JIYRMA JYLDYQQA QYZÝ ÁZIRLIK

Táýelsizdik talaptary Aldaǵy jyly el táýelsizdigi men elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń alǵashqy jarlyqtarynyń birimen atom ajdahasy atanǵan Semeı ıadro­lyq synaq polıgony jaby­lýy­nyń jıyrma jyldyq ataýly da­talary búkil el kóleminde ke­ńinen atalyp ótiletindigi sózsiz. Halyqaralyq “Nevada – Semeı” qozǵalysynyń serkesi Oljas Súleımenov óz qozǵalys­tarynyń jıyrma jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq konfe­rensııada Elbasynyń sol tustaǵy ońdy qadamyn teńdesi joq erlikke baǵalaǵan edi. О́ıtkeni, bul kezde burynǵy Odaq áli taraı qoı­maǵan-dy. Kýrcha­tovtaǵy Ulttyq ıadrolyq or­talyqtyń bas dırek­tory Qaırat Qadyrja­nov­tyń ótken jyldyń qyrkúıek aıynda “Iаdrolyq jáne radıa­sııalyq fızıka” degen taqy­ryp­pen ótken halyq­ara­lyq kon­ferensııada AQSh- tyń Nevada shtatynyń gý­ber­natory osyndaı batyl qa­dam­­ǵa bara alar ma edi deýi son­dyq­tan. О́tken jyldyń maýsym aıynda Semeıdegi aralda ıadro­lyq synaqtar qurban­dyqtaryna arnalǵan sáýletti eskertkish basynda san myńdaǵan adamdar qatysqan syndarly mıtıng ótkizilip, onda Elbasy tarapynan Semeı polıgonynyń jabylǵan kúni – 29 tamyzdy Jappaı qyryp-joıý qarýynan bas tartý­dyń búkil dúnıejúzilik kúni dep ja­rııalaý týraly bastama kó­terilgeni, ile álemdik mańyzy zor bul bastamanyń Birikken Ulttar Uıymy tarapynan qoldaý tapqany belgili. Soǵan oraı jyl sońynda Se­meıde taǵy bir halyqaralyq kon­ferensııa ótkizildi. Onyń maz­mundy ótýine atalǵan qozǵalys jetekshisiniń osyndaǵy ókili Sultan Kartoev muryndyq bola bildi. Semeılikter Elbasy she­shi­mimen Semeıde radıa­sııalyq me­­dısına klasteri ashylyp jat­qan­dyǵyna rızashy­lyqtaryn bildirdi. Qozǵalystyń jergilikti belsendileri munymen de shek­tel­meı, aldaǵy jıyrma jyldyqqa arnalǵan is-sharalaryn odan ári júrgizip  keledi. Soǵan oraı, qaladaǵy oqý oryndarynda “Beı­bitshilik sabaqtary”, basqa da taqyryptardaǵy konferensııalar men semınarlar óz jalǵasyn tabýda. Munda, sondaı-aq beıbitshilik taqyrybyna arnalǵan sport sharalaryn, sonyń ishinde shahmat saıystaryn ótkizý turaqty dástúrge aınalǵan. Osy oraıda, bul máselede, ásirese, jastarmen jumysqa erekshe mán berilgen. Qozǵalys serkesiniń ıdeıasymen álemdegi basqa da ıadrolyq synaq polıgondaryn jabýdy qoldaý maqsatymen jastardyń qoly qoıylǵan qaǵazdar jınas­ty­rylýda. Osyndaı ıgi aksııa ba­rysynda qaladaǵy kólik kolledji kózge túsip úlgerdi. Kezinde qabyrǵasynan bolashaq eki birdeı Keńes Odaǵynyń Batyry shyqqan bul kolledj Semeıdegi baıyrǵy oqý oryn­darynyń birinen sanalady. Kolledjdiń óz mura­jaıy bar. Qazirde ol beıbitshilik taqyry­byna arnalǵan qujat­tarmen tolyǵa túsýde. Munda oqýǵa qabyldanǵandar óz oqý ornymen tanystyqty eń aldymen osy murajaıdan bastaýdy dástúrge aınaldyrǵan. Jaqynda atalyp ótken Uly  Jeńistiń 65 jyldy­ǵynda sondaı ıgi bastama munda óz jalǵasyn tapty. Atalmysh oqý ornynyń basshysy Aleksandr Lıýı adamgershilik-patrıottyq tárbıe salasyndaǵy osyndaı ıgi isterimen oblystyq deńgeıdegi marapatqa ıe bolyp otyrǵanyn da estip, bildik. Osylaısha Semeı óńirinde atom synaqtaryna qarsy qozǵalys estafetasy endi ardagerler qolynan jastarǵa ótip otyr. Munyń bári memlekettik deńgeıdegi ishki, syrtqy saıasa­tymyzdyń qalyń buqara tara­pynan qoldaý taýyp kele jatqanyn kórsete me deımiz. Dáýlet SEISENULY, SEMEI. ARDAQTY ANA ALǴYSY Surapyl soǵys bastalǵanda nebári toǵyz jasta bolǵanymen, tyl eńbegine aralasyp, eresek azamattardan qalmaı, beıbit kúndi jaqyndatýǵa óz úlesin qos­qan anamyzdyń eńbegi eskerilip, Uly Jeńistiń 60 jáne 65 jyl­dyǵyna oraı estelik medal­darmen marapattaldy. Qazir Qarabalyq aýdanynda turatyn Álıma Túrkenova Re­seıge qarasty Chelıabi obly­syn­daǵy Poltava aýdanynda (qazir ol Qartaly aýdany dep atalady) týǵan. Soǵys jas balalardy erte eseıtip, oıyn-kúlkiden aıyryp, balalyǵyn umyttyryp edi, sondyqtan beıbit kúnniń qadirin jaqsy túsinetin aıaýly anamyz Qa­zaqstannyń Tuńǵysh Prezı­den­ti N.Nazarbaevtyń álemde beı­bitshilik ornatýǵa baǵyttalǵan saıa­satyn baǵalaý qajettigin ár­qashan aıtyp otyrady, eli­mizdegi tynyshtyqqa shúkir­shilik etedi. “Soǵystan keıingi aýyr tur­mystan oqýǵa jaǵdaıym kel­medi”, deıdi ol ókinishpen. Jeńis kúnin jaqyndatý úshin qar­shadaıynan eńbekke aralasyp, Otanymyzdyń jarqyn bolashaǵy úshin jan aıamaı ter tókken Álıma Shámshııaqyzy búginde beıbit ómirdiń rahatyn kórip otyrǵan baqytty áje. Ol alty ul, bir qyz súıgen. Sondaı-aq ómirlik jarynyń burynǵy nekesinen qalǵan tórt balany jáne erjetkizgen. Analarynan erte kóz jazǵan, aıaly ana alaqanyn ań­saǵan úsh ul men bir qyzdy óz balalarynan kem kórmeı, on bir balany teńdeı tárbıelegen. “2010 jyldyń qańtarynan bastap 6 bala tárbıelep ósirgen analarǵa “Kúmis alqa”, 7 bala tárbıelep ósirgen analarǵa “Altyn alqa” berilip, zeınet­aqy­laryna kóp balaly ana retinde qosymsha aqy qosylady eken dep estidim”, degen soń, qujattaryn tapsyrǵan edik. Anamyz Astana kúni merekesine oraı “Altyn alqa” alyp, bir jasap qaldy. Alǵysyn da jaýdyryp jatyr. “Qazir ne kerektiń bári bar, tek el egemendigi uzaǵynan bolsyn, Elbasy aman bolsyn, halqymyzdyń birligi myqty bolsyn! Sonda ǵana el armany oryndalady”, – deıdi ol eki sóziniń birinde. Tólen RAMAZANULY. ASTANA. TURSYNBAI BATYRǴA ESKERTKISh ORNATYLDY Meńdiǵara aýdanynyń orta­lyǵynda  HVSh ǵasyrda eldi syrt­qy jaýdan qorǵaǵan Abylaı batyr­larynyń biri Tursynbaı Er­tis­baıulyna eskertkish or­natyldy. 1700 jyly qazirgi  Re­seıdiń Túmen oblysyndaǵy Esil aýdanynyń jerinde týǵan Tur­synbaı óz aýylyn qalmaq  shap­qynshylyǵynan qorǵap, 17 jasynda batyr atanǵan. 1758 jyldyń kúzinde  Shyǵys Túr­kis­tan jerinde  Turfan asýy  úshin bolǵan  shaıqasta qazaq  áskerin Tursynbaı basqarady. Sonymen qatar, 1771 jyly Edil boıynan shyǵystaǵy  jurtyna qonys aýdarý maqsatymen kóshken qal­maq shapqynshylaryn talqandaý kezinde de  qazaq áskerin Tur­synbaı batyr bastaǵan. El aýzynda Tursynbaı batyrdyń erligi týraly saqtalǵan áńgime kóp. Batyrdan on jeti bala taraǵan. О́zi 1801 jyly  júzden asqan shaǵynda qazirgi Chelıabi oblysyndaǵy Etkól aýdany jerinde qaıtys bolady. Eskertkishtiń  ashylý salta­na­tyna oblystaǵy ǵalymdar, tarıh­shy­lar, aýdan jurtshylyǵy jı­naldy. Batyr týraly ǵylymı-prak­tıkalyq konferensııa ótti. Onda  tarıh ǵylymdarynyń  dok­tory, professor Amanjol Kú­zem­baıuly  batyrdyń erligi men ómir-derekteri, ol ómir súrgen ýaqyttyń elimiz táýelsizdigi úshin mańyzy týraly baıandady. Aýdan ákimi Pazyl Jaqypov jáne basqa da sóz alǵan meńdiǵaralyqtar babalar erligin osylaı áspetteý jas urpaqty patrıottyqqa, elin-jerin súıýge tárbıeleıtinin aıtty. Konferensııa sońy konsert pen sport jarystaryna ulasty. Názıra JÁRIMBETOVA, Qostanaı oblysy, Meńdiǵara aýdany. “KÁSIPQOR” STIPENDIIаSY Elorda kúni men Prezıdent N.Nazarbaevtyń mereıtoıy qarsańynda Almaty qalasynyń kolledjder assosıasııasy respýblıkanyń tehnıkalyq jáne kásiptik oqý oryndarynyń basshylaryna jáne quryltaıshylaryna áleýmettik jaǵdaıy tómen bilim alýshylarǵa járdem berý úshin stıpendııa taǵaıyndaý týraly úndeý taratqan edi. Respýblıkanyń barlyq aımaqtarynda Prezıdenttiń birtutas komandasynyń “Kásipqor” stıpendııasyn taǵaıyndaý bastamasy qoldaý tapty. 2010-2011 oqý jylynda 1198 stıpendııa beriledi, bul aýyl jastaryna, az qamtylǵan otbasy balalaryna, jetim jáne múgedekterge, oralmandarǵa tehnıkalyq jáne kásiptik oqý oryndarynan bıýdjetten tys qarajat esebinen tehnıkalyq jáne kásiptik bilim alýǵa múmkindik beredi. Mysaly, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 156, Ońtústik Qazaqstan oblysynda – 172, Batys Qazaqstan oblysynda 108 stıpendııa beriledi. “Egemen-aqparat”.