Qarjy durys ıgerilýi tıis

Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Úkimettiń keńeıtilgen otyrysyna arnalǵan brıfıng ótti. Oǵan Parlament Májilisiniń depýtaty, Qazaqstannyń «Aq jol» demokratııalyq partııasynyń jetekshisi Azat Perýashev, sondaı-aq, Parlament Májilisiniń depýtattary Ekaterına Nıkıtınskaıa, Svetlana Qadyralıeva, Nurlan Jazylbekov, Almas Turtaev qatysty. Azat Perýashev Memleket bas­shysynyń bastamasyna oraı qol­ǵa alynǵan «Nurly Jol» baǵ­dar­lamasyna qatysty óz oı-paıymymen bólisti. «Keıde, osy baǵdarlamany baǵalaý kezinde keıbir sarapshylar túrli pikirler aıtyp jatady. Máselen, bireýler bul baǵ­darlamany mańyzdy dep sana­ǵany­men de, oǵan belgili bir kezeń­di ǵana qamtıtyn bastama re­tinde qarasa, endi bir azamat­tar bul baǵdarlamany óte tolyqqandy qujat retinde kóredi. Biz «Nurly Jol» baǵdarlamasyna Elbasynyń táýelsizdik alǵan jyldardan bú­gingi kúnge deıin júrgizip otyr­ǵan saıasatynyń keń aýqymdy sheńberinde qarastyrǵan jón dep sanaımyz. Eger Prezıdenttiń jyl saıynǵy Joldaýyn qalt jibermeı, qadaǵalap otyrsańyz, memleketti maqsatty túrde damytý júıesi aıqyn kóriner edi. Demek, «Nurly Jol» – jańarǵan, órkendegen, ekonomıkasy turaqty túrde damyǵan memlekettiń keń aýqymdy, keshendi júıesi kórinis tapqan qundy qujat. Onda búgingi tańda álemdi alańdatyp otyrǵan qarjylyq daǵdarysqa qarsy turý, ıa bolmasa, onyń aldyn alýdyń sharalary qamtylǵan. Sondyqtan, Jańa Ekonomıkalyq Saıasattyń negizi sanalatyn naqty salalarǵa qatysty kún tártibinde turǵan máseleler «bir kúndik másele» retinde qarastyrylmaýy tıis. Mundaı salalar jańa zamannyń talabyna saı, turaqty jáne sapaly túrde damyp otyrýy qajet», – dedi A. Perýashev. Osylaı deı kele, ol res­pýb­lıkalyq bıýdjetti ońtaılandyrý jolynda birqatar shyǵyndardy qysqartýǵa baılanysty pikirin jetkizdi. Ol úshin ekonomıkanyń naqty sektorlaryna, onyń ishinde kásipkerlikti damytýǵa qoldaý kórsetýdiń mańyzyn atap ótti. «Se­bebi, jeke kásipkerlikti damytý, eń aldymen, ulttyq ekono­mıkanyń ımporttyq ónimderge de­gen táýeldiligin azaıtady, sol arqyly ınflıasııalyq, deval­va­sııalyq úderister qaýpiniń tónýin aıtarlyqtaı deńgeıde tómendetedi. Al syrtqy saýda aınalymyndaǵy teńsizdik – ınflıa­sııanyń, devalvasııanyń týyndaýy­na áser etetin birden-bir faktor. Mundaı qaýipterdiń aldyn alýdyń eń bir tıimdi joldarynyń biri – ártaraptandyrylǵan óndirý­shi ekonomıkanyń qurylýy, eks­portqa baǵyttalǵan salalardy damytý, otandyq óndirýshilerdiń taýar­larymen ishki tutynýshy naryq­ty jandandyrý», – dedi Máji­lis depýtaty. Brıfıng barysynda Azat Pe­rýashev Elbasynyń qatysýymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda otandyq óndirýshilerdi qoldaýǵa baılanysty birneshe mańyzdy mindetti júzege asyrý júktelgenin, olar: otandyq taýarlar men qyzmet kórsetý túrlerin satyp alý, Qazaqstanda jasalǵan ónimderdi qoldaý, «Qazaqstanda jasalǵan» aksııasy tetigin iske qosý ekenine toqtaldy. «Árıne, bul mindetterdiń barlyǵy bıznes úshin óte ózekti. Keńeıtilgen otyrystan keıin «Aq jol» partııasynyń parlamenttik fraksııasy bul mindetterdi zań túrinde bekitýge qatysty depýtattyq saýal joldady», dedi ol bul rette. Qazaqstannyń «Aq jol» de­mo­kratııalyq partııasynyń jetekshisi Azat Perýashev sondaı-aq, sport salasyna bólinetin bıýdjettik qa­rajattyń tıimdi, maqsatty túrde jumsalýy qajettigine de na­zar aýdardy. «Dúnıejúzinde kásipqoı fýtbol klýbtary óz kúnderin ózderi kóredi. Iаǵnı, mektepter men seksııalarǵa bólinýi tıis qarajatty alyp qoımaıdy, qaıta balalar sportynyń damýyna qoldaý tanytady. Sebebi, olar óz kásibiniń naǵyz mamandary. Bizde de ondaı sportshylar bar. Máselen, Gennadıı Golovkın – myqty boks­shy. Bıýdjetten bir tıyn da aqsha almaıdy, ulttyq kompanııalardan qarjy suramaıdy. Biraq, bul azamatty álem biledi, onyń arqasynda Qazaqstan týy talaı ret kókke kóterildi. Mine, biz osyndaı adamdardy maqtan tutamyz. Sol sııaqty Qanat Islam da óz isiniń sheberi. Eshkimnen eshteńe suramaıdy, sharshy alańǵa Qazaqstan týymen shyǵady», dedi ol. Onyń aıtýynsha, jaqynda jergilikti bıýdjetterdiń ıgerilýine qatysty málimetterge taldaýlar men saraptamalar júrgizilgen. «Sonda bizdiń bir baıqaǵanymyz, máselen, kúres seksııasyna barlyq óńirler jergilikti bıýdjetten 2015 jy­ly 3,1 mlrd. teńge, boksqa – 1,5 mlrd., aýyr atletıkaǵa – 487 mln. teńge bólip otyr. Biraq, qomaq­ty qarajat, ıaǵnı, 14,6 mlrd. teńge respýblıkalyq bıýdjetke ońtaılandyrý júrgizilgennen keıin de fýtbol klýbtaryna baǵyt­talmaq. Bul neni kórsetedi? Bul – Eýropa chempıonatynyń irik­teý tobynda sońǵy qatarda tur­ǵan fýtbolǵa jergilikti sport bas­qar­masynyń boksqa qara­ǵanda, 10 ese kóp memleket qarjat jumsaıtynyn kórsetedi. Son­dyqtan, sport salasyna bólinetin qarjynyń óz jónimen jumsalýyn qadaǵalaý qajet», – dedi A.Perýa­shev. Brıfıng barysynda depýtattar daǵdarystyń aldyn alýǵa qatysty árbir is-sharaǵa aıryqsha mán berilý qajettigine toqtaldy. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan».