq-jitikke qaraılasýdy da meshitter óz mindetine aınaldyrdy. Osy ýaqytqa deıin meshitterdiń atsalysýymen jalǵyzilikti, kópbalaly hám turmysy tómen otbasylarǵa 883 baspana berildi. Bul baǵytta QMDB janyndaǵy «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory júıeli jumys júrgizip keledi. Sonymen qatar qor naýqas jandarǵa kómek berý, áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylardy azyq-túlikpen, kıim-keshekpen qamtamasyz etý, qarjylaı qoldaý, t.b. qaıyrymdylyq jumystaryn atqarady. Máselen, «О́mirge úmit syıla» jobasy aıasynda emine kómek qolyn sozý, dári-dármek alyp berý arqyly naýqas jandarǵa kómek kórsetiledi. Al jańa oqý jyly qarsańynda elimizdegi barlyq meshitte «Mektepke jol» jobasy uıymdastyrylady. Joba aıasynda jyl saıyn 2 myńnan asa áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan otbasydan shyqqan balaǵa járdem beriledi.
Úshinshisi – apatty kezderdegi kómekter. Elimizde, tipti basqa elderde apatty jaǵdaı bolǵan kezde de «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qorynyń qyzmetkerleri kómekke keldi. Máselen, Abaı men Qostanaı oblystarynda órt bolǵan kezde qor apatty jerdegi turǵyndarǵa qarjylaq hám qol kómegin kórsetti. Sol sekildi Túrkııa, Sırııadaǵy zilzala kezinde de qor qyzmetkerleri el ishinen qarjy jınap, járdem berdi.
Tórtinshisi – Ramazan, aıt kezderindegi jaqsy amaldar. Din qyzmetkerleri jyl saıyn Ramazan aıynda meshitterde aýyzasharlar uıymdastyrady. Máselen, Almatydaǵy Respýblıkalyq bas meshitte kún saıyn 500 adamǵa aýyzashar berilip júr. Osy sekildi aýyzasharlar elimizdegi kóptegen meshitte ótkiziledi. Sondaı-aq jýyrda QMDB janyndaǵy «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory Táýelsizdiktiń 35 jyldyǵyna oraı respýblıka kóleminde «35 myń azyq-túlik sebetin taratý» qaıyrymdylyq aksııasy ótkenin aıta keteıik. Sol sekildi Qurban aıt kezinde qor qurban shalý jumystaryn úılestiredi. Jyl saıyn elimiz boıynsha 80 myńǵa jýyq otbasy qurban etimen qamtamasyz etiledi.
Meshit qyzmetkerleri «Naǵyz ımandy adam ózine qalaǵandy ózgelerge qalaıdy degen» Paıǵambar ustanymyna bekinip, halyqtyń alǵysy men yqylasyna bólenip, jurtqa jaqsylyq etý jolynda qyzmet etip keledi.