ASTANA. 4 naýryz. Qazaqtardyń geni áý bastan jaqsy bolǵan, sebebi, halyqtyń ata-babasy qany jaqyn adamdardyń úılenýine jol bermegen. Astanadaǵy Nazarbaev ýnıversıtetiniń genomdyq jáne personaldandyrylǵan medısına departamentiniń dırektory, medısına ǵylymdarynyń doktory Aınur Aqyljanova osylaı dedi. Bul týraly Tengrinews.kz tilshisi habarlady.
«Qazaqtardyń geni burynnan jaqsy, bizde erte zamannan aýtızm aýrýy, daýn sındromy sııaqty tuqym qýalaıtyn aýrýlar bolmaǵan. Bul nemen baılanysty? Menińshe, buǵan sebep - qazaqtar dana bolǵan, olar jeti atadan aspaǵan týystaryna úılenbegen. Nemereles jaqyndaryna úılene beretin arabtardaǵy, evreılerdegi, Eýropa halyqtaryndaǵy sııaqty patologııalyq genderdiń ózara jaqyndasýy bolmaǵan. Olardyń boıynda bar mýtant gender qosylyp ketedi de, kemtar urpaqtyń týýyna sebep bolady», - dedi Aqyljanova memleket basshysy Nazarbaev ýnıversıtetine kelerdiń aldynda ómir týraly ǵylymdar ortalyǵy jumysyn tanystyrý kezinde.
«Qazaq popýlıasııasynda tuqym qýalaıtyn aýrýlar kóp kezdespeıdi. Mysaly, men Andjelına Djolıden anyqtalǵandaı sút bezi qaterli isigi týraly zerttedim. Qazaq popýlıasııasynda mundaı mýtasııalar óte sırek kezdesedi», - dedi ǵalym.
Onyń aıtýynsha, bul túrli ulttar arasyndaǵy nekeniń genofondyna oń áser etedi. «Basqa genderdi aralastyrý jaqsy áser beredi. Mysaly, halyqtyń genofondyna túrli gender kóp aralassa, ol soǵurlym jaqsaryp, eń jaqsy faktorlar tabıǵı jolmen irikteletin bolady. Aralas nekeler men bul genderdiń jaqsarýy álem halyqtary genofondynyń ońalýyna yqpal etedi», - deıdi ol.
Aqyljanovanyń aıtýynsha, Qazaqstan aýmaǵynda álimsaqtan túrli halyqtar ózara aralasyp ketken. «Qazaqtar kóshpeli turmys keshe otyryp, ózge rýlardan qyz aldy, keıin mońǵoldardyń shapqynshylyǵy boldy, keńes zamanynda Qazaqstanǵa kelgen túrli ulttar taǵy ózara sińisip ketti. Munyń bári bizdiń qazirgi genofondymyzdy qalyptastyrdy. Eger qazaqtar bir kezde biregeı, oqshaý, gomogendi orta bolsa, qazir bizde túrli halyqtardyń aralasýy bar jáne ol árqashan oń effekt beredi, adamdar ádemi, eńbekke qabiletti bola túsedi», - dedi ǵalym.
Nazarbaev Ýnıversıteti ǵalymdary qazirgi qazaqstandyqtardyń genin ejelgi adamdardikimen salystyra zertteý máselesin kóterip otyr. Degenmen, bul jobany qarjylandyrý keıinge qaldyrylǵan.
«Ejelgi qorǵandarda qazba jumystarynyń júrgizilip jatqanyn bilesizder, biz bul qorǵandardan tabylǵan qańqalardaǵy DNK-lardy zertteý jobasyn qolǵa alýdy josparladyq. Biz osy qorǵandardaǵy adamdar DNK-synyń qazirgi zamanǵy adamdardikinen qanshalyqty erekshelenetinin, saq qorǵandarynan tabylǵan adamdar qazirgi qazaqtardyń ata-babasy ma, joq pa, sony bilgimiz keldi. Biz muny keleshekke josparlap otyrmyz. Ázirshe muny qolǵa alǵan joqpyz», - dedi Aqyljanova.
Murat Aıtqoja.
Derek, foto: Tengrinews.kz.