Ata Zań asýy – eldiktiń arqaýy

Bıyl Konstıtýsııaǵa 20 jyl tolyp otyr. Bul merekeniń ár qazaqqa mańyzy zor. Ata-babalarymyz ǵasyrlar boıy táýelsiz el bolýdy armandap ótti. Búgingi kúnge jetý úshin qazaq halqynyń basynan san qıly qıyndyqtar ótti, táýelsizdik úshin kúresti. Aqyrynda búgingideı memleket quryldy. Elimizdiń ósip-órkendeýi, áleýmettik-ekonomıkalyq damýy azamattyq quqyq pen adam erkindigin qamtamasyz etetin zańdar men zańnamalarǵa tikeleı baılanysty. Ata Zań el azamattary úshin qasterli de qadirli, qasıetti qujat – bizdiń barsha jarqyn isterimizdiń qaınar bastaý­yna aınaldy. Konstıtýsııanyń qaǵıdalary men normalaryna súıene otyryp Qazaqstan orasan tabysqa qol jetkizdi. Biz Ata Zańǵa súıene otyryp elimizdiń irgetasyn bekittik, damýdyń dańǵylyna tústik. Qazaqstan jańa dáýirge qadam basty, tarıhı tańdaý jasap, baǵyt-baǵdaryn, júrer jolyn aıqyndady. Ata Zańymyzdy qasterlep, qaǵıdat­taryn buljytpaı oryndaýdyń nátıjesinde berik te myqty memlekettigimizdi ornatyp, táýelsizdigimizdi tuǵyrly ettik. Birligi jarasqan elimizdiń tirligi de qarqyndy. Konstıtýsııa taǵdyr toǵystyrǵan kópultty halqymyzdyń tatýlyǵy men turaqtylyǵyna tuǵyr boldy. Qashanda yntymaǵy ja­ras­qan birtutas memleket bıik­­ter­di baǵyndyratyny anyq. Ata Zań táýelsizdigimiz ben tutas­ty­ǵymyzdyń kepili retinde bizdiń birligimizdi bekemdep, eldegi turaq­tylyq pen tatýlyqtyń berik tut­qasy bolýda. Árbir qazaq­s­tandyq azamat bizdiń Konstı­tý­sııamyzda jarııa etilgen demok­ratııalyq qundylyqtardyń saq­talýyna jaýapty. Árbir azamaty ózin teń sezinetin, tatýlyǵy jarasqan qazaq eliniń, Qazaqstan halqynyń qarymdy isteri búginde álem jurtshylyǵy úshin úlgi-ónegege aınaldy. Munyń ózi bizdiń Ata Zańymyzda búkil adamzattyq qundylyqtar men órkenıettik ıgilikterdiń qamtylǵanyn aıǵaq­taıdy. Biz ulan-ǵaıyr baıtaq dalany aq bilektiń kúshimen qorǵap qalǵan batyr babalarymyzdyń asqaq amanatyna adal bolýymyz qajet. Eli azat, jeri tutas qýatty memleket qurýdy armandap ketken ata-babalarymyzdyń armanyn aqıqatqa aınaldyrý baqyty bizdiń urpaqqa buıyrǵan. Endeshe, elimizdi qarqyndy damytyp, álemniń mańdaı aldy memleketteriniń qataryna qosý, bizdiń azamattyq boryshymyz. Otanymyzdyń basty baılyǵy – tynyshtyq pen beıbit ómirge Konstıtýsııanyń negizinde qol jetkizdik. Temirqazyǵymyz ben tire­gimizge aınalǵan bas qujat mem­leket qaýipsizdiginiń, azamat­tardyń quqyǵy men bostan­dyǵynyń negizi. Qazaqstannyń árbir azamaty elimizdiń negizgi zańynyń asqaq rýhy men mańyzyn, Kons­tı­týsııany qalyptastyrý tarıhyn jaqsy bilýi kerek. Kons­tı­tý­sııany qurmetteý jáne saqtaý arqyly jáne onyń tarıhy men mańyzyn bilýimizben ǵana biz óz elimizdi, Otanymyzdy, tarıhymyzdy, qundylyqtarymyzdy qurmetteımiz jáne elimizdiń damýyna, qoǵamdyq kelisimge, beıbitshilik pen tynyshtyqqa qol jetkize alamyz. Qazaqstan qoǵamynyń uzaq jyldarǵa arnal­ǵan órkendi damýynyń baǵy­tyn nyq aıqyndap bergen Kons­tıtýsııaǵa bizdiń de aıtar alǵysymyz mol. О́ıtkeni, bizdiń Ata Zańymyz — Qazaqstan halqynyń sanaly tańdaýy, órkendi damýymyzdyń kepili. Ata Zańdy basshylyqqa ala oty­ryp, táýelsizdigimiz ben mem­leketimizdi nyǵaıtý jolynda ǵasyrlyq máni bar aýqymdy is­ter atqardyq. Biz aıbary as­qan qýatty ultqa, dáýleti tas­qan elge aınaldyq. Ortaq shańy­raǵymyzdyń shekarasyn shege­lep, irgemizdi myzǵymastaı etip be­kit­­tik. Eýrazııanyń júre­gine ornalasqan elordamyz rýha­nııattyń iri ortalyǵy, saıasattyń irgeli ordasy retinde álemge ta­nyldy. Elimizdiń saıası, eko­nomıkalyq jáne mádenı turǵy­dan jetistikterge jetýi de Ata Zańy­myzdyń arqasy. Konstıtýsııamyz arqyly táýelsiz Qazaq elin álemge pash ettik. Ádildikti naızanyń ushymen, qylyshtyń júzimen ornatqan halqymyz búgingi kúnge maqtanyshpen qaraıdy. Ata Zań qabyldanǵan 20 jyldyń ishinde elimizdiń ekonomıkasy men halyqtyń áleýmettik turmysy, halyqtyń quqyqtyq saýaty adam tanymastaı ózgerdi. Elimiz Ata Zańnyń bul toıyn baǵyty aıqyn, maqsaty bir, ulttar men ulystardyń tatýlyǵy jarasqan memleket retinde qarsy alǵaly otyr. Jasampazdyqtyń jańylmas jarǵysy bolǵan Konstıtýsııa bul kúnde bizdiń barsha jarqyn isterimizdiń qaınar bastaýyna aınaldy. Osy jyldar ishinde táýelsizdik týyn jelbiretip, derbes, egemendi elderdiń qata­ryna qosylyp, alǵa qaraı da­mý­ymyzdyń jańa satysyna kóshtik. Qundylyqtarymyzdyń negizin aınytpaı oryndaýdyń nátıjesinde az ǵana ýaqyttyń ishinde tuǵyry berik, týy bıik memlekettigimizdi ornatyp, táýelsizdigimizdi pash ettik. Ata Zańy­myz bizdiń elimizdiń birli­giniń jáne tutastyǵynyń belgisi boldy. Ata Zań sot bıliginiń uıymy men qyzmetiniń negizgi qaǵıdattaryn bekitti. Egemen elimizdiń táýelsiz sot júıesin jetildirýde atalmysh zań, ǵasyr júgin arqalady desek, asyra aıtqandyq emes. Ata Zańymyzdyń árbir baby kóz qarashyǵyndaı saqtalyp, múltiksiz oryndalýyna el Prezıdenti kepil bolyp keledi. Memleket basshysynyń júrgizip otyrǵan jan-jaqty saıasatynyń nátıjesinde elimizde sot-quqyqtyq reforma da óte joǵary qarqynmen damyp keledi. Biz Máńgilik El bolamyz dep, kemel memleket qurýdy kózdegen halyqpyz. Sot tóreliginiń ádildigi men jedel, ári tolyq oryndalýy – kez kelgen eldiń kemel bolmysynyń kórinisi. Sot júıesiniń damýy toqtap qalatyn qubylys emes, ony úzdiksiz jetildirip otyrý kerek. Biz bul baǵyttaǵy jumystardy jalǵastyra beremiz. Endeshe Táýelsizdigimizdiń tiregi, mem­le­ketimizdiń júregi bolǵan Ata Zańymyz máńgilik bolsyn. Elimiz shyrqaý shyńdarǵa, alar asýlarǵa alqynbaı jete bersin. Ata Zańymyzdyń ǵumyry uzaq, halyqqa tıgizer shapaǵaty mol bolsyn! Meırambek TAIMERDENOV, Almaty oblystyq sotynyń tóraǵasy.  TALDYQORǴAN.