Prezıdenttikke kandıdat Ábilǵazy Qusaıynov Almatydaǵy «Belkamıt» JShS kásipornynda bolyp, №7 qalalyq balalar emhanasy jumysshylarymen kezdesti.
Kezdesý kezinde Ábilǵazy Qusaıynov kezdesýge qatysýshylardy óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttarymen tanystyrdy. Kandıdattyń baǵdarlamasynda ekologııa máselelerine basymdyq berilgen.
Á.Qusaıynovtyń sózine qaraǵanda, búginde adamzat balasynyń eń kókeıkesti problemasy Jer klımatynyń ózgerýi, aýa basseıniniń kirleýi, ozon qabatynyń buzylýy, tushy sý qorynyń azaıýy men Álemniń muhıt sýlarynyń lastanýy, jerdiń bylǵanýy, topyraq qabatynyń buzylýy, bıologııalyq ártúrliliktiń azaıýy, t.b. bolyp tabylady.
Bul problemalardy dereý sheshý – adamzattyń qazirgi kezdegi eń basty mindeti. О́ıtkeni, bul – odan arǵy ómir súrý men tabysty damý kepili. Á.Qusaıynovtyń atap ótkenindeı, HH ǵasyrdyń ekinshi jartysy men HHI ǵasyrdyń basy buǵan deıin bolyp kórmegen ekonomıkalyq ósý kezeńi. Alaıda, jedel ekonomıkalyq ósim qorshaǵan ortanyń múmkindigi esepke alynbaı júzege asyrylyp jatsa, bul óz kezeginde tabıǵatqa asa úlken salmaq salýda. Osynyń saldarynan qorshaǵan tabıǵat ortasy barynsha tozyp barady.
Tabıǵat baılyǵyn orynsyz paıdalaný, tabıǵı ortany qaldyqtarmen bylǵaý, genofond pen bıologııalyq ártúrliliktiń qarabaıyrlanýy qorshaǵan tabıǵı orta men adam ómir súretin ortanyń tozýyna alyp kelýde.
Tabıǵı baılyqtardy tıimsiz paıdalaný saldarynan qorshaǵan ortanyń tozýyna mysal retinde Á.Qusaıynov jer resýrstarynyń asa azaıyp ketýin keltirdi. Sóıtip, jyl saıyn shamamen 7 mıllıon gektar qunarly jer álemdik aýyl sharýashylyǵy aınalymynan shyǵyp qalýda.
Bul úderistiń negizgi sebepteri óse túsip otyrǵan ýrbanızasııa, sý jáne jer erozııasy, sondaı-aq, hımııalyq (aýyr metaldarmen, hımııalyq qosyndylarmen bylǵaný) jáne fızıkalyq (taý, qurylys jáne basqa da jumystar kezinde jer qyrtysynyń buzylýy) tozý bolyp tabylady.
Á.Qusaıynovtyń pikirinshe, aýanyń shań jáne gaz túrindegi qaldyqtarmen bylǵanýy úlken alańdatýshylyq týǵyzady. О́ıtkeni, atalǵan shyǵaryndylar mıneraldy otyndar men bıomassanyń, sondaı-aq, taýly jáne qurylys, sonymen qatar, basqa da jerdegi jumystar kezindegi tutanýlarmen tikeleı baılanysty.
Kandıdat qorshaǵan orta problemalarynyń eń basty qyrlarynyń biri retinde bıologııalyq ártúrliliktiń azaıýyn atady. Jerdiń bıologııalyq ártúrliligi 10-20 mln. túrmen baǵalanady. Atalǵan salaǵa zııan qazirdiń ózinde aıqyn sezilip otyr. HH ǵasyrdyń ekinshi jartysynda genofondtyń qysqarý úderisi tez jedeldese, osy úrdis saqtalǵan jaǵdaıda HHI ǵasyrda búginde Jer planetasynda tirshilik etetin barlyq túrdiń besten biri joıylyp ketýi yqtımal.
Á.Qusaıynovtyń pikirinshe, búginde adam balasy, tutastaı alǵanda, planetanyń ekologııalyq damýyn basqarý fýnksııasyn tolyqtaı óz qolyna alýǵa qabiletti.
Kandıdat ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaýǵa alǵashqy qadam retinde Jer saǵaty aksııasyn qabyldaý kerektigin usyndy. Jer saǵaty aksııasynyń maqsaty búkil planeta boıynsha jekelegen elektr kózderin bir saǵatqa sóndirý bolyp tabylady. Bul asa zor kólemdegi elektr qýatyn únemdeýge múmkindik berip qana qoımaı, tabıǵatty adamnyń sharýashylyq qyzmetiniń zalaldy yqpalynan qorǵaýǵa jaǵdaı týǵyzady. «Bizdiń komanda osy aksııaǵa qosylýǵa daıyn», dedi óziniń sózinde Á.Qusaıynov.
«Belkamıt» JShS men №7 qalalyq balalar emhanasynyń eńbek ujymdarymen kezdesýlerde, sondaı-aq, Á.Qusaıynovtyń respýblıkalyq saılaýaldy shtabynyń jetekshisi Rústem Jolaman sóz sóıledi.
R.Jolaman kandıdattyń josparlarynda Qazaqstannyń birqatar óńirlerinde bolyp, saılaýshylarmen kezdesýler ótkizý jáne olarǵa óziniń saılaýaldy tuǵyrnamasynyń negizgi baǵyttaryn jetkizý bar ekenin atap kórsetti.
«Qazaqstan Respýblıkasy prezıdenttigine kandıdat Ábilǵazy Qusaıynovtyń adam ómirindegi asa mańyzdy máselelerge – ekologııany saqtaý men planetamyzdaǵy bıologııalyq ártúrlilik máselelerine nazar aýdarý nıeti bar ekenin taǵy da qaıtalap aıtqym keledi», dedi óziniń qorytyndy sózinde prezıdenttikke kandıdattyń Respýblıkalyq saılaýaldy shtabynyń jetekshisi Rústem Jolamanov.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.