Qazaqstanda tuńǵysh ret quny 1 mıllıard 366 mıllıon teńgeni quraıtyn qaterli isikti joǵary deńgeıde emdeıtin sáýlelendirý qurylǵysy iske qosyldy
Almatyda Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda qaterli isikti joǵary deńgeıde emdeıtin «TrueBeam» sáýlelendirý qurylǵysynyń tusaýkeseri ótti. Ashylý rásimine Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri Alksandr Soı, Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Janat Qasymjanova, sondaı-aq respýblıkalyq deńgeıdegi emdeý oryndarynyń basshylary qatysty.
Jıyndy ashqan atalmysh ınstıtýttyń dırektory, medısına ǵylymdarynyń doktory Qýanysh Nurǵazıev quny 1 mıllıard 366 mıllıon teńgeni quraıtyn bul joǵary tehnologııalyq apparatty ornatý 2012-2016 jyldarǵa arnalǵan «Onkologııalyq kómekti damytý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylǵandyǵyn jetkizdi.
– Bul baǵdarlama kezinde Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan bolatyn. Baǵdarlamanyń jalpy bıýdjeti – 211 mlrd. teńge. Ol 5 jylǵa josparlanǵan. Baǵdarlamany júzege asyrý onkologııalyq aýrýlarǵa dýshar bolǵan naýqastarǵa medısınalyq kómek kórsetý sapasyn jańa deńgeıge kóterýge múmkindik beredi. Biz ınstıtýt janynan jańa biregeı ǵımarat saldyq. Oǵan 1,5 jyl ýaqyt ketti. Sóıtip, bul keshenniń ishine joǵary energetıkalyq júıelik údetkish ornatyldy. Onymen jumys isteıtin kadrlar daıarladyq. Myna apparat endi sáýleli terapııany óte joǵary deńgeıde júrgizýge múmkindik beredi», – dedi elimizdiń bas onkologi.
«TrueBeam» apparatyn álemdegi onkoaýrýlardy sáýle, radıohırýrgııa, protondyq jáne brahıterapııa ádisterimen emdeý qurylǵylarymen tanymal Varian Medical Systems kompanııasy shyǵarǵan. Búginde bul kompanııanyń 7 000 túrli qurylǵysynda álem boıynsha 350 000 naýqas kún saıyn emdeledi. Aldymen sharaǵa qatysýshylar jańadan ornatylǵan «TrueBeam» qurylǵysynyń jumysymen tanysty. «TrueBeam» sáýlelendirý qurylǵysy naýqastyń ózge aǵzalaryn zaqymdamaı, tek obyr ornalasqan aımaqty sáýlelendiredi. Halyqaralyq esep boıynsha, qazir qaterli isiktiń birinshi satysynda turǵan naýqastardyń 70 paıyzy sáýle terapııasyna muqtaj. Al «TrueBeam» qurylǵysynda naýqastardy joǵary tehnologııalyq sáýlemen emdeýdiń zamanaýı, tekserilgen ádisterin barynsha keńinen qoldanýǵa múmkindik bar.
Bul apparattyń qosymsha qalqandary naýqastyń obyryna sáıkes túrli formaǵa enip, isik oshaǵyna sáýleniń eń kóp mólsherin jiberedi. Naýqastyń qaterli isiginiń kólemi kún saıyn qadaǵalanyp, soǵan sáıkes sáýleniń baǵyty da ózgerip otyrady. Osylaısha az ýaqyttyń ishinde nátıjeli emge qol jetkizýge bolady. Eń qıyn núktelerde ornalasqan isikterdi sáýlelendirýge osy apparattyń kompıýterlik tomografy qoldanylady. Tipti, naýqastyń demi arqyly isikti emdeý ádisi de tıimdi túrde paıdaǵa asyrylady. О́zge saý aǵzalar múldem zaqymdanbaıdy. Qosymsha aýyrsyný sııaqty emniń zııandy áserleri bolmaıdy.
Qazir elimizde onkologııalyq aýrýlar ólim-jitim kórsetkishi boıynsha ekinshi orynda tur. Jyl saıyn 17 000 adam osy derttiń sebebinen kóz jumady. О́z kezeginde Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri Alekseı Soı bolashaqta osyndaı qurylǵy Astana, Aqtóbe jáne Semeı qalalarynda da iske qosylatyndyǵyn jetkizdi.
–Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń densaýlyq salasyna erekshe kóńil bólýi otandyq onkologııany joǵary deńgeıge kóterdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qabyldanǵan baǵdarlama aıasynda úsh jyldan beri talaı asýlardy baǵyndyrdyq. Qazir búkil respýblıka boıynsha onkologııalyq dıspanserler zamanýı kompıýterlermen, tomografııalarmen, rentgendik, endoskopııalyq jáne basqa da tehnologııalarmen jabdyqtalýda. Onkologııalyq qyzmetterdiń 100-den asa qyzmetkerleri shetelderde biliktiligin arttyryp keldi. Elimizde qaterli isik aýrýlarynyń aldyn alý maqsatynda 6 skrınıngtik baǵdarlama júzege asyrylady. Olar jylyna 2 mln. adamdy qamtıdy. Qazaqstan qazir naýqastardy hımıoterapııamen tegin qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, Astana, Aqtóbe, Qaraǵandy, Semeı jáne Almatyda onkologııalyq dıspanserler bazasynda 5 joǵary tehnologııalyq ortalyqtar ashyldy, – dedi vıse-mınıstr.
Statıstıkalyq derekke súıensek, 2015 jyldyń 1 qańtarynda 150 436 adam tirkeýge alynǵan. Al 2013 jyly 146 404 adam tirkeýde turǵan. Kórip otyrǵanymyzdaı, jyl saıyn qaterli isikti erte satysynda anyqtaý kórsetkishi artyp keledi. Turǵyndardy dári-dármekpen qamtý 82 paıyzǵa jetti. Onkologııa salasyna 2015 jyly memleket bıýdjetinen 32 mlrd. teńge bólindi. Endi «TrueBeam» sáýlelendirý qurylǵysynyń arqasynda Qazaqstannyń onkologııa salasy jańa deńgeıge kóterilmek. Iаǵnı, jańa tehnologııa arqyly sońǵy emdeý standarttaryna kóshý, mamandardyń biliktiligin arttyrýmen qatar naýqastardyń joǵary tehnologııalyq emdeý ádisine qol jetkizýine, qysqa ýaqytta nátıjeli em alyp, jumysqa qabilettiligin saqtaýǵa múmkindik beredi. Ortalyq Azııa elderi ishinde tuńǵysh ret satyp alynǵan bul qurylǵy aldaǵy sáýir aıynan bastap, tolyǵymen qoldanysqa beriledi. Onda kúnine 60 naýqasqa em jasalady dep kútilýde.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».