«Meniń Qazaqstanym»

festıvali el halqynyń birligi men tutastyǵy berik ekenin aıǵaqtap berdi 1995 jyly 1 naýryzda Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń Qazaqstan halqy Assam­bleıasyn qurý týraly Jar­lyqqa qol qoıǵany belgili. Osy mereıli data Táýelsiz Qa­zaq­stannyń tarıhynda jańa be­lesti kezeńniń bastaýy boldy. Elimizde túbegeıli áleý­mettik-ekonomıkalyq ózge­ris­terge múmkindik bergen, etnosaralyq tatýlyq pen qo­ǵam­dyq kelisimniń,  el birli­giniń altyn arqaýyna aınalǵan jalpyulttyq qurylym qalyp­tasty.  Máselen, 2007 jyly QHA-ǵa konstıtýsııalyq or­gan mártebesi berilip, ol Par­lament májilisine  9 depýtat saılaý quqyǵyna  ıe bol­sa,  2008 jylǵy 20 qazan­da «Qa­zaqstan halqy Assam­bleıasy» týraly Zań qabyldandy. Barshamyzǵa belgili, búginde Assambleıa Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń etnosaralyq toleranttylyq pen qoǵamdyq kelisimniń qazaqstandyq úlgisiniń negizgi ózegine aınalyp keledi. Sonyń aıǵaǵy retinde, ótken aptanyń sońynda Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde respýblıkalyq «Meniń Qazaqstanym» etnomádenı birlestikterdiń mýzykalyq festıvali ótti.  Maqsat – memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý jáne halyq óneri arqyly etnos birligin nyǵaıtý. Sol sebepti de baǵdarlama shartyna oraı tek qazaq ánderi shyrqaldy. Qatysýshy ónerpazdar qazaqtyń ulttyq aspaptarymen án oryndady, fonogrammasyz. Saıysqa qalalyq etnomádenı birlestikter janyndaǵy óner ujymdary men respýblıkalyq baıqaýda jeńimpaz atanǵan vokaldyq toptar men hor ujymdary  qatysty. Saltanatty sharanyń shymyldyǵyn ashqan Parlament depýtaty, QHA múshesi M.Ahmadıev ónerpazdarǵa barsha qaýymnyń atynan sáttilik tiledi. О́ner dodasynda N.Tilendıev, M.О́skenbaev, Qurmanǵazy, Dına shyǵarmalaryn, sonyń ishinde «Nar aǵash», «Aqqý», «Shashý», «Balbyraýyn»  sııaqty halyq kúılerin  naqyshyna keltirip oryndaǵan ózge ult ókilderiniń qazaq halqyna, qazaq ónerine degen ystyq yqylasy men qurmeti anyq ańǵaryldy. Kıeli dombyranyń qos pernesinen shyqqan  qudiretti kúı áleminiń sıqyryna kóńilińdi kógendep, sazdy yrǵaqqa sanańdy sergitip,  janyńdy elitip, sahna ishin erekshe kúıge bólegen boıda, boıyńdy maqtanysh kernep, qýanyshtan kóńil qurǵyr bosap ta ketedi eken... Tebirenbeı kórshi, temirden jaratylmasań. Ásirese, ózge aǵaıyndardyń oryn­daýy, olardyń qazaq ánderin shyrqaýy janyńdy tolqytpaı qoımaq emes. Kileń myqtylardan iriktelip alynǵan qatysýshy ónerpazdarǵa qazylardyń berer baǵasy da araǵa bir saǵattaı salyp keshigip shyqty. Árıne, olarǵa da ońaıǵa soqpasa kerek-ti. О́ıtkeni, bári shetterinen kúshti, osal eshkimi joq. Ne kerek, saıystyń aty – saıys! Jeńimpaz anyqtalýy qajet. Festıvaldiń aqtyq synyna respýblıkamyzdyń ár aımaǵynan 20 úmitker kelip qatysty. Qorytyndyǵa sáıkes, «Án oryndaý» jáne «Mýzykalyq aspapta oınaý» atalymdary boıynsha jeńimpazdar anyqtaldy. Júldegerlerdi, quramynda Parlament depýtattary men óner qaıratkerleri bar qazylar alqasynyń músheleri anyqtady. Qatysýshylardyń barlyǵyna «Jeruıyq» kitaby men bir qushaq gúl tartý etildi. Saıysta III orynǵa – 50 myń, II orynǵa – 100, I orynǵa – 150 myń, al bas júldege 250 myń teńge aqshalaı júlde taǵaıyndaldy. Sonymen, bas báıge  Qyzylorda oblysy, Tereńózek kentiniń turǵyny, moldavan ultynyń ókili Lýsa Konstantınge buıyrdy. Qazirgi kezde Qyzylorda qalasyndaǵy «Bolashaq» ýnıversıtetinde qurylysshy mamandyǵy boıynsha bilim alyp jatqan stýdent Lýsa Konstantın bul jeńiske, árıne, qazaq tilin jaqsy meńgergendiginiń arqasynda jetti. – Eń súıip oqıtyn pánim – qazaq tili. Jastaıymnan uly Abaı atamyzdyń óleńderin jattap óstim. Abaı oqýlaryna da qatystym. Qazir Abaı ánderin oryndap júrmin. Oqyp jatqan oqýymdy bitirip,  elimniń damýyna óz úlesimdi qossam deımin, – deıdi moldavan ultynyń ókili. * * * Al senbi kúni «Meniń Qazaqstanym» atty shara sońy Qazaqstan halqynyń forýmy men gala-konsertke ulasty. Sharany ashqan Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń Qazaqstan halqy Assambleıasy qurylýyna 20 jyl tolýyna arnalǵan quttyqtaýyn oqyp berdi. Elbasynyń quttyqtaý hatynda «Barsha qazaqstandyqtarǵa beıbitshilik pen kelisimniń týyn bıik ustap, qasıetti Otanymyz – Qazaqstan Respýblıkasynyń ıgiligi úshin aıanbaı eńbek etýdi» tileımin dep jazylypty. Atalǵan forým  sheńberinde «Beıbitshilik pen kelisim jol kartasy» mega-jobasynyń qorytyndylary tanystyryldy. Forýmǵa Qazaqstan halqy As­sambleıasynyń ardagerleri men músheleri, Parlament depýtattary, qoǵam qaıratkerleri, respýblıkalyq, oblystyq, qalalyq etnomádenı  birlestikterdiń jetekshileri, dıplomatııalyq korpýstyń ókilderi, saıası partııalar men jas­tar uıymdary jáne óner ujymdary qatysty. Baǵdarlama aıasynda QHA-nyń respýblıkalyq patrıottyq «Qamqor» jastar jobasynyń, sonymen qosa, «Tarıh taǵylymy» atty qazaqstandyq kıno kúnderiniń ashylýy, «Túrki-slavıan» halyqaralyq gýmanıtarlyq ortalyǵynyń tusaýkeseri ótti. Shara sońynda «Meniń Qazaqstanym» respýblıkalyq festıvaliniń jeńimpazdary barsha qatysýshy qonaqtarmen qosyla án shyrqady. Aıtýly merekeniń mádenı sharalary munymen shektelip qalmaq emes. Máselen, 1 naýryz – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵan kúnine oraı, respýblıka aımaqtaryndaǵy  2 486 eldi mekende 4 myńnan astam shara ótkizildi. Raýshan TÁÝIRHANQYZY,  jýrnalıst. ASTANA. Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV