Eýrazııa aımaǵynda qoıma ınfraqurylymy qarqyndy damyp keledi. Elektrondy saýdanyń keńeıýi, logıstıkalyq tizbekterdiń qaıta qurylýy jáne sıfrlandyrý qoıma jaldaý men logıstıkaǵa negizdelgen bıznestiń qurylymyn ózgertti. Qazaqstanda da bul salaǵa suranys ósip, ınvestısııalyq belsendilik kúsheıip otyr. Eýrazııalyq damý banki (EADB) sarapshylarynyń boljamynsha, jańa jobalar iske asyrylsa, qoıma ınfraqurylymy aldaǵy jyldary eki esege deıin ulǵaıýy múmkin, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sarapshylardyń aıtýynsha, logıstıka men qoıma operasııalary jahandyq qosylǵan qun tizbeginiń shamamen 25%-yn quraıdy. Zamanaýı qoımalar logıstıkalyq shyǵyndardy azaıtyp, taýar aınalymyn jedeldetedi jáne kompanııalardy aımaqtyq óndiristik tizbekterge engizedi.
Eýrazııalyq damý bankiniń bas ekonomısi Evgenıı Vınokýrov qazirgi qoıma keshenderi joǵary tehnologııaly bızneske aınalyp kele jatqanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, jasandy ıntellekt pen robottandyrýdy engizý bul salanyń áleýetin arttyrady. Sonymen qatar elektrondy saýdanyń damýy men arnaıy salqyndatqysh qoımalarǵa suranystyń ósýi sektordy ekonomıkalyq ósimniń negizgi draıverleriniń birine aınaldyrýy múmkin.
Logıstıkalyq ortalyq kókóniske tolady
Qazaqstanda qoıma tapshylyǵy bar ma?Zertteý derekteri Qazaqstanda qoıma ınfraqurylymy jetkiliksiz ekenin kórsetedi. Damyǵan elderde bir adamǵa 0,8-4 sharshy metr qoıma alańy kelse, Qazaqstanda bul kórsetkish bar bolǵany 8 sharshy santımetr shamasynda.
Qoıma alańdarynyń tapshylyǵy jańa nysandarǵa joǵary suranys qalyptastyryp otyr. 2025 jyldyń úshinshi toqsanynda Qazaqstandaǵy bos qoıma alańy nebári 5,4% bolǵan. Bul jańa qoımalar paıdalanýǵa berilgen boıda jalǵa alýshylar tabatynyn kórsetedi.
Sońǵy jyldary Qazaqstanda qoıma qurylysy belsendi júrgizilip jatyr. 2021-2025 jyldary qoıma alańy 1,3 mln sharshy metrden 1,6 mln sharshy metrge deıin ósti, al 2025 jyldyń úshinshi toqsanyna qaraı 1,8 mln sharshy metrge jetti.
Ulttyq statıstıka derekterine sáıkes, osy kezeńde qoıma jaldaý jáne basqarý sektoryna 5,9 trln teńgeden astam ınvestısııa salynǵan.
2024 jyldyń sońynda Qazaqstanda taǵy 1,1 mln sharshy metr qoıma salý josparlanǵan. Negizgi jobalar Almaty mańynda, jańa Alatau City jobasy aýmaǵynda iske asyrylyp jatyr.
Iri logıstıkalyq jobalardyń qatarynda:
Wildberries logıstıkalyq ortalyǵy;
Continental Logistics mýltımodaldy haby;
Focus Logistics logoparki bar.
Qoımalarda kartop jetkilikti Kórshi elderdegi damý qarqynyEýrazııa elderi arasynda qoıma ınfraqurylymy boıynsha Reseı kósh bastap tur, onda qoıma alańy 52,9 mln sharshy metrge jetken.
Al О́zbekstan sońǵy tórt jylda qoıma kólemin 89%-ǵa arttyryp, eń qarqyndy ósimdi kórsetken.
Basqa elderde ósim baıaý:
Qyrǵyzstan – 7%,
Ázerbaıjan – 10%,
Armenııa – 10%.
Al Tájikstan boıynsha ósim baıqalmaǵan.
2022 jyldan 2025 jyldyń birinshi toqsanyna deıin qoıma jaldaý quny 23,5%-ǵa ósip, ortasha eseppen aıyna sharshy metrine 10,3 dollar bolǵan. Al Almaty men Astana qalalarynda premıým sanattaǵy qoımalar úshin jaldaý baǵasy aıyna shamamen 5,1-5,2 myń teńge (9,4-9,6 dollar) deńgeıinde.
Bolashaqtaǵy damý boljamySarapshylardyń boljamynsha, Eýrazııadaǵy qoıma ınfraqurylymy 2040 jylǵa qaraı 74%-dan 111%-ǵa deıin ósedi. Al Ortalyq Azııada bul ósim áldeqaıda joǵary bolýy múmkin.
Bazalyq ssenarıı boıynsha óńirdegi qoıma qory 7 ese, al optımıstik ssenarııde 9,4 ese ulǵaıady. Ortasha jyldyq ósim 16% shamasynda bolady.
Qazaqstanda qoıma alańy 2040 jylǵa qaraı 12,6 mln sharshy metrge deıin jetýi yqtımal.
Sarapshylardyń aıtýynsha, eń úlken suranys tońazytqysh qoımalarǵa bolady. Optımıstik ssenarııde olardyń kólemi 27 ese ósip, qazirgi 29 myń sharshy metrden 804 myń sharshy metrge deıin ulǵaıýy múmkin.
Osylaısha, qoıma ınfraqurylymynyń damýy aldaǵy jyldary Eýrazııadaǵy logıstıka men saýda salasynyń negizgi qozǵaýshy kúshteriniń birine aınalýy múmkin.