Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń resmı habary

Almaty  2010 jylǵy 5 tamyz “Ǵarysh” monetalar serııasynan “Lýnohod – 1”, “Qazaqstannyń ádet-ǵuryptary, ulttyq oıyndary” monetalar serııasynan “Otaý kóterý” eskertkish monetalaryn aınalysqa shyǵarý týraly “Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy № 2155 Zańyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki 2010 jylǵy 5 tamyzda “Ǵarysh” monetalar serııasynan bıkolorly “proof” sapasymen jasalǵan nomınaly 500 teńgelik jáne neızılber qospasynan jasalǵan nomınaly 50 teńgelik “Lýnohod-1”, “Qazaqstannyń ádet-ǵuryptary, ulttyq oıyndary” monetalar serııasynan kúmisten “proof” sapasymen jasalǵan nomınaly 500 teń­gelik jáne neızılber qospasynan jasalǵan nomınaly 50 teń­gelik “Otaý kóterý” eskertkish monetalaryn aınalysqa shy­ǵarady. “Lýnohod-1” monetasynyń sıpattamasy: Neızılber qos­pa­synan jáne bıkolorly eki monetanyń bet jaǵyndaǵy jáne syrt jaǵyndaǵy beı-neleri bir. “Rroof” sapaly bıkolorly monetadaǵy beıne jaltyratyp salyn-ǵan. Bıkolorly (quramdas) moneta ortasynda saqına men dıski ornalasqan sheńber túrinde. Mone-tanyń ishki dıski tantaldan, syrtqy saqına kúmisten jasalǵan. Monetanyń bet ja­ǵynda (aversinde) ortada adamzat pen jahannyń birligin, ótken men bú­ginginiń baılanysyn bildiretin kompozısııa beınelengen. Oń jaǵynda monetanyń nomınaly (bıkolorly monetada “500 TEŃGE”, neızılber qospasynan jasalǵan monetada “50 TEŃGE”) bar. Nomınaldyń astynda Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi bar (bıkolorly monetada eki qatar etip jazylǵan, moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin “Ag 925 14.6 gr. Ta 26.8 gr.” degen jazý bar). Monetany aınaldyra memlekettik tilde “QAZAQSTAN ULTTYQ BANKI” jáne aǵylshyn tilinde “NATIONAL BANK OF KAZAKHSTAN” degen jazý bar. Jazýlar núktelermen bólingen. Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) ortasynda juldyzdy aspannyń jáne Jer planetasynyń aıasynda aı betiniń erekshelikterin zertteý jónindegi baǵdarlamany oryndaý barysyndaǵy alǵashqy aı betinde ózdiginen júretin apparat (planetohod) – Lýnohod-1 beınelengen. Tómengi jaǵynda planetohodtyń Aıdyń betine jetkizilgen jylyn jáne monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin “1970-2010” degen sandar bar. Aınaldyra memlekettik tilde “LÝNOHOD-1” degen jazý jáne aǵylshyn tilinde “LUNOKHOD-1” degen jazý bar. Jazýlar núktelermen bólingen. Monetanyń bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazýlar bederlengen. Eskertkish monetalar: 1) bıkolorly etip jasalǵan, saqına – synamy 925/1000, massasy 14,6 gramm kúmisten, dısk – massasy 26,8 gramm tantaldan, dıametri - 38,61 mm., “proof” sapasymen daıyndalǵan, taralymy – 4 myń dana. Qyry (gýrty) bederli; 2) aq tústi neızılber qospasynan jasalǵan, dıametri – 31 mm., massasy – 11,17 gramm, taralymy – 50 myń dana. Qyry (gýrty) bederli. “Otaý kóterý” eskertkish monetalarynyń sıpattamasy: Eki monetanyń da bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneleri bir. “Rroof” sapaly kúmis monetadaǵy beıne jaltyratyp salynǵan. Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) ortalyq bóliginde oıý-órnek aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń eltańbasy beınelengen. Tómengi jaǵynda san (kúmis monetada “500”, neızılber qospasynan jasalǵan mo­netada “50”) jáne monetanyń nomınalyn bildiretin “TEŃGE” degen jazý bar. Joǵarǵy jaǵynda Eýrazııa eko­no­mı­kalyq qoǵamdastyǵy elderiniń resmı emblemasy bar. Sol jáne oń jaq bóliginde ulttyq oıý elementi jaltyratyp salynǵan. Aınaldyra mem­lekettik tilde “QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY” jáne orys tilinde “RESPÝBLIKA KAZAH­STAN” degen jazý bar. Jazý­lar núktelermen bólingen. Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) jańa otbasynyń baqyty úshin jańa otaýdy – kıiz úıdi tigý kezindegi shańyraqty (kıiz úıdiń tóbesin) kóterý kezi beınelengen. Joǵarǵy jaǵynda aınaldyra memlekettik tilde “OTAÝ KО́TERÝ” (jańa otbasyn, jańa oshaq qurýdy, úılenýdi bildiredi) degen jazý jáne Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi bar. Tómengi jaǵynda soǵylǵan jylyn bildiretin “2010” degen san (kúmisten jasalǵan monetanyń oń jaǵynda oǵan qosa daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin “Ag 925 31,1gr.” degen jazý) bar. Monetanyń bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazýlar bederlengen. Eskertkish monetalar: 1) synamy 925 kúmisten jasalǵan, massasy – 31,1 gramm, dıametri – 38,61 mm, “proof” sapasymen daıyndalǵan, taralymy – 5 myń dana, qyry (gýrty) bederli; 2) aq tústi neızılber qospasynan jasalǵan, dıametri – 31 mm, massasy – 11,17 gramm, taralymy – 50 myń dana, qyry (gýrty) bederli. Nomınaly 500 teńgelik jáne 50 teńgelik eskertkish monetalar Qazaqstan Respýblıkasynyń búkil aýmaǵynda kórsetilgen qunymen tólemniń barlyq túrleri boıynsha, sondaı-aq shottarǵa, salymdarǵa, akkredıtıvterge esepteý úshin jáne aýdarym jasaý úshin qabyldanýǵa mindetti, Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq bankterinde shekteýsiz usaqtalady jáne aıyrbastalady. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń osy resmı habarǵa túsindirmesi “Ǵarysh” serııasynan “Lýnohod-1” eskertkish monetalary – ǵaryshty zertteý jáne jahannyń tylsym qupııalaryn ashý tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵalarǵa arnalǵan serııany jalǵastyratyn kúmisten/tantaldan jasalǵan monetalardyń jáne neızılber qospasynan jasalǵan monetalardyń besinshi juby. “Lýnohod-1” – aı betinde ózdiginen júretin alǵashqy apparat (planetohod). Ony Aı betine keńestik planetaralyq Lýna-17 stansııasy 1970 jyly 17 qarashada jetkizip, sol jerde ol 1971 jylǵy 4 qazanǵa deıin jumys istedi. Ol Aı betiniń, Aıdaǵy ra­dıo­aktıvti jáne rentgendik ǵarysh sáýlesiniń erekshelikterin, hımııalyq quramyn jáne topyraǵynyń qasıetin zertteýge arnalǵan bolatyn. Baǵdarlamany oryndaǵannan keıin lýnohod Aıda bastapqyda eseptelgen resýrsynan úsh ese artyq jumys istedi. Aı betinde bolǵan kezinde “Lýnohod-1” 10 540 m. júrip, Jerge 211 aı beti beıneleri men 25 myń sýret jiberdi. Qozǵalys jolymen júrgen 500-den astam núktede topyraq betiniń fızıkalyq-mehanıkalyq qa­sıetteri, al 25 núktede onyń hımııalyq quramyna taldaý júrógizildi. Eskertkish bıkolorly (quramdas) moneta aeroǵarysh ónerkásibinde keńinen paıdalanylatyn metall – tantaldy paıdalana otyryp jasaldy. Tantal sırek kezdesetin metaldarǵa jatady. Túsi – kók reńkti sur-bolat tústes. Birneshe baǵaly qasıetteri bar – jaqsy ıiledi, myqty, qıyn balqıdy. Uzaq ýaqyt saqtaǵanda qaraımaıdy, dattanýǵa qarsy turý qasıeti joǵary, aggresıvti ortalardyń ǵana emes, tipti keıbir qyshqyldardyń áserine de ushyramaıdy. Osyndaı bıologııalyq jaǵynan úılesimdi biregeı qasıetteriniń arqasynda onyń adam aǵzasyna zııany joq. “Qazaqstannyń ádet-ǵuryptary, ulttyq oıyndary” serııasynan “Otaý kóterý” eskertkish monetalary Qazaq halqynyń ádet-ǵuryptary men ulttyq mádenıetin keńinen tanýdy nasıhattaıtyn serııany jalǵastyratyn, kúmisten jáne neızılber qospasynan jasalǵan monetalardyń besinshi juby bolyp tabylady. Kúmisten jasalǵan moneta Eýrazııa ekonomıkalyq qoǵamdastyǵy elderiniń qymbat metaldarynan monetalar shyǵarýdyń jáne satýdyń halyqaralyq baǵdarlamasy sheńberinde de shyǵarylýda. Qazaq halqynda “otaý kóterý” degen uǵym bar, bul jańa otbasyn, jańa oshaq qurýdy, úılenýdi bildiredi. Jańa otaý jańa bas qosqan otbasyna baqyt ákelýi tıis. Kıiz úıdiń ishin bezendirip, barynsha jaıly etýge tyrysqan. Mundaıda týǵan-týystar men kórshiler atsalysqan. Kıiz úıdiń shańyraǵyn (kıiz úıdiń tóbesin) qadirli el aǵasy kóteretin bolǵan. Eskertkish monetalardy “Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan teńge saraıy” sharýashylyq júrgizý quqyǵy bar respýblıkalyq memlekettik kásiporny daıyndaǵan. Monetalardyń dızaıny Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2003 jylǵy 25 qyrkúıektegi № 1193 Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan teńgesi – ulttyq valıýta banknottary men monetalary dızaınynyń tujyrymdamasyna sáıkes ázirlengen. “Proof” sapasymen jasalǵan eskertkish monetalar kolleksııalyq quny boıynsha satýǵa arnalǵan. Olar kádesyılyq oraýmen shyǵarylady jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń memlekettik, orys jáne aǵylshyn tilderindegi nómirlik sapa sertıfıkatymen jabdyqtalǵan. Eskertkish monetalardyń bir myń danasy satý úshin arnaıy plastıkalyq termovakýýmdy oraýmen shyǵarylǵan. Monetalardy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń barlyq fılıaldarynda satyp alýǵa bolady. Almaty qalasynda myna mekenjaı boıynsha: Panfılov kóshesi, 98. Anyqtama úshin telefony: (727) 273-83-98.