Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde McKinsey & Company Qazaqstandaǵy fılıalynyń basshysy Iýkkı Makasımaınen men «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ-tyń basqarma tóraǵasynyń orynbasary Áset Erǵalıev baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onda Qazaqstan ekonomıkasynyń jańa damý baǵyttary týraly áńgimeledi.
Qazir álemdegi barlyq elder ekonomıkalyq daǵdarysqa túsip, sodan shyǵýdyń túrli joldaryn izdestirip jatqanyna toqtalǵan Iý.Makasımaınen Qazaqstan ekonomıkasy qarqyndy damyp kele jatqan memleket ekenin qadap aıtty. «Qazaqstan ekonomıkasy aıaǵynan nyq tur deýge negiz bar. Onyń jaqsy bir dáleli keshe ǵana ulttyq valıýtasyn erkin aınalymǵa jiberilgen kezdegi jaǵdaı boldy. Mundaı jaǵdaıda kóptegen elder ekonomıkasyn ıgere almaı qalyp jatatyn kezder de bolady. Al Qazaqstan aldyn ala is-sharalar qarastyryp, teńgeni erkin aınalymǵa sátti ýaqytta shyǵara bildi. Negizinen ekonomıkalyq saıasatty bir sátte jańarta salý múmkin emes. Qazaqstan Úkimeti de kórshi Reseı men Qytaıdaǵy ekonomıkalyq jaǵymsyz jaǵdaılar baıqala bastaǵan kezden beri óziniń daıyndyq sharalaryn júrgizip kelgen dep bilemin. Áýeli Reseı rýbliniń qunsyzdanýy anaý aıtqandaı áser etpese de, Qytaı ıýanine engizilgen túzetý búkil álemdegi damyǵan jáne damýshy elderde óziniń keri áserin aıtarlyqtaı sezdirdi. Sońǵy onjyldyqta úlken ekpinmen damyp kele jatqan Qytaıdyń alpaýyt ekonomıkasy shaıqalǵanda qasyndaǵy Qazaqstanǵa onyń kúrdeli jaǵdaı týdyrýy anyq edi», dedi fılıal jetekshisi.
Qazaqstan Úkimetiniń oryn alǵan jaǵdaıda qolǵa alǵan amal-áreketterin joǵary baǵalaǵan sarapshy, ekonomıkany damytýda úlken elderdiń tájirıbesin zerdelegen durys ekenin jetkizdi. «Osy kezge deıin úzdiksiz damyp kelgen Qazaqstan ekonomıkasy damýyn budan ári de jalǵastyrýyna bolady. Ol úshin ózine uqsaǵan Kanada, Avstralııa, Chılı sııaqty elderdiń tyǵyryqtan jol tapqan tásilderin zerttep bilip, qajet jerin qoldanysqa engizgen jón bolar edi. Atalǵan elderdiń óndiretin ónimderi men el terrıtorııasy da uqsas. Sondaı-aq, ekonomıkalyq áleýeti de deńgeıles deýge aýyz barady. Árıne, Kanada AQSh-tyń kórshisi bolǵandyqtan onda keıbir artyqshylyqtar bar shyǵar. Biraq Avstralııa men Chılıdiń osyndaı jaǵdaıda ne istegenin bilgenniń artyqtyǵy joq. Sebebi, sońǵy 18 aıda álemdik ekonomıkada kóptegen ózgerister oryn alyp úlgirdi. Onyń qatarynda Qazaqstan da bolǵanyn kórip turmyz. Munaı baǵasy barreline 45-50 dollarǵa túskenin sońǵy 10 jylda kórmegen elderdiń kóbisi eseńgirep qalǵany ras. Endi bul jaǵdaıdan shyǵý úshin kóptegen elder ekonomıkalaryn úılestirip, birge jol izdegeni durys shyǵar. Mundaı aýyr ekonomıkalyq soqqyǵa TMD elderiniń arasynda Qazaqstan laıyqty tótep bere aldy desek jańylyspaımyz. О́ıtkeni, kásipkerlik pen jeke sektordy damytýǵa úlken kúsh salyp otyrǵan el syrtqy kúshterdiń áserinen shaıqala qoımaıdy», dedi Iý.Makasımaınen.
Búginde júıeli ekonomıkany qalyptastyrýǵa kóshken Úkimet birqatar is-sharalardy júzege asyryp jatqanyn aıtqan Á.Erǵalıev, qazirgi mańyzdy degen máselelerge nazar aýdartty. «Úkimet júıeli ekonomıkany qurý úshin Memleket basshysynyń tapsyrmasymen «100 naqty qadam» Ult josparynda belgilengen mindetterdi iske asyrýǵa kiristi. Sol arqyly jańa áleýmettik orta qurýǵa áreket etip jatyr. Ondaı orta qurý úshin birneshe baǵytty tańdap alyp otyr. Sonyń negizgisine toqtalsam deımin. Ol boıynsha burynǵydaı barlyq kásiporyndarǵa kómek qolyn soza bermeı, budan bylaı damýǵa kepildigi bar jáne básekelestikke tótep bere alatyn kásiporyndarǵa ǵana qoldaý bildirilmek. Sebebi, óndirisi keri ketken kásiporyndar taýaryn sapasyz shyǵaratyndyqtan, básekelesýge qabiletsiz bolyp qalady. Mundaı jaǵdaıda olardyń taýary ótpegen soń memleketke alaqan jaıýyn toqtatpaıdy. Sondyqtan, taýary básekede tótep berip, saýda aınalymyn keńeıtýge múddeli kásiporyndardy qoldap, solardyń kómegimen jumys oryndarynyń sanyn arttyrǵan tıimdi», dedi basqarma tóraǵasynyń orynbasary.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».