Tramvaı – Pavlodar shaharynyń rámizine aınalyp úlgergen kólik. Relsti kólik ekologııalyq jaǵynan da qaýipsiz. Oblys bıligi vagondardy jańartyp, shetkeri shaǵyn aýdandarǵa avtonomdy tramvaılar júrgizý jobasyna belsene kiristi.
El boıynsha Pavlodar, О́skemen, Temirtaý qalalarynda ǵana tramvaı júredi. Almatydaǵy tramvaı parki 2015 jyly jabylyp qalǵan. Pavlodarda relsti kóliktiń keleshegi zor. Olaı deıtinimiz, oblys bıligi men jergilikti tramvaı parki ekologııalyq jaǵynan tıimdi kólikti damytýdyń joldaryn izdestirip jatyr. Eń áýelgi maqsat – parktegi eskirgen vagondardyń ornyna jańalaryn satyp alý.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óńirimizge jumys saparymen kelgende Pavlodar qalasyndaǵy tramvaı júıesin damytýdy jalǵastyryp, quramdardy jańartýdy jedeldetý qajettigin tapsyrǵan edi. «Menińshe, Pavlodarda tramvaıdy saqtap qalý qajet. Eger qajet bolsa, joldardy jańǵyrtyp, jańa, dybyssyz, tramvaılar satyp alý kerek shyǵar. Biraq travmaı – ózinshe tartymdy kólik túri. Eýropanyń kóptegen damyǵan qalasynda tramvaılar kedergisiz júredi. Bul – jergilikti turǵyndar unatatyn ekologııalyq jáne yńǵaıly kólik. Tramvaı júıesin damytýdy jalǵastyryp, quramdardy jańartýdy jedeldetý kerek» degen edi Prezıdent.
Pavlodar qalasyndaǵy tramvaı joldarynyń jalpy uzyndyǵy búginde 90 shaqyrymdy quraıdy. Kólik kásipornynyń ıeligindegi 100-den astam vagon jolaýshylarǵa úzbeı qyzmet kórsetip, uıym endigi arada jańa baǵyttardy ashýǵa talpynyp otyr.
Jýyqta «D.Mahmudov atyndaǵy Pavlodar qalasynyń tramvaı basqarmasynda» Belarýs elinen jetkizilgen 10 jańa tramvaı vagonynyń alǵashqy 4 vagony tanystyryldy. Barlyq vagondar qaýipsizdik pen jaılylyqtyń zamanaýı júıelerimen, salondaǵy temperatýrany avtomatty retteý, beınebaqylaý júıelerimen jabdyqtalǵan ári múmkindigi shekteýli jolaýshylarǵa barynsha beıimdelgen. Jańa tramvaılardyń eskilerimen salystyrǵanda syıymdylyqtary da joǵary, bir mezette 36 adam adam otyrsa, taǵy 120 adam túregep turǵan kúıi jol júre alady.
Tramvaı parkiniń málimetinshe, qazir tramvaı jelisinde 109 tramvaı qatynaıdy, onyń ishinde 70 vagonnyń paıdalaný merzimi ótken. Aldaǵy birneshe jylda eskirgen 65 vagondy aýystyrý, qalǵandaryn kezeń-kezeńimen jańǵyrtý josparlanyp otyr.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, biz tramvaılardy saqtap qana qoımaı, olardy odan ári damytýdamyz. Bul – ekologııalyq jaǵynan taza, pavlodarlyqtar maqtan tutatyn óz yrǵaǵy bar tirshilik tynysy. Búgin jańa tramvaıdyń birine minip, erekshe áser aldym. Bıyl biz Belarýs elinen 10 vagon satyp aldyq, onyń 4-eýi qalaǵa jetkizildi. Aldaǵy ýaqytta 109 vagonnyń 65-in jańartyp, qalǵandaryn jańǵyrtý kózdelgen. Sonymen qatar Dostyq shaǵyn aýdanynda jańa tramvaı jelisiniń qurylysy bastalady. Jańa tramvaılar jaılylyǵymen, keńdigimen, tynysh júrisimen erekshelenedi. Ári 20 shaqyrymǵa deıin avtonomdy júre alady. Sonymen qatar qalaǵa jańa ári zamanaýı 15 avtobýs jetkizildi. Olar №18, №27 baǵyttaryna shyǵarylady. Ekologııalyq Eýro-5 standartyna saı keletin bul kólikterdi Pavlodar avtokombınaty satyp aldy. Jalpy alǵanda, Pavlodardyń avtobýs parki tolyqtaı jańartyldy deýge negiz bar. 2022 jyldan beri 260 avtobýs alynyp, búginde olar qala turǵyndarynyń jaılylyǵyna qyzmet etýde, – dep atap ótti oblys ákimi Asaıyn Baıhanov.
О́ńir basshysynyń aıtýynsha, jańa tramvaılar jańa baǵytty iske qosýǵa da múmkindik beredi. Bıyl Dostyq shaǵyn aýdanynda uzyndyǵy 5 km bolatyn jańa tramvaı jelisiniń qurylysy bastalmaqshy. Jańa jeli boıynsha merdiger anyqtalǵan, jer jaǵdaıy múmkindik bergen boıda iske kirisedi. Joba tehnıkalyq turǵydan kúrdeli bolǵandyqtan, ony kelesi jylǵy jazdyń sońyna deıin tolyq aıaqtap, paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Aýmaqqa elektrli baılanys jelilerin ustap turatyn beton baǵandar salýdyń qajettiligi joq kórinedi. Tramvaı parkiniń habarlaýynsha, atalǵan baǵytta jańa ári avtonomdy túrde jumys isteıtin vagondar jolǵa shyǵady. Shahardyń ońtústik-batys bóliginde jańadan salynyp jatqan Dostyq shaǵyn aýdanyna keler jyly tramvaı kólikteriniń júre bastaıtyny týraly jańalyq jergilikti turǵyndardy qýantyp otyr.
Taǵy bir atap ótetin másele, Ekinshi Pavlodar shaǵyn aýdanynda tramvaı júrgizý kópten beri qozǵalyp kele jatyr. Sebebi bul aýmaqtaǵy turǵyndar avtobýs marshrýttarynyń azdyǵyna, olardyń mejeli ýaqytynan kóp keshigetinine jıi shaǵymdanatyn edi. Ásirese qys mezgilinde problema kóp týyndaıdy. Eger tramvaı tarmaǵy salynsa, jolaýshylardyń júrip-turýy jeńildeı túsedi.
Jalpy, keıingi jyldary oblys ortalyǵyndaǵy kóshe joldarynyń ınfraqurylymy zamanǵa saı rettelip keledi. Máselen, bıyl jalpy uzyndyǵy 45 km bolatyn 22 kóshege ortasha jóndeý júrgizý josparlanǵan. Onyń ishinde qalanyń negizgi magıstraldary – Akademık Sátbaev, Kataev, Qaıyrbaev, Krıvenko, Máshhúr Júsip, Buqar jyraý, Estaı kósheleri men taǵy da basqa aýmaqtar qamtylǵan.
Al Ertis ózeni ústimen ótetin jańa kópirdiń qurylysy búginde 40 paıyzǵa oryndalǵan. Jańa kópirdiń aralyqtaryn qyrkúıek aıynda túıistirý josparlanyp otyr. Qazir kópirdiń birneshe tiregine 276 metrlik aralyq qurylymdar ornatylǵanymen, ázirshe ózara jalǵanbaǵan. Qurylysqa jalpy sany 288 adam men 88 arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan.
– Qyrkúıek aıynda barlyq aralyq qurylymdy túıistirýdi josparlap otyrmyz, odan keıin bolat arqandardy tartý jumystary bastalady. Sondaı-aq árbir aralyq qurylymda bıiktigi 20 metr bolatyn pılondar bar. Buǵan qosa, aspaly (vantty) júıe ornatylyp, eki jaǵynan 10 bolat arqannan tartylady, — deıdi «BI Group» kompanııasynyń jol ınfraqurylymy dıvızıonynyń tehnıkalyq dırektory Qanat Kósherbaev.
Barlyǵy oıdaǵydaı bolsa, qazan aıynda kópirde asfalt tóseý jáne abattandyrý jumysy bastalady. Atap aıtqanda, jaryq shamdary men qorshaýlar ornatylyp, jaıaý júrginshiler joly salynady. Buǵan qosa jańa kópirdi sándik jaryqpen bezendirý de josparda bar. Ol úshin «Philips» kompanııasy tartylǵan. Joba aıasynda kópirdiń tómengi bóligine, aspaly arqandary men qorshaýlaryna dınamıkalyq jaryq júıesin ornatý qarastyrylǵan.
Pavlodar oblysy