Memlekettik tildi erkin meńgergendigi qalaı anyqtalady?

Keshe Ortalyq saılaý komıssııasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý jónin­degi Lıngvıstıkalyq komıssııanyń otyrysy ótti. Otyrysta Komıssııa músheleri komıssııa jumysyna qatysty uıymdastyrý máselelerin, Ort­­saılaýkomnyń «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý rásimi týraly» 2015 jylǵy 31 tamyzdaǵy qaýlysymen aıqyn­dalatyn Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń prezıdenttigine kandı­dattyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý resimin tal­qylady. Atalǵan qaýlyǵa sáı­kes memlekettik tildi erkin meń­ger­gendigin anyqtaý úshin, birinshi – Lıngvıstıkalyq komıssııa usynǵan taqyryp boıynsha kólemi eki betten aspaıtyn jazbasha tapsyrma jazýy tıis. Ekinshi – Lıngvıstıkalyq komıssııa usynǵan kólemi úsh baspa betten aspaıtyn mátindi oqýy kerek. Úshinshi – Lıngvıstıkalyq komıssııa usynǵan taqyryp boıynsha kópshilik aldynda keminde on bes mınýt sóz sóıleýi talap etiledi. Otyrys barysynda Komıssııa tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov atalǵan osy máselelerge jeke-jeke toqtalyp ótti. «Búgin biz sy­naqqa túsetin suraqtardyń bar­lyǵyn bekittik, – dedi Komıssııa tóraǵasy. – Prezıdenttikke kan­dı­dattyń memlekettik tildi erkin meńgergen deńgeıin anyqtaý úshin, birinshiden, kandıdattyqqa usynylǵan adam Lıngvıstıkalyq komıssııa usynǵan taqyryptardyń birin tańdap, kólemi eki betten aspaıtyn jazbasha jumys jazady. Ony jazýǵa bir saǵat ýaqyt be­riledi. Eger ol Komıssııaǵa beril­­gen ýaqyttyń az ekendigi jónin­de ótinish bildirse, Komıs­sııa­­nyń negizgi ýaqytqa taǵy jarty saǵat qosýlaryna quqyǵy bar. Komıs­sııa ekinshi kezeń syna­ǵyna baı­lanysty qazaqtyń klas­sık aqyn-jazýshylarynyń kitap­ta­ryn­ bekitti. О́tinish berýshi sol kitap­tardyń birin tańdap, kólemi úsh bas­pa betten aspaıtyn mátindi yrǵaq-naqyshyna keltirip oqyp beredi». Al úshinshi kezeńde kandı­dat­tyqqa usynylýshy Lıngvıs­tıkalyq komıssııa bekitken taqy­rypqa baılanysty daıyndalyp, sol taqyryp jóninde 15 mınýt erkin sóıleýi tıis. Oǵan da­ıyndalýǵa bir saǵat ýaqyt beriledi. «Kandıdattyqqa usynylýshy osy úsh synaqty tapsyrǵan soń, Komıssııa músheleri ózderine bekitilgen bólmede bas qosyp, tıisti qorytyndy shyǵarady», – dedi Myrzataı Joldasbekov. Komıssııa tóraǵasyna jýrnalıster tarapynan suraqtar da qoıyldy. Sonyń biri – 2011 jyly ótken prezıdenttik saılaýǵa qatysty boldy. «2011 jylǵy pre­zıdenttik saılaýǵa kandıdat retinde tirkelýge ótinish ber­genderdiń ishinde eki bettik jazba jumysynan elýge jýyq qate jibergender de boldy, – dedi Komıssııa tóraǵasy. – О́tinish berýshilerdiń kópshiligi jumyssyz júrgender edi. Tipti, tirkelýge kelgen bir azamat tıisti jarnany tóleýge aqshasynyń joq eken­digin aıtyp, onyń ornyna sekseýil berýdi usynsa, endi biri Komıs­sııa múshelerinen jarnany tóleýge qarjylaı kómek suraǵan jaǵdaılar da kezdesken edi». Lıngvıstıkalyq komıssııanyń otyrysyna onyń músheleri men Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattan basqa Ortalyq saılaý komıssııasynyń músheleri baıqaýshylar retinde qatysýǵa quqyly. Komıssııanyń sheshimi Komıssııa músheleri sany­nyń kópshilik daýsymen ashyq daý­ys berý arqyly qabyldanady jáne otyrys hattamasymen resim­delip, otyrystaǵy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesine kidirissiz tapsyrylady. Otyrysta Komıssııa múshele­ri qazirgi ýaqyttaǵy ólshemder úmit­kerdiń memlekettik tildi bilý deń­geıin aıqyndaýǵa múmkindik beretinin atap ótti. Sondaı-aq, olar Komıssııa jumysy ashyq jáne jarııaly túrde júzege asyrylatynyn, al buqaralyq aqparat quraldary ár kandıdat boıynsha sheshim qabyldaý barysyn baıqaý múmkindigine ıe bolatyny da aıtyldy. Otyrystan keıin baspasóz ortalyǵynda Lıngvıstıkalyq komıssııanyń múshesi, Ulttyq ǵylym aka­demııasynyń korrespondent-múshesi Faýzııa Orazbaeva BAQ ókilderiniń suraqtaryna jaýaptar qaıtardy. Álısultan QULANBAI, «Egemen Qazaqstan».