Assambleıanyń aldynda zor mindetter tur

О́tken senbide Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń keńeıtilgen otyrysy bolyp ótti. Onyń jumysyna Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova, Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Baǵlan Maılybaev jáne Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov qatysty. Otyrys jumysyn Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Eraly Toǵjanov ashyp, júrgizip otyrdy. Elbasy N.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen belgilengen Assambleıa jyly tarıhı mańyzdy belesterge toly jyl boldy. Qazaqstandyq birtektiligimizdi iske asyrýǵa baǵyttalǵan aýqymdy ister atqaryldy. Olar elimizdiń barsha túkpirleri ǵana emes, shetelderdi de qamtydy, deı kelip, odan ári ol búgingi keńeste osy ataýly jyldyń qorytyndylary qaralatynyn aıtty jáne keńeıtilgen otyrysqa qatysyp otyrǵan sheteldik qonaqtardy tanys­tyrdy. Olardyń arasynda Reseı halyqtary Assambleıasy Keńesiniń tóraıymy Svetlana Smırnova men Reseı Memlekettik Dýmasynyń depýtaty, áıgili ánshi Iosıf Kobzon, «Eýropadaǵy mádenıet arqyly – beıbitshilikke» halyqaralyq qaýymdastyǵynyń prezıdenti Vılgelm Aýgýstat bar edi. Osydan keıin Eraly Toǵjanov alǵashqy quttyqtaý sózdi aıtý úshin kezekti Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovaǵa berdi. О́ziniń sózin «Búkilálemdik rýhanı kelisim kúnin» Astanada atap ótýge kelgen qonaqtarǵa ystyq sálem joldaýdan basta­ǵan ol Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen atap ótilip otyrǵan bıylǵy Qazaqstan halqy Assambleıasy jyly barlyq óńirlerdegi ózgeristerge jańasha serpin berýde ekenin tilge tıek etti. Sonymen qatar, Elbasy usynǵan bes ınstıtýttyq reforma jáne ony iske asyrýdyń «100 naqty qadamy» – Ult jospary boıynsha naqty sharalar bastalǵanyn jet­kizdi. Eń bastysy, Elbasynyń «Máń­gilik El» jalpyulttyq patrıot­tyq ıdeıasy qoǵamnyń rýhanı dińgegine, elimizdiń turaqty­lyǵy men tutastyǵynyń berik tuǵyryna aınaldy. «Máńgilik El» ıdeıasyn iske asyrýda biz dás­túrli qundylyqtar, til jáne mádenıetke degen qurmetti arttyryp, ımandylyqty, otbasy qun­dylyǵyn saqtap, syılastyq pen tatýlyqty nyǵaıtýdy kóz­dep otyrmyz, dedi Gúlshara Naý­shaqyzy. Bıylǵy Assambleıa jyly onyń qurylǵanyna 20 jyl tolýy­na baılanysty jarııalanǵanyn bilesizder, dep jalǵady sózin Memlekettik hatshy. Assam­bleıanyń óńirlerdegi jumystary onyń negizgi ózegi bolyp tabylady. Búgingi kúni 30 myńnan artyq is-sharalar atqaryldy. Osynaý aksııalarǵa 8,5 mln. adam tartyldy. Barlyq is-sharalar «Máńgilik El» jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasynyń tuǵyrynda atqaryldy. Parlament «Máńgilik El» ıdeıa­syn zańnamalyq negizde bekitý úshin «Assambleıa týraly» Zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý máselesin qolǵa aldy. Bul – Memleket basshysy aıtqan eldi barlyq baǵytta jańǵyrtýdyń iske asyryla bastaǵandyǵynyń kórinisi. Zańnamaǵa qosylǵan ózgerister «Máńgilik El» ıdeıasyn júzege asyrýdyń eń basty kilti Assambleıa ekenin bekitip beredi. Sonymen qatar, Qazaqstannyń bolashaǵy – birtutas el bolýyn júzege asyrýdyń negizgi mindetteri de QHA-ǵa júkteletin bolady, dedi Gúlshara Naýshaqyzy. Odan ári ol «Úlken el – úlken otbasy» sharasynda da QHA-nyń orny erekshe ekendigin atady. Prezıdenttiń janyndaǵy «Qoǵamdyq kelisim» uıymynyń janynan Assambleıanyń medıasııa ortalyǵy ashylatyn bolady. Al aımaqtyq assambleıalardyń janynan medıasııa mektepteri ashylýda. Olar túrli kıkiljińderdi sotqa deıin eńserý jumystaryn atqarady. Osy jumystyń tıimdiliginiń mysalyna Shyǵys Qazaqstan oblysynda ústimizdegi jyldyń 9 aıynyń ishinde ǵana 2 myń zań buzýshylyq istiń sotqa jetkizilmeı sheshilgenin aıtýǵa bolady, dedi Memlekettik hatshy. Sóziniń sońynda ol memlekettik reformalardyń tıimdiligine qoǵamdyq qoldaýdyń arqasynda jáne osy maqsattarǵa azamattarymyzdy barynsha kóp tartqanda ǵana qol jetkizýge bolatynyn aıtty. Sondyqtan tómendegi mindetterdiń oryndalýyna kóńil aýdarýymyz kerek: Birinshiden, ortalyq memlekettik organdar basshylary men barlyq oblys­tar men Astana jáne Almaty qalalarynyń ákimderi 2016 jylǵa arnalǵan osy baǵyttaǵy jumys josparlaryn jasaýy kerek. Ekinshiden, bul jumysqa QHA-nyń jergilikti jerlerdegi túrli keńesterin, Dostyq úılerin jáne basqa da qurylymdaryn belsendi túrde tartý kerek. Úshin­shiden, Mádenıet jáne sport mınıstrligine, barlyq oblystar men Astana jáne Almaty qalalary ákimderine Assambleıanyń jańa mindetteriniń sarabyn jasaý, áleýmettik monıtorıng júrgizý jáne t.b. mindetteledi. Memlekettik hatshy bulardan basqa da keıbir mindetterdiń at­qa­rylýy kerektigin atap kórsetip, sózin aıaqtady. Odan ári quttyqtaý sóz kezegi KSRO halyq ártisi, Reseı Fede­ra­sııasy Memlekettik dýmasynyń depýtaty Iosıf Kobzonǵa berildi. Ol óziniń «Rýhanı kelisim kúnin» atap ótýge baılanysty kelip otyrǵanyn aıtyp, qazirgideı qıyn jaǵdaıda osyndaı shara ótkizip otyrǵan Qazaqstanǵa rızashylyǵyn bildirdi. Bizdiń ulttarymyz kóp, aýmaǵymyz keń degenmen, ókinishke qaraı, bir-birine árdaıym ózara tózimdilik tanytyp, ortaq til tabysa bermeıdi. Bizde rýhanı kelisim forýmy da joq. Qazaqstan ózara tózimdilikte qalaı ómir súrýdiń úlgisin kórsetip otyr. Sondyqtan men Assambleıaǵa rahmetimdi aıtamyn, dedi I.Kobzon. Odan ári sóz Reseı halyqtary Assambleıasy qoǵamdyq keńesiniń tóraıymy Svetlana Smırnovaǵa berildi. Bizdiń Assambleıa Reseı Federasııasynyń barlyq 85 sýbektisi ókilderiniń bastaryn túıistirip otyr. Sońǵy sanaq boıynsha qazir Reseıde 193 ulttyń ókilderi turyp jatyr. Olardyń bári de bizdiń Assambleıamyzǵa qatysady. Sizdiń Assambleıalaryńyzdyń qurylǵanyna 20 jyl tolyp otyr, osy jyldarda etnomádenı birlestiktermen jumys isteýdiń tájirıbeleri qalyptasty. Son­dyqtan bizdiń sizderden úıre­nerimiz kóp. Qoǵamdyq kelisimniń qazaqstandyq modelin barlyq qazaqstandyqtar qoldap otyrǵanyn da bilemiz. Bizdiń Assam­bleıamyzdyń qurylǵanyna 17 jyl boldy, biraq ol áli de qoǵam­dyq negizde jumys isteıdi. Son­da da biz sizdermen áriptes­tik qatynas ornatyp, óza­ra yntymaqtastyq ornat­tyq. Bolashaqta bul týraly me­mo­randýmǵa qol qoıý nıetimiz bar. Bıyl bizde ulttyq máselelerdi qarastyratyn Federaldyq agenttik quryldy. Ol da bizdiń jumysymyzdyń jandana túsýine yqpal eter degen úmittemiz, dedi S.Smırnova. Osydan keıin quttyqtaý sóz aıtý kezegi Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Baǵlan Maılybaevqa berildi. Ol óziniń sózinde «Assambleıa jylynda» óte kóp is-sharalar atqarylyp jatqanyn tilge tıek etti. Tipti, aptasyna elimizdiń barlyq túkpirinde 100-ge jýyq is-sharalar ótip jatady. Men Assambleıa músheleriniń Jeńistiń 70 jyldyǵyn atap ótý sharalaryna belsendi qatysqanyn atap ótkim keledi. Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 20 jyldyǵy men Qazaq handyǵynyń 550 jyl­dyǵy aıasyndaǵy shara­larǵa da barlyq etno-mádenı birlestikter belsene qatysyp, óz ónerlerin ortaǵa saldy. О́zderińizge belgili, qazir elimizde Elbasynyń tapsyrmasymen «100 naqty qadam» – Ult jospary iske asyrylýda. Sonyń «qazaqstandyq birtektilik» dep atalǵan 4-shi qadamy boıynsha da biz aýqymdy sharalar ótkizdik. Osy iste de Assambleıa músheleri aıryqsha belsendilik tanytty, deı kelip, Baǵlan Asaýbaıuly osy otyrystyń barysynda Qazaqstan halqy Assambleıasy jumysynyń 2025 jylǵy merzimge arnalǵan jańa tujyrymdamasynyń jobasy tanystyrylatynyn aıtty. Bul – múlde jańa Assambleıanyń irgetasyn qalaıtyn joba. Munda Elbasynyń QHA-nyń sáýir aıynda bolǵan sońǵy sessııasynda uıymnyń aldyna qoıǵan mindetteri belgilengen, dedi ol. Odan ári B.Maılybaev sońǵy ýaqyttarda atqarylǵan aýqymdy qoǵamdyq sharalardy atap, olardyń mańyzyna toqtaldy. Otyrys barysynda Má­denıet jáne sport mınıstri A.Muhamedıuly, QHA Tóra­ǵa­­synyń orynbasary, respýb­lıkalyq koreı mýzykalyq komedııa teatrynyń dırektory L.Nı, Qaraǵandy oblysynyń ákimi N.Ábdibekov, QHA Hatshylyǵy meńgerýshisiniń orynbasary L.Prokopenko sóz sóıledi. Otyrys sheńberinde QHA Keńesiniń músheleri aýystyrylyp, jańa músheler saılandy. Sondaı-aq, birneshe adamǵa «Qazaqstan halqy Assambleıasyna – 20 jyl» mereıtoılyq medaldary tabys etildi. Keńes músheleri Qazaqstan halqy Assambleıasy jyly is-sharalarynyń júzege asyrylý barysy men qorytyndylaryn, sondaı-aq, Qazaqstan halqy As­sam­bleıasynyń 2025 jylǵa deıin­gi damý tujyrymdamasy jobasyn qarastyrdy. QHA Keńesi otyrysynyń qorytyndysy boıynsha Mem­le­kettik hatshy qoǵamdaǵy birlik pen kelisimdi odan ári nyǵaıtý jóninde birqatar naqty tapsyrma berdi. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan». Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV. Lebizder legi

Álem elderine árkez úlgi

Svetlana SMIRNOVA, Reseı halyqtary Assambleıasy Keńesiniń tóraıymy. Men úshin Qazaqstan halqy As­sam­bleıasy Keńesiniń keńeı­tilgen otyrysyna qatysý úlken mártebe. Onyń ústine, Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń ózi basshylyq jasaıtyn Assambleıa úshin ústi­mizdegi jyl mereıtoılyq bolyp otyr. Osy jyldy Assambleıa jyly dep ataýdyń ózi kóp nárseni ańǵartsa kerek. Bul Qazaqstandaǵy ártúrli etnos ókilderiniń beıbitshilik pen kelisimde ómir súrip jatqandyqtarynan habar beredi. Meniń oıymsha, tatý tirshiliktiń «qazaqstandyq modeli» kóptegen elderge úlgi bola alady. Sondyqtan da mereıtoıly jyly qazaqstandyq áriptesterimmen aralasý úlken qýanysh. Al eki el Assambleıalarynyń qarym-qatynasyna keler bolsam, bizde baılanys baıaǵydan qalyptasqan. Reseı halyqtary Assambleıasyna 17 jyl tolsa, Qazaqstan halqy Assambleıasyna jıyrma jyl tolyp otyr. Sóz reti kelgende eki el prezıdentteri jıi kezdesýler ótkizip kele jatqandyǵyn aıta ketken jón. Munyń ózi elder arasyndaǵy dostyq qarym-qatynastyń myǵym ekenin kórsetedi.

Qaltqysyz senim jemisi

Iosıf Kobzon, KSRO halyq ártisi, Reseı Fede­ra­sııasy Memlekettik dýmasynyń depýtaty. Qazaq­standaǵy etnostardyń ózara tó­zimdiligi baıaǵydaǵy jeńil aıtylatyn «halyqtar dostyǵy» emes, bul ózara senim, ózara jaýapkershilik ekenine bizdiń kózimiz jetken. Keshe ǵana osynda TMD elderiniń basshylary jınalyp, qazirgi álemdik shıelenisti tarqatýdyń joldaryn talqylap ketti. Endi biz de kelip, rýhanı kelisim máselesin talqylaǵaly otyrmyz. Meni Qazaqstan halqynyń ózderiniń bo­lashaqtaryna qaltqysyz sene­tindikteri qyzyqtyrady. Munda, tipti, etnosaralyq qandaı da bir kıkiljińniń ıisi de joq. Bul – BAQ-tarynda únemi ulttar men ulystar dostyǵy týraly kóp aıtylatyn birden-bir memleket. Sonymen birge, munda Qazaqstan halqynyń dostyǵy ǵana emes, álemdik qoǵamdastyqtyń ózara kelisimi de tereń nasıhattalady. Qazaqstan men Reseı arasynda saıa­sat pen ekonomıkada ǵana emes, máde­nıette de jemisti ynty­maq­­tastyq, dostyq qarym-qatynas qalyptasqan. Qazaqstan Prezıdenti men onyń tapsyrmalaryn júzege asyryp jatqandardyń barlyǵyna alǵysym sheksiz. Men Reseıdiń federaldyq memleketi Qazaqstan halqynan úlgi alǵanyn qalaımyn.

Birlik almas asý joq

Lıýdmıla HOChIEVA, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń múshesi. Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń jıyrma jyldyǵyna oraı kóptegen sharalar ótkizilip jatqany barshaǵa málim. Uıytqydaı uıyp otyrǵan elimiz búkil álemge óziniń beıbitsúıgish saıasatymen úlgi desem, qatelespeıtinim anyq. Atqarylý ústindegi jatqan sharýalardyń barlyǵy da Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń naqty tapsyrmalarynan týyndaıtyny taǵy belgili. Barsha qazaqstandyqtar bir judyryqtaı bolyp jumylyp, jaqsyǵa nemese qıyndyqqa uıysqan otbasyndaı jaýap qaıtara alyp kele jatqandyǵy da osy sózimizdiń dáleli bolsa kerek. Kez kelgen asýlardy da bir kisideı eńserip otyrmyz. Muny da sol tatýlyqtyń arqasy dep bilemin. Elimizdegi tynyshtyq halqymyzdyń aýyzbirshiligin kórsetedi. Sol tatý tirligimizdi joǵaltpaý jolynda bárimiz ter tógip kelemiz. Qazir álemde ártúrli qaqtyǵystar men janjaldar, dúrbeleńder oryn alýda. Elin tastap bosqan halyq. Sonyń barlyǵy bizdiń urpaqtyń basyna túspeýi tıis. Osy jolda áreket ete berýimiz kerek. Jalpy, elimizge yrys keletindeı jumystar jasalýda. Halqymyzdyń aýyzbirshiligi men tatýlyǵy Elbasynyń eren eńbeginiń nátıjesi ekeni kúmánsiz.