KONTADOR TOP BASYNA ShYQTY

Búgingi kún­deri kúlli álem­niń nazary Fransııanyń tas­padaı tartylǵan asfalt jol­da­rynyń jondarynda tur. Al munda jer-jıhandaǵy eń kóne, eń ta­nymal hám eń bedeldi velojarys ótip jatyr. Ilki bastaýy sonaý 1903 jylda jatqan “Týr de Frans” dep atalatyn bul dúbirli doda­nyń bıylǵy 3 shildede 97-shi márte sóreden shyqqan ke­zekti báıgesi kún sanap óz má­resine jaqyndap keledi. Ádettegideı 21 kezeńge bó­linip ótip jatqan velo­jú­giristiń qazir 16-shy bóligi artta qalyp ta úlgerdi. Mi­ne, atyshýly saıystyń soń­ǵy sóre syzyǵy taqaǵan saı­yn jan berip, jan alysatyn teketirestiń bási tipti qyza túsýde. Osy aqyrǵy arqannyń aıbyny kóz ushynan kól­beń­dep kóringennen qazaq­standyq jankúıer qaýym­nan da maza ketken sııaqty. Bu­ǵan jáne sebep te joq emes. Osyǵan deıin tolaıym toptyń basynda kele jatqan shoǵyrdyń ishinen tabylyp kelgen “Astana” komandasynyń múshesi ári onyń eki kapıtanynyń biri ıspandyq Alberto Kontador 15 kezeńnen keıin jeńimpazdyń sary jeıdesin kııý qurmetine ıe boldy. Bul kezeńde sóre syzyǵyn birinshi bolyp fransýzdyń “Bbox Telekom” komandasynyń múshesi Tomas Fek­ler qıyp ótkenimen, beldeýge je­tin­shi bolyp jetken Alberto jal­py upaı sanymen týrnır kestesiniń birinshi ornyna shyqty. Buǵan bir jaǵy osyǵan deıingi jarys lıderi lıýksembýrgtik Andı Shlektiń (“Saxo Bank”) velosıpedi synyp qalyp, orta joldan biraz kidirýi tikeleı áser etken sııaqty. Osy­laısha bizdiń komandanyń tarlany óziniń basty qarsylasynan 8 se­kýnd­qa alǵa túsip ketti. Osy ba­symdyq 19 shilde kúni ótken kelesi 16 kezeńniń qorytyndysynda da saqtaldy. Bul joly márege fran­sýz Perrık Federıko birinshi kelgenimen, alǵashqy ondyqqa da ilige almaǵan A.Kontador ózi en taǵyp úlgergen ilkidegi ornyn eshkimge bere qoıǵan joq. Ázirge ol manaǵy Andıdi 8 sekýndqa utyp tursa, úshinshi oryndaǵy otandasy, ıspannyń “Euskaltel-Eusksdi” klý­bynyń múshesi Samýel Sanchesten tabany kúrekteı 2 mınýt alda ke­ledi. Al alda Albertoǵa qolaıly trassa sanalatyn taý joldary ja­tyr. Osy kezeńderdiń alǵashqy­sy­nan ol 30 sekýndtaı ilgeri shyǵa al­sa, qalǵan qashyqtyqtarda eshkimge ese jibere qoımaıtynyn mamandar qazirdiń ózinde aıtyp otyr. Endi Alberto Kontador jó­ninde birer sóz. Ol ıspan, 1982 jyl­ǵy 6 jeltoqsanda týǵan. Buǵan deıin eki ret “Týr de Franstyń” je­ńimpazy atanǵan. Byltyr Reseı­diń “Katıýsha” komandasy osy sport­shyny satyp alýdan bas tart­q­an eken. Sodan keıin bizdiń “As­tanamen” kelisim-shartqa otyrdy. Byltyr osy komanda sapynda óner kórsetken ol 26 shilde kúni márege jetken “Týr de Frans” 21 týry­nyń qorytyndysy boı­ynsha moı­nyna lavr japyraǵyn orap, je­ńim­paz atandy. Onda ekin­shi oryn onyń qazirgi basty qar­sylasy Andı Shlekke buıyryp edi. Al úshinshi oryndy amerıkalyq ataqty velo­shabandoz Lens Arm­strong jeńip al­ǵan. Shamasy, bıyl da sol byltyrǵy kórsetkish qaı­talanyp qalatyn túri bar. Laıym solaı bolǵaı! Serik PIRNAZAR,  ASTANA. “COCA-COLA. BYLǴARY DOP” TÝRNIRI Bıyl elimizde “Coca-Cola. Byl­ǵary dop” jalpyqazaqstandyq ba­lalar fýtbolynyń týrnıri jańa serpilispen ótip jatyr. Týrnırdiń irikteý oıyndary osy jyldyń sáý­ir aıynda bastaldy. Alǵashqy ke­zeń­de mektepishilik (synyptar ara­syndaǵy) týrnırler ótkizildi, so­dan soń olardyń jeńimpazdary aýdan­dyq jáne qalalyq jarys­tar­da oınady, sodan keıin oıyndar oblys deńgeıinde ótkizildi. Endi mine, she­shýshi oıyndarǵa kezek kel­di: 18 shil­dede Qaraǵandy qala­syn­da 1995-1996 jylǵy týǵan jas fýtbolshylar arasyndaǵy joǵarǵy toptarda “Co­ca-Cola. Bylǵary dop” týr­nıriniń sheshýshi kezeńiniń oı­yn­dary “Shah­ter” stadıonynda ótti. Sheshýshi týrnırdiń jeńimpazda­­ryn marapattaý saltanatyna Qara­ǵandy qalasy ákimdiginiń, Qa­zaqstan Fýtbol federasııasynyń ókilderi, Qazaqstannyń ardager jáne buryn­ǵy kórnekti fýtbolshy­lary, sony­men qatar, jeńim­paz­darǵa baǵaly syılyqtar daıarlaǵan, “Coca-Cola Bylǵary Dop” týrnı­riniń demeýshisi Coca-Cola kom­panııasy qatysty. О́tken kóktemde “Coca-Cola. Bylǵary dop” jalpyqazaqstandyq balalar men jasóspirimderdiń fýtbol týrnırin ótkizýdi jalǵas­tyrý týraly kezekti úsh jyldyq kelisim-shartqa qol qoıyldy. Bı­­ylǵy jyly besinshi ret ótkizilgeli otyrǵan týrnır eldegi balalardyń eń kóp qatysatyn sport saıysy bolyp tabylady. 2006 jyldan beri bizdiń elimizde týrnır fýtbol boıynsha balalar­dyń eń iri saıysyna aınaldy. Osy jyly oǵan Qazaqstannyń 5000-nan astam mektebinen 500 000 oqýshy qatysady. Qazaqstannyń ár túrli óńirlerinen – Batys Qa­zaqstan, Soltústik Qazaqstan, Aq­tó­be, Almaty, Aqmola, Qaraǵandy, Jam­byl, Qostanaı, Shyǵys Qazaq­stan, Mańǵystaý, Ońtústik Qazaq­stan, Pavlodar, Atyraý, Qyzyl­orda oblystarynan jáne Astana, Alma­ty, Semeı qalalarynan jáne basqa da óńirlerden kelgen oqý­shy­lar fınalǵa shyǵý úshin dodaǵa túsedi. Qazaqstan Fýtbol federasııa­sy­nyń bas hatshysy Saıan Hamıt­ja­nov: “Balalar men jasóspirimder fýtbolyn damytý – federasııanyń basty maqsaty. Ol “Coca-Cola. Byl­ǵary dop” týrnıriniń mindet­te­rimen úndesip jatyr – balalardy sportqa baýlý, ásirese fýtbolǵa baý­lý jáne bolashaqta kásibı fýt­bolshy bolýǵa jáne jergilikti jáne halyqaralyq deńgeılerde Qazaq­stan atynan shyǵyp, tanytýǵa qa­biletti, talantty jasóspirimderdi iz­deý”, – dep atap ótti. “Biz “Coca-Cola. Bylǵary dop” týrnıriniń bolashaq kásipqoı fýtbolshylardyń shy­nyǵýyna muryndyq bol­ǵa­nyna qýa­nysh­tymyz. Má­se­len, 19 jas­taǵy Sergeı Hıj­nı­chenko 2006 jyly úlken jas­taǵy topta “Coca-Cola. Byl­ǵary doptyń” eń úzdik shabýylshysy atan­ǵan. Qazir Sergeı Asta­na­nyń “Lokomotıv” komanda­syn­da oınaıdy jáne Qazaq­stannyń fýt­bol qurama ko­man­dasynyń mú­she­si!”, – dedi Coca-Cola kom­pa­nııasy­nyń Orta­lyq Azııa elde­rindegi úki­mettik jáne áleýmettik baılanys­tar jó­nin­degi menedjeri Arys­tan­bek Nur­ma­hanov. Biz, “Ko­ka-Kola” kompa­nııa­syndaǵylar, fýtboldy súıetin daryndy jas­ós­pirimderdiń damýyna úles qosaty­nymyzdy maq­­tan tuta­myz, sebebi olar salamatty ómir saltyn dá­ripteıdi”. Fýtbol assosıasııalarynyń Eýropalyq odaǵy (ÝEFA) “Coca-Cola. Bylǵary dopty” ÝEFA tó­raǵasynyń ózi qol qoıǵan, arnaıy “Álemdegi balalar men jasós­pi­rimder fýtbolyn damytý boıynsha eń qundy oqıǵa. 2006 jyl” dıp­lomymen marapattady. Tipti, Keńes Odaǵy kezindegi Qa­zaqstanda ótetin “Bylǵary dop” týr­nıri – fýtboldan qazirgi mek­tep­tik saıystarynyń negizi – mun­daı sátti bolmady. Búgingi tańda “Co­ca-Cola. Bylǵary dop” oqýshy­lar­dyń jazǵy demalys kezindegi kún­deriniń bólinbes bóligine aınal­dy. Fýtbol meıramy olarda kóp­te­gen jaǵymdy emosııalar tý­dy­rady, bir-birin syılap qurmetteýge úıretedi, ádil sporttyq dodada je­ńimpazdy anyqtaıdy. “Coca-Cola. Bylǵary dop” 2010 týrnıriniń demeýshisi – ádettegideı Coca-Cola kompanııasy. Bul kompa­nııa 70 jyldan astam ýaqyttan beri álemniń 100-den astam elinde ár túrli fýtbol jobalaryna qoldaý kórsetip keledi. Dastan KENJALIN.