Qanatty Qudyqaǵash jáne qaharman kompozıtor

Eńseli Eńbekshilder aýdany — berekeli Birjan sal eli taǵy da bir aıtýly oqıǵany atap ótýde. Halqymyzdyń ósý dań­ǵylynda ózindik orny bar Qudyqaǵash aýylynyń 80 jyldyǵy, rýhy bıik jaýynger kompozıtor, osy aýyldyń týmasy Ramazan Elebaevtyń týǵanyna 100 jyl tolýyna arnalǵan mereıtoı este qalar tálimdi órnegimen erekshelendi. Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńis­tiń 65 jyldyǵy sheńberindegi me­reke aýdan ortalyǵyndaǵy máde­nı­et úıinen bastaý aldy. Munda Ramazan Elebaevtyń shyǵarmashylyq jo­lyna arnalǵan ǵylymı konfe­rensııa ótkizildi. Ony Eńbekshilder aýdany ákiminiń orynbasary Qa­bıbolla Shaıahmetov quttyqtaý sóz­ben ashty. Jınalǵan qaýym J. Mý­sın atyndaǵy Qazaq peda­go­gı­kalyq kolledjiniń dırektory, fı­lologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Ahat Nurtastyń, “Nur Otan” HDP oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary, saıasattaný ǵylymdarynyń kandıdaty Ǵalym Shoıkınniń baıandamalaryn yqy­las qoıa tyńdady. О́nerge degen qushtarlyq qa­rapaıym aýyl balasyn Máskeýdegi A. Lýnacharskıı atyndaǵy teatr óne­ri ınstıtýtynyń kompozı­tor­lyq bólimine alyp kelgen edi. Ony oıdaǵydaı bitirgenimen, kenetten bastalǵan soǵys jalyndy jasty maıdan joryqtaryna jeteledi. Ataqty Panfılov dıvızııasynyń quramynda halqymyzdyń qahar­man perzentteri Baýyrjan Mo­mysh­uly, Málik Ǵabdýllın, Tó­legen Toq­ta­rovpen qarýlas joldas bolǵan án­shi, sazger erligi úshin eki márte “Qy­zyl Juldyz” ordenimen mara­pattalǵan. Sonymen birge jaý­yngerlerdi óziniń otty jyr, ja­lyndy ánderimen rýhtandyra bildi. Ramazan Elebaevtyń “Joldastar”, “Ana syry”, “Qýanysh”, “Aman­kel­­di týraly án”, “Jaz jyry”, “Qut­­tyqtaý”, “28 batyrdyń áni”, “Pan­fılovshylar marshy”, “23-shi polk marshy”, “Talǵar polkiniń mar­­shy”, “Aeroplan” sııaqty án­de­ri jaýǵa oq bolyp borady. Al, áıgi­li “Jas qazaq” áni (bastapqy aty “Jas qabirdiń basynda) R. Elebaev shyǵarmashylyǵynyń klassıkalyq úlgisi edi. Án qudireti jóninde Má­lik Ǵabdýllın, Sáýirbek Baqberge­nov, Aleksandr Lıvshıs soǵys jyldarynyń ózinde tamsana jazsa, osy ánniń negizinde Ahmet Jubanov pen Latıf Hamıdıdiń “Jas qazaq” operasy, Sydyq Muhamed­ja­nov­tyń “Ǵasyrlar úni” ora­to­rııasy, Muqan Tólebaevtyń “Bir­jan – Sara” operasy týdy. Bular halqy­myzdyń óshpes murasy re­tinde ur­paq jadynda máńgi saqtalady. Saltanat sátinde Ramazan Ele­baevtyń 82 jastaǵy qaryndasy Qa­nı­pa ájeı men onyń qyzy Qar­lyǵashtyń estelik áńgimeleri áserli shyqty. Almatydan kelgen qonaq­tarǵa eńbek ardageri, “Nur Otan” par­tııasynyń belsendisi Meı­ram­bek Qıyqov ózi redaksııasyn bas­qarǵan “Ramazan Elebaevtyń eli” kitabyn syıǵa tartty. Sondaı-aq, qazyna qarttar jazýshy Jamash Nu­ralınniń, aýdannyń qurmetti aza­maty Tasbolat Alpysovtyń, bas­qa da azamattardyń tartymdy áń­g­imeleri kópshilik kóńilin terbep ótti. Toı saltanaty kompo­zıtordyń týǵan aýyly Qudyqaǵashta jal­ǵas­ty. Taý jetegindegi qa­ra­ǵaıly or­mannyń qusha­ǵyn­daǵy aý­yl­dyń kire berisinde 17 metr­lik stella jarqy­raı­­dy. Muny qudyqa­ǵash­tyqtar Jeńistiń 65 jyl­dy­ǵy qur­metine óz qarajat­ta­ryna or­natqan. Aýyl toıy­nyń qaza bolǵan jaýynger­ler eskertkishine gúl shoq­taryn qoıyp, 1 mınóttik ún­siz­­dikpen bastalýynyń taǵy­lym tolǵanysy mol edi. Osy elden 140 azamat qan maı­danǵa attanyp, 90 aza­mat oralmaı qalǵan. Solar­dyń biri – nebári 33 ja­synda kóz jumǵan Ramazan Ele­baev. Atalar rýhyna adal jurt toı qarsańynda batyr jer­lengen Pskov obly­syn­daǵy Novoso­kol­nıkı baýyrlastar zıratynan topyraq aldyrǵan bo­latyn. Kap­sýla Ramazannyń ákesi Erjan jer­lengen qorymǵa kómilip, “Máńgilik alaý” oty jaǵyldy. Bul el úshin kú­resken barsha jaýyn­ger­lerdiń rý­hyn aspandatqany anyq. Berekeli Qudyqaǵashtyń irge­sin­de kólemi odan bir de kem emes kıiz úı qalashyǵy ornalasqan. Toı­dyń mádenı, sporttyq, tanymdyq baı baǵdarlamasy tánti qaldyrady. At jarys, balýan kúres, aqyndar aıtysynyń qyzyǵy bir tóbe. Kıiz úılerdiń darhan dastarqany, kól-kósir kóńil aýany eńbekker eldiń yryzdyq molshylyǵyn áıgileıdi. Iá, Qudyqaǵash eńbek zeınetine bólengen, ekpindi ata-ájeleriniń úlgisin jarasty jalǵastyrǵan el. Búgin Jezqazǵandaǵy shoqtyqty “Jáırem” kenishin alǵash ashýshy­lar­dyń biri, Qazaq KSR Mem­le­kettik syılyǵynyń laýreaty Ma­ǵaýııa Bıǵalıevtiń, 1940 jyly Más­­­­keýdegi Búkilodaqtyq halyq sha­­rýa­shylyǵy jetistikteri kórme­si­ne qatysqan, Ahatsha Nur­ta­zın­niń, 1950 jyly KSRO Jo­ǵarǵy Ke­ńesiniń depýtaty bolyp saı­lan­ǵan mal dárigeri Ahon Ábil­ǵazınniń, memlekettik qaýipsizdik general-maıory Sáttibek Baı­te­mirovtiń, Qazaq KSR Joǵarǵy Ke­ńesi Tóra­ǵasynyń kómekshisi bo­l­ǵan Saǵyn­taı Sháripovtiń (áıeli Gúlbarshyn qazir Konstıtýsııalyq Keńestiń bas mamany), qazirgi Bý­ra­baı aýdany­nyń ákimi qyzmetin aby­roımen atqarǵan Murat Dosa­novtyń jáne basqalardyń esimi qur­metpen atap ótildi. Aýyldyń qa­zirgi tirshiligin JShS, sharýa qo­ja­lyqtarynyń músheleri, áleýmettik sala qyzmet­kerleri gúldentip otyr. Jeke ká­sip­kerlerdiń kómek-qol­daýyna jurt­shylyq dán rıza. Al, aǵaı­yn­dy Muqajan, Seıilhan Sháripovter óz qarajatyna eńseli meshit úıin salyp jatyr eken. Bedeliń ósip, mártebeń kóterile bersin qasıetti Qudyqaǵash! Baqbergen AMALBEK, Aqmola oblysy. Sýretterde: 1. Rahmetovtar áýletiniń kıiz úıi. 2. M. Qıyqov R. Elebaevtyń qaryndasy Qanıpa ájeıge “Ramazan Elebaevtyń eli” kitabyn tapsyrýda.