Jalpyulttyq «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy óńirdiń kelbetin jyl sanap jańartyp keledi. Bıyl oblys aýmaǵynda 12 jasyl aımaqty – 9 saıabaq, 1 gúlzar, 2 alleıany abattandyrý josparlanǵan. Bul – ekologııalyq ahýaldy jaqsartatyn, qalalar men aýyldardyń ajaryn ashatyn aýqymdy jumys.
Jańasha keıipke enetin bul oryndar serýendeıtin aýmaq qana emes, turǵyndardyń kúndelikti ómirimen bite qaınasatyn qoǵamdyq keńistikke aınalmaqshy. Munda jaıaý júrginshiler joly, demalys oryndyqtary, jaryqtandyrý júıeleri ornatylyp, kógaldandyrý jumysy júrgiziledi. Balalarǵa arnalǵan oıyn buryshy men eresekterge arnalǵan tynyǵý alańy jasaqtalyp, ár nysannyń tabıǵı ereksheligi saqtalady.
Ekoaksııa aıasyndaǵy jumystyń aýqymy munymen shektelmeıdi. Bıyl óńirde 25 aýla abattandyrylyp, turǵyndarǵa qolaıly orta qalyptastyrylady. Sonymen birge 17 balalar jáne sport alańy salynyp, salamatty ómir saltyn nasıhattaýǵa basymdyq beriledi. Bul – ásirese jas urpaqtyń bos ýaqytyn tıimdi ótkizýine, aýla mádenıetiniń jaqsarýyna úlken múmkindik.
Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylym da nazardan tys qalǵan joq. 148 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyrlary men qasbetteri jóndelip, olardyń syrtqy kelbeti jańardy. Bul tek estetıkalyq ózgeris emes, úılerdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn jetildirip, turǵyndardyń qaýipsizdigi men jaılylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy shara. Sonymen qatar 15,6 km aryq jelisi tazartylyp, qalpyna keltiriledi. Jumys kóktemgi erigen qar sýyn tıimdi burýǵa, sý tasqyny qaýpin azaıtýǵa sep bolady.
Kóshelerdiń jaryqtandyrylýy da aıryqsha mánge ıe. Josparǵa sáıkes, 200 qarańǵy kóshege jaryq ornatylady. Bul túngi ýaqytta qaýipsizdikti kúsheıtip qana qoımaı, eldi mekenderdiń estetıkalyq kelbetin de aıqyndaı túsedi. Kógaldandyrý baǵytynda 121 myń kóshet egý kózdelgen. Jas aǵashtar ýaqyt óte kele kóleńkeli alleıalar men jasyl beldeýlerge aınalyp, óńirdiń ekologııalyq tepe-teńdigin saqtaýǵa úles qosady.
О́tken jyldyń nátıjesi de bul bastamanyń júıeli túrde júzege asyp jatqanyn kórsetedi. Byltyr oblys kóleminde 13 saıabaq, 6 alleıa, 2 gúlzar jańartylyp, turǵyndardyń ıgiligine berildi. Sol nysandardyń ishindegi aıryqsha jobalardyń biri – Sarqan aýdanyndaǵy tabıǵı landshafty saqtaı otyryp salynǵan saıabaq. Aýmaǵy 6 gektardy quraıtyn oryn tabıǵat pen sáýlettiń úılesimin aıqyn tanytady. Munda Jońǵar – Alataý ulttyq tabıǵı parkiniń florasy men faýnasyn beıneleıtin aǵashtar otyrǵyzylyp, janýarlar músinderi ornatylǵan. Saıabaq aldaǵy ýaqytta ekopark retinde damytylyp, ekologııalyq týrızmniń jańa nysanyna aınalmaqshy. Iаǵnı tek demalys orny emes, tabıǵatty tanýǵa, qorshaǵan ortaǵa jaýapkershilikpen qaraýǵa úndeıtin ashyq aspan astyndaǵy ekologııalyq bilim alańy bolmaqshy.
«Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda óńirde 2 ortalyq alań, 49 aýla, 81 balalar men sport alańy abattandyryldy. 77 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyry men 33 qasbeti jóndeldi. 16,5 km aryq jelisi men 72 eskertkish qalpyna keltirildi. Budan bólek, 315 shaqyrym jerge kóshe jaryǵy ornatylyp, Sarqan, Úshtóbe qalalarynda, sondaı-aq Kóksý aýdanynyń Balpyq bı aýylynda kópqabatty úılerdiń qabyrǵalaryna úsh taqyryptyq mural salyndy.
– «Taza Qazaqstan» muraly ekologııalyq mádenıet pen qorshaǵan ortaǵa uqypty qaraý taqyrybyna arnalǵan. «Adal azamat» muraly adaldyqty, patrıotızmdi, jaýapkershilikti bildiredi. «Zań men tártip» muraly ádiletti memleket qurýdaǵy zań ústemdigi men qoǵamdyq tártiptiń mańyzyn kórsetedi. Biz, jastar, tazalyqty saqtaý, adal eńbek etý, zań men adamdardy qurmetteý – bolashaqqa qosqan úlesimiz dep sanaımyz, – deıdi «Jetisý jastary» KMM dırektory Shamıl Vankeev.
Oblys ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, byltyr óńirde qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý baǵytyndaǵy is-sharalarǵa 227 myń turǵyn qatysty. Nátıjesinde, 134,9 myń kóshet otyrǵyzylyp, 16 myń tonna qoqys shyǵaryldy.
Jalpy alǵanda, Jetisýda júzege asyp jatqan sharalar óńirdiń ekologııalyq kelbetin jaqsartyp qana qoımaı, turǵyndardyń ómir sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Jasyl jelekke oranǵan kósheler, sáýletti saıabaqtar, taza aýlalar – munyń bári tabıǵat pen adam arasyndaǵy úılesimniń nyǵaıa túskenin anyq ańǵartady.
Jetisý oblysy