Tarıhty túgendeýdiń taǵylymy

Oblys ortalyǵyndaǵy «Rýhanııat» mýzeıinde oblystyq mádenıet, muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń jáne oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń uıymdastyrýymen QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Nurly Jol – bolashaqqa bas­tar jol» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi nasıhattaý maqsatynda jáne Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn merekeleý sharalary aıasynda «Nurly Jol – ulttyq tarıhqa bastar jol» degen taqyrypta aksııa ótkizildi. Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıteti Qazaqstan tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Dáýlet Ábenov elimizdegi murajaı isiniń qalyptasýyn orystyń etnograf-ǵalymy Vla­dımır Daldiń 1831 jyly Orynborda qazaq ólkesiniń tarıhy men etnografııasyna arnalǵan mýzeı ashýymen sabaqtastyrdy. Ol Keńes Odaǵy kezinde kóne tarı­hymyzǵa qatysty kóptegen sáýlet óneri nysandarynyń tyńdy ıgerý jyldary túrenniń tisine ilinip, joıylǵanyn aıta kelip, bul aksııany áli kózden jasyryn jatqan kóne eksponattardy saqtap qalýǵa degen sátti qadam retinde baǵalady. Al, eńbek ardageri Aǵybaı Beknazarov aksııany baǵaly bastama deı kelip, tarıhymyzdy túgendeý, halqymyzǵa qatysty jádigerlerdi jınaý, qazaq halqynyń belgili tulǵalaryn jas urpaqtyń jadynda jańǵyrtý keleshekke qyzmet etýdiń úlgisi ekenin, jas urpaqty ata-baba ótken jolmen tanystyrý, olardy elin súıýge, boılarynda eljandylyq qasıet qalyptastyrýǵa yqpal etetinin áńgime ózegine aınaldyrdy. Qa­zaqtyń tarıhı tulǵalaryn jadyda jańǵyrtý arqyly ul­tymyzdy ulyqtaýǵa bolatynyna toqtaldy. Halqymyzdy ózgelerge tanytýdyń mýzeılerden bastaý alatynyn, sondyqtan bul baǵytta árkimniń úles qosýy qajettigin jetkizdi. Aksııaǵa qatysýlar arasy­nan óńirimizge qatysty zattar men buıymdar, óńirde týyp-ós­ken qazaqtyń birtýar tulǵalary jaıly kitaptar, qundy derekter men qujattar tapsyrý rásimi boldy. Bul joly oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi 50-ge jýyq jádigerlermen tolyqty. Aksııaǵa qatysýshylar ob­lystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń eksponattar qorynan ja­saqtalǵan kóshpeli kórmeni tamashalady. Mýzeı­diń arheologııa jáne etnografııa bóliminiń meńgerýshisi Aınur Maqsatqyzy aksııanyń tusaýkeserine qatysýshylarǵa kóshpeli kórmege qoıylǵan qurbandyq ydysy, óte erte kezdegi qysh qumyralar, qarý-jaraqtar men jebeniń ushtary, sarmat qyz-kelinshekteriniń altyn áshekeı buıymdary, súıek qasyqtar, basqa jádigerler tarıhyna baılanysty áńgimelep, tereńirek tanystyrdy. – Aksııa barysynda Aqtó­belikter Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy men Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy aıasynda Uly Otan soǵysynyń surapyl jyldarynan syr shertetin foto-beıne materıaldaryn, sarǵaıǵan hattaryn, tyń ıgerýshilerge qatysty tarıhı mańyzdy qujattardy neme­se kóshirmelerin, sonymen qatar ózderiniń otbasynda saqtal­ǵan estelikke toly mýzeılik jádigerlikke suranyp turǵan ata-babalarynyń murasyn, aýyzsha-jazbasha derekterin, tutynǵan turmystyq buıymdaryn, kúı, sóz ónerin oryndaýshylar ha­qyndaǵy maǵlumattaryn nemese kó­shirmelerin tapsyra alady, – deıdi ob­lystyq tarıhı-ólketaný mýze­ıiniń ǵylymı qyzmetkeri Oral О́tepova. Sonymen, oblysta tarıhymyzdy túgendeýge baılanysty taǵy bir taǵylymdy shara bastalyp ketti. Satybaldy Sáýirbaı, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.