Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010 jylǵy 4 tamyzdaǵy № 792 qaýlysymen bekitilgen
«Jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» tehnıkalyq reglamenti
1. Qoldanylý salasy Osy «Jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» tehnıkalyq reglamenti (budan ári – Tehnıkalyq reglament) jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý prosesiniń qaýipsizdigine qoıylatyn eń tómengi talaptardy belgileıdi. Osy Tehnıkalyq reglamenttiń tehnıkalyq retteý obektileri mynalar bolyp tabylady: jolaýshylar, bagaj, júk-bagaj jáne poshta jóneltimderin tasymaldaý prosesi; júk tasymaldaý prosesi. Adamnyń ómirine nemese densaýlyǵyna, júkterdiń jáne poshta jóneltimderiniń saqtalýyna, adamdardyń bagajy, júk-bagajy, júkter men poshta jóneltimderiniń saqtalýyna, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa zııan keltirý múmkindigine qatysty tasymaldaý prosesi kezinde boldyrmaý tıis qaýipti faktorlar (qaýip-qaterler) mynalar bolyp tabylady: jolaýshylardyń toqtatqysh krandy paıdalaný saldarynan jaraqat alý qaýpi; jolaýshylardyń júrip-turýyna qıyn jaǵdaılar týǵyzǵan ótetin jerlerdegi keptelister; tyıym salynǵan bagajdy, júk-bagajdy jáne/nemese qaýipti júkti tasymaldaý saldarynan hımııalyq ýlaný yqtımaly; tasymaldaý kezinde bagajdyń, júkterdiń, júk-bagajdyń jáne poshta jóneltimderiniń buzylý jaǵdaıyndaǵy olardyń qundylyqtaryn joǵaltý yqtımaly. Osy Tehnıkalyq reglamenttiń tehnıkalyq retteý obektilerin sáıkestendirý temir jol salasyndaǵy qyzmetin júzege asyratyn tasymaldaýshylar, jolaýshylar, uıymdar, júk jóneltýshiler, júk alýshylar arasyndaǵy qatynastardy retteý kezinde usynylǵan qujattamaǵa sáıkes jáne kózben sholyp júzege asyrylady. 2. Termınder men anyqtamalar Osy Tehnıkalyq reglamentte mynadaı termınder men anyqtamalar paıdalanylady: 1) avarııa – belgili bir aýmaqtaǵy obektide adamdardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndiretin jáne ǵımarattardyń, qurylystardyń, jabdyqtyń jáne kólik quraldarynyń qıraýyna, óndiristik jáne kóliktik prosestiń buzylýyna, sondaı-aq qorshaǵan tabıǵı ortaǵa zııan keltirýge ákeletin qaýipti tehnogendik oqıǵa; 2) jóndeý – buıymdardyń jaramdylyǵyn nemese jumysqa qabilettiligin qalpyna keltirý jáne buıymdardyń nemese olardyń quramdas bólikteriniń resýrstaryn qalpyna keltirý boıynsha operasııalardyń kesheni; 3) jolaýshylar poezynyń qyzmet kórsetýshi personaly – poezd bastyǵy, poezdyq elektr mehanıkteri, vagondardyń jolserikteri, vagon-restorannyń dırektory jáne qyzmet kórsetýshi personaly; poshtalyq vagondardyń qyzmet kórsetýshi personaly – vagon bastyqtary, jolserik -poshtalyq vagondardyń elektr monteri; sondaı-aq qyzmettik-tehnıkalyq vagondarǵa, jolaýshylar vagondarynyń negizinde jabdyqtalǵan arnaıy maqsattaǵy vagondarǵa qyzmet kórsetýge ruqsat etilgen tulǵalar; 4) kýálandyrý – qaraýlar, ólsheýler, jumys isteý barysynda synaý jáne tekserýler, sondaı-aq belgilenýin jáne tańbalanýyn tekserý; 5) qaýipti júk – ózderine tán qasıetterine qaraı kólik prosesinde adamdardyń jáne janýarlardyń ólimine, jaraqattanýyna, ýlanýyna, sáýlelenýine, aýrýǵa shaldyǵýyna, sondaı-aq jarylysqa, órtke, qurylystardyń, kólik quraldarynyń búlinýine ákelýi múmkin zattar, materıaldar jáne buıymdar; 6) senimdilik – obektiniń berilgen rejımderde jáne qoldaný, tehnıkalyq qyzmet kórsetý, saqtaý jáne tasymaldaý jaǵdaılarynda talap etiletin fýnksııalardy oryndaý qabiletin sıpattaıtyn barlyq parametrlerdiń mánin belgilengen shekterdegi ýaqytta saqtaý qasıeti; 7) sanıtarlyq qorytyndy – memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn obektiniń, kólik quralynyń halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryna sáıkestigin rastaıtyn, olardy paıdalanýǵa nemese qoldanýǵa quqyq beretin qujat; 8) tehnıkalyq qyzmet kórsetý – buıymnyń maqsatqa saı paıdalanylýy, kútý, saqtalý jáne tasymaldaý kezinde jumys isteý qabilettiligin jáne jaramdylyǵyn ustaý boıynsha operasııa nemese operasııalar kesheni. 3. Tasymaldaýǵa qoıylatyn jalpy qaýipsizdik talaptary Tasymaldar kezinde mynadaı qaýipsizdik talaptary qamtamasyz etilýi tıis: jolaýshylardy, bagajdy, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin tasymaldaý qaýipsizdigi; júkterdi tasymaldaý qaýipsizdigi; órt qaýipsizdigi; hımııalyq qaýipsizdik; sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qaýipsizdik; ekologııalyq qaýipsizdik. Poezdarǵa mynalardy tirkeýge jáne jol júrýge jiberýge jol berilmeıdi: qozǵalys qaýipsizdigine qaýip tóndiretin jáne tasymaldanatyn júkterdiń saqtalýyn qamtamasyz etpeıtin jaramsyz vagondar; júkkótergishtiginen artyq tıelgen vagondar; ashyq jyljymaly quramda júkterdi tıeý men bekitýdiń tehnıkalyq sharttaryn buzýmen júk tıelgen platformalar jáne ashyq vagondar; shanaqtyń qısaıýyn nemese vagonnyń jaqtaýy men shanaǵynyń júrý bólikterine soǵylýyn týyndatatyn otyrǵan serippegishteri bar vagondar, sondaı-aq tabaqtarynyń julyný qaýpi bar jabyny aqaýly vagondar; relsten shyǵyp ketken nemese qıraǵan poezda bolǵan, olardy tekserip, qozǵalys úshin jaramdy dep tanyǵanǵa deıingi vagondar; erekshe qujattar boıynsha júretin vagondardy qospaǵanda, jóndeýdiń belgilengen túrleriniń júrgizilýi týraly trafareti joq vagondar (óz bilikterindegi júk sııaqty); eger osyndaı vagondardyń júretini týraly erekshe nusqaýlar berilmese, gabarıtti emes júkteri bar platformalar, transporterler jáne ashyq vagondar; borttary jabylmaǵan jáne bekitilmegen platformalar, býnkerleri bekitilmegen vagondar, sısternalar, hopperler, astyq tasyǵyshtar, sement tasyǵyshtar jáne ústińgi jáne astyńǵy tıeý-túsirý qurylǵylarynyń qaqpaqtary ashyq osyndaı jyljymaly quram; esikteri men lıýkteri ashyq jáne japqysh tetigi bir salmamen jabylǵan ashyq vagondar; ashyq jáne esikteri esiktik salmalarymen jabylmaǵan bos jabyq vagondar, syrǵanaý sheńberi boıynsha dońǵalaq juptary bıtýmnan tazalanbaǵan munaı-bıtým tasymaldaýǵa arnalǵan vagondar. Tasymaldaý prosesi kezinde poezdardaǵy órt qaýipsizdigi órtke qarsy aldyn ala saqtandyrý jumystaryn júrgizýmen jáne jyljymaly quramnyń poezdarynda órt týyndaǵan jaǵdaıda ony sóndirýmen qamtamasyz etiledi. Tehnıkalyq qyzmet kórsetý men jóndeý jumystary júrgizilgennen keıin bastapqy órt sóndirý quraldarynyń tolyq jıyntyǵy joq, órt sóndirý qondyrǵylary jaramsyz nemese toltyrylmaǵan, órt sıgnalızasııasy aqaýly, sondaı-aq avarııalyq shyǵýlary men tútin shyǵarý júıeleri aqaýly jyljymaly quramdy paıdalanýǵa tyıym salynady. Jyljymaly quramnyń júrý jolynda temir jol jyljymaly quramynyń kerneýli jáne elektr togymen zaqymdalý kózi bolýy múmkin elektr jabdyǵynyń qorǵalmaǵan (oqshaýlanbaǵan) bólikterine qyzmet kórsetý personaly men jolaýshylardyń qol jetkizýiniń aldyn alynýy tıis. Júrý jolynda vagonda tehnıkalyq aqaýlardy anyqtaý kezinde aqaýly vagondy júrý jolynan jaqyn aradaǵy tehnıkalyq qyzmet kórsetý pýnktine deıin aǵytýsyz (jolaýshylar vagonyn 100 km/saǵ. joǵary emes jyldamdyqpen) jetkizýge ruqsat etiledi. 4. Jolaýshylardy, bagajdy, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin tasymaldaý qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar Poezdarǵa elektr-pnevmatıkalyq tejegishiniń, jylytýdyń, elektr jabdyǵynyń, jeldetýdiń aqaýlyǵy jáne jolaýshylar tasymaldaýdyń qaýipsiz jaǵdaılaryn buzatyn basqa da aqaýlyqtary bar jolaýshylar vagondaryn, sondaı-aq jolaýshylar poezy bastyǵynyń (brıgadır- mehanıktiń) lokomotıv mashınısimen radıobaılanysynyń aqaýlyǵy bar radıokýpeli (shtabtyq) jolaýshylar vagondaryn qosýǵa ruqsat etilmeıdi. Alys jáne jergilikti qatynastaǵy jolaýshylar poezdaryna qyzmettik-tehnıkalyq maqsattaǵy tutas metal emes vagondardy tirkeýge ruqsat etiledi. Basqa qurylymdy jáne tıpti jyljymaly quram qosylǵan jolaýshylar jáne poshta-bagaj poezdarynyń qozǵalys jyldamdyǵy osy jyljymaly quram úshin belgilengen jyldamdyqtardan aspaýy tıis. Jolaýshylar, bagaj, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin tasymaldaý úshin jolaýshylar poezdarynda qyzmet kórsetýge arnalǵan perspektıvalyq lokomotıvterdiń neǵurlym joǵary konstrýksııalyq jyldamdyqtarymen qaýipsiz jáne birkelki qozǵalysty qamtamasyz etetin vagondar jiberiledi. Jyljymaly quramnyń jolaýshylar vagondarynda jolaýshylar men qyzmet kórsetý personalynyń múmkin bolatyn qozǵalýy aımaǵynda (bas, aıaq, dene deńgeıinde) olardy jaraqattaýy múmkin konstrýksııa men jabdyq elementteri bolmaýy tıis. Jolaýshylar vagondarynda, dızel poezdary jáne elektr poezdary vagondarynda jolaýshylardy, bagajdy, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý kezinde ótý oryndaryn, tambýrlar men shyǵý oryndaryn zattarmen qamalaýǵa jol berilmeıdi. Jolaýshylardyń paıdalanýyna arnalǵan kez kelgen qurylǵy jolaýshylardyń densaýlyǵy men qaýipsizdigine zalal keltirmeı, osy qurylǵynyń qaýipsiz jumysyn qamtamasyz etýi tıis. Jolaýshylar úshin qaýip bolǵan jaǵdaıda qyzmet kórsetý personalyna poezd bastyǵyn jáne/nemese mashınıstti osy qaýip týraly habardar etýge, sondaı-aq erekshe qajettilik kezinde poezdy tejeýge jáne/nemese esik ashýǵa múmkindik beretin qurylǵylar kózdelýi tıis. Jolaýshylar vagondarynda toqtatqysh kran tambýrlarda, vagondardyń ishinde ornatylady jáne plombalanady. Vagondardy jóndeý kezinde qoldanylatyn konstrýksııalyq elementter men materıaldar, sondaı-aq órtke qarsy qorǵanysh júıesi órt qaýipsizdigi talaptaryna sáıkes kelýleri tıis jáne tutaný jaǵdaıynda ot pen tútinniń paıda bolýyn, taralýyn jáne áser etýin shekteýdi qamtamasyz etýi tıis. О́rt jaǵdaıynda materıaldar zııandy jáne qaýipti tútinderdiń, bý men gazdardyń shyǵaryndylaryn shekteýleri tıis. Jolaýshylar poezynyń vagondarynda jolaýshylardyń hımııalyq ýlanýy jáne bagajdy, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin tasymaldaýdyń qaýipsiz jaǵdaılaryna qater tóndirýi múmkin nárselerdi, zattardy nemese basqa da materıaldar men buıymdardy (jeńiltutanǵysh suıyqtyqtar, gazdar, jarylǵysh jáne ýly zattar) tasýǵa jol berilmeıdi. Bagajben, júk-bagajben tasymaldaýǵa ózderiniń mólsheri, oramasy, qasıetteri boıynsha bagaj vagonyna qıyndyqsyz tıelýi jáne ornalastyrylýy múmkin jáne tasymaldaýshynyń múlkine, poshta jóneltimderine jáne basqa da jolaýshylardyń bagajyna, júk-bagajyna zııan keltirmeıtin zattar men nárseler qabyldanady. Jolaýshylar poezdarynyń vagondarynda olardyń júrý jolynda mynalarǵa jol berilmeıdi: toktyń vagon korpýsyna jylystaýy bar vagondy paıdalaný; aqaýly elektr jabdyǵyn, jaryqtandyrý jelisin, qyzdyrý aspaptaryn paıdalaný, sondaı-aq jumys istep turǵan elektr jabdyǵyn qaraýsyz qaldyrý; janyp ketken elektr shamdaryn qýattylyǵy jasaýshy zaýytta jáne shemada belgilengen qýattylyqtan joǵary basqa shamdarmen aýystyrý; osy tizbek úshin belgilengen nomınalǵa sáıkes kelmeıtin saqtandyrǵyshtardy ornatý; akkýmýlıatorlyq batareıalardy vagon jasaýshy zaýyttyń úılestirilgen standarttarynda nemese nusqaýlyǵynda belgilenbegen tásilmen zarıadtaý; vagon jasaýshy zaýyttyń shemasy men nusqaýlyǵynda kózdelmegen qyzdyrý aspaptary men basqa da elektr aspaptaryn qosý; elektr apparatýrasy bar qýystarda bógde zattardy saqtaý, janǵysh materıaldardy jylytý aspaptaryna, elektr jaryqtandyrǵyshtaryna jaqyn saqtaý; júrý jolynda vagondardaǵy turaqtandyrǵyshtardyń qaptamalaryn ashý jáne jóndeý men retke keltirdi júrgizý; bul rette ólsheý quraldaryn (voltmetrdegi, ampermetrdegi kórsetkishterdi) tıisti baqylaýsyz vagonnyń tok tutynǵyshtaryn qosý; jeldetýdiń jumys istemeýi kezinde elektr kalorıferlerdi qosý jáne olardyń dıstansııalyq termometrdiń kórsetkishi boıynsha 28°C joǵary jol beriletin temperatýradan astam qyzýyna jol berý; toǵy joq rozetkalarmen jáne saqtaý qoraptarymen saqtandyrylmaǵan vagonaralyq elektr qosylystaryn (shtepselderdi, bastıekterdi jáne basqalardy) paıdalaný; jaramsyz akkýmýlıatorlyq batareıalardy paıdalaný (qysqa túıisken elementteri, ıkemdi túıispeniń nemese symnyń 20% artyq úzilýi bolǵan kezde, saqtandyrǵyshtardyń qaqpaqsyz nemese ashyq qoraptary, elektrolıttiń tyǵyzdyǵy men deńgeıi sáıkes kelmeıtin buzylǵan nemese elektrolıt quıylyp ketken tystary). Adamdardy, janýarlardy, qaýipti jáne asa qaýipti júkterdi sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qaýipsizdik talaptaryn saqtamaı tasymaldaýǵa jol berilmeıdi. 5. Júkterdi tasymaldaý qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar Júkterdi tasymaldaý tek óz qurylysy, maqsaty jáne tehnıkalyq jaı-kúıi boıynsha qaýipsiz jáne naqty júkti saqtaýly tasymaldaý úshin arnalǵan jyljymaly qurammen júzege asyrylady. Ashyq jyljymaly quramda tasymaldanatyn júk (oraý jáne bekitýdi eskergende) tıeý gabarıti sheginde ornalasýy tıis. Stansııalar sheginde gabarıttik emes júkteri bar poezdar arnaıy bólingen jáne tehnıkalyq basqarý aktilerinde kórsetilgen joldar boıynsha ǵana ótkizilýi tıis. Bul joldardyń osteri arasyndaǵy qashyqtyq keminde 4800 mm bolýy tıis. Osy joldardyń boıynda bıik platformalar bolmaýy tıis, al barlyq qalǵan qurylystar men qurylǵylar belgilengen gabarıtke sáıkes kelýi tıis. Gabarıttik emes júkteri bar vagondar tirkelgen poezdyń nomeri júktiń gabarıttik emes aımaǵy jáne dárejesin sıpattaıtyn ındekspen tolyqtyrylady. Tasymaldaý qujattaryna poezda gabarıttik emes júgi bar vagondardyń bolýy týraly belgi qoıylady. Júk jóneltýshi júktiń deńgeıi men qaýiptiligine qaraı Tehnıkalyq reglamentke qosymshaǵa sáıkes qaýipti júkterdi belgili synypqa, kishi synypqa, sanatqa jáne topqa jatqyzady. Júk jóneltýshiler júkterdi, sondaı-aq qaýipti júkterdi ydysta jáne oramda tasymaldaýǵa usynýy tıis. Qaýipti júkterdi búlingen nemese tyǵyndary ashyq (japqysh, lıýkter) ydysta tasymaldaýǵa tyıym salynady. Qaýipti júkterdi aparý, tıeý, túsirý (júk túsirý) saqtaý jáne tasymaldaý qaýipsizdigi avarııalyq jaǵdaılar jáne olardyń zardaptaryn joıýǵa temir jol bólimsheleriniń qajetti quraldar men mobıldik bólimshelerdiń bolýymen qamtamasyz etiledi. Qaýipti júkterdi tasymaldaý prosesi kezinde avarııalyq jaǵdaı týyndaǵan kezde tasymaldaý prosesine qatysýshylar kórsetilgen bólimshelerdiń avarııa bolǵan ornyna der kezinde jiberilýin qamtamasyz etedi. Qaǵazdy, pergamentti, toldi jáne basqa da tez janǵysh materıaldardy qoldanýmen oralǵan qaýipti júkterdi ashyq jyljymaly qurammen tasymaldaýǵa tyıym salynady. Mundaı materıaldardy mehanıkalyq búlinýden jáne atmosferalyq jaýyn-shashynnan qorǵaý retinde qoldaný qajettiligi bolǵan jaǵdaıda, júk kóp qabatty faneradan nemese bir-birimen tyǵyz janasqan súrlengen aǵashtardan jasalǵan tyǵyz jáshikterge salynýy tıis. Baqylaý ramasymen kele jatqan júkti tıisti biliktiligi bar jol qashyqtyǵynyń tájirıbeli jumyskeri alyp júrýi tıis. Arnaıy temperatýralyq rejımi saqtalatyn júkter tek refrıjeratorlyq vagondarmen tasymaldanýy tıis. Buryn qaýipti júkter tasymaldanǵan kólik quraldarymen taǵam ónimderin tasymaldaýǵa jol berilmeıdi. Taǵam ónimderin taǵamdyq emes ónimdermen birge tasymaldaýǵa tyıym salynady. Bir vagonda, konteınerde taǵam ónimderiniń árbir túrlerin birge tasymaldaý, olardy tasymaldaýǵa birdeı sharttary men qyzmet kórsetý ádisi bar temir jol kóligindegi memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý organdarymen kelisim boıynsha azyq-túlikterdiń ıisin bólmeıtin jáne qabyldamaıtyn taǵamdarǵa ǵana qatysty ruqsat etiledi. Temir joldar boıynsha erekshe talaptarmen vagon-sısternalarǵa jáne býnkerlik jartylaı vagondarǵa quıylǵan suıyq júkterdi, ońaı janǵysh júkterdi jáne basqalardy tasymaldaýǵa jol beriledi. Júkterdi erekshe talaptarmen tasymaldaýdy resimdeý tártibi Qazaqstan Respýblıkasynyń temir jol kóligi salasyndaǵy zańnamasynda belgilengen sáıkes sısterna-vagondarda jáne býnkerlik jartylaı vagondarǵa quıylǵan suıyq júkterdi tasymaldaý erejesimen, ońaı janǵysh júkterdi tasymaldaý erejesimen belgilenedi. Qaýipti júkterden basqa suıyq júkterdi alǵashqy synbaıtyn ydystaǵy konteınerlerde (kúbiler, bıdondar, kanıstralar, plastık ydystar), sondaı-aq kólemi 3 l aspaıtyn usaq shyny ydystarǵa bólip, qoraptarǵa, oramdyq torǵa jáne basqa da jeńil oramǵa salyp tasymaldaýǵa jol beriledi. Ydys kórsetilgen suıyq júkti tasymaldaýǵa arnalǵan bolýy tıis. Ashyq jyljymaly quramda júkterdi ornalastyrý jáne bekitý tasymaldaý kezinde júkterdiń jyljyp ketýin jáne búlinýin boldyrmaýy tıis. Vagondarda júkterdi ornalastyrý sharttary: bekitý derektemelerin esepke alǵandaǵy júktiń massasy vagonnyń trafarettik júk kótergishtiginen aspaýy tıis. Júk aýyrlyǵynyń jalpy ortasynan vagonnyń kóldeneń jáne tik osterine qatysty aýytqýy, sondaı-aq vagon shanaǵynyń elementterine júktemesi ruqsat etilgen mánderden aspaýy tıis. Syrtqy oramy qaǵazdan, pergamınnen jáne basqa da ońaı janǵysh materıaldardan bolatyn júkterdi ashyq jyljymaly quramda tasymaldaýǵa jol berilmeıdi. Konteınerlerde ıisi nashar, konteınerdiń ishki betin bylǵaıtyn júkterdi, tasymaldanǵannan keıin konteınerdi jýý jáne dezınfeksııalaý talap etiletin júkterdi tasymaldaýǵa jol berilmeıdi. Radıasııalyq faktor boıynsha normalanatyn júkterdi tasymaldaǵannan keıin barlyq kólik quraldary olardyń odan keıingi paıdalanýǵa qaramastan radıasııalyq baqylaýdan ótýi tıis. Júkterdi jáne konteınerlerdi vagondarǵa tıeýmen jáne olardan túsirýmen baılanysty operasııalardy oryndaý úshin jalpy paıdalanýǵa arnalǵan oryndarda vagondardy, konteınerlerdi úzdiksiz, saqtaı otyryp óńdeýge, júkterdiń saqtalýyn qamtamasyz etýge arnalǵan tıisti túrde jabdyqtalǵan qurylystar men qondyrǵylar bolýy tıis, sondaı-aq olar qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy zańnamanyń talaptaryna jaýap berýi tıis. Bul operasııalardy tıep-túsirý mashınalary jáne jabdyqtary júzege asyrady. 6. О́tpeli erejeler 48. Osy Tehnıkalyq reglament alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap alty aı ótken soń qoldanysqa engiziledi. Osy Tehnıkalyq reglamenttiń qoldanysqa engizilý sátinen bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda qoldanylatyn normatıvtik quqyqtyq aktiler olardy osy Tehnıkalyq reglamentke sáıkes keltirgenge deıin osy Tehnıkalyq reglamenttiń talaptaryna qaıshy kelmeıtin jáne jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý kezinde ulttyq qaýipsizdik múddelerin qorǵaý, adam ómirin nemese densaýlyǵyn jáne qorshaǵan ortanyń qaýipsizdigin nemese ony qorǵaýdy qamtamasyz etý maqsattaryna sáıkes keletin bóliginde ǵana oryndalýy tıis. Jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaýdyń qaýipsizdik talaptaryna sáıkestigin rastaıtyn osy Tehnıkalyq reglament qoldanysqa engizilgenge deıin qabyldanǵan tasymaldaý qujattary olarda belgilengen merzimniń aıaqtalýyna deıin jaramdy dep esepteledi.«Jolaýshylardy, bagajdy, júkterdi, júk-bagajdy jáne poshta jóneltimderin temir jol kóligimen tasymaldaý
qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» tehnıkalyq reglamentine qosymsha
Qaýipti júkterdi synyptaý 1-synyp – jarylǵysh materıaldar (JM); 2-synyp – syǵymdalǵan, suıytylǵan jáne qysymmen eritilgen gazdar; 3-synyp – teztutanǵysh suıyqtyqtar (TTS); 4-synyp – teztutanǵysh qatty zattar (TQZ); ózdiginen tutanǵysh zattar (О́T); sýmen ózara áreket kezinde tutanǵysh zattar bólip shyǵaratyn zattar; 5-synyp – totyqtyrǵysh zattar (TZ) jáne organıkalyq peroksıdter (OP); 6-synyp – ýly zattar (ÝZ) jáne ınfeksııalyq zattar (IZ); 7-synyp – radıoaktıvti materıaldar (RM); 8-synyp – jebir jáne (nemese) korrozııalyq zattar (KZ); 9-synyp – basqa da qaýipti zattar. Qaýipti zattardyń kishi synyby Nómir Kishi synyptyń ataýy synyptyń kishi synyptyń 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Massasynyń jarylý qaýpi bar jarylǵysh materıaldar Massasy jarylmaıtyn jarylǵysh materıaldar Massasy jarylmaıtyn órt qaýpi bar jarylǵysh materıaldar Eleýli qaýip keltirmeıtin jarylǵysh materıaldar Onsha sezgish emes jarylǵysh materıaldar Asa tómen sezgish buıymdar 2 2.1 2.2. 2.3 2.4 Tutanbaıtyn ýly emes gazdar Ýly gazdar Tutanǵysh (janǵysh) gazdar Ýly jáne tutanǵysh gazdar 3 3.1 3.2 3.3 Jabyq tıgeldegi mınýs 18 °S tómen temperatýralyq jarq etýimen teztutanǵysh suıyqtyq Jabyq tıgeldegi keminde mınýs 18 °S, biraq 23 °S tómen temperatýralyq jarq etýimen teztutanǵysh suıyqtyq Jabyq tıgeldegi keminde mınýs 23 °S, biraq 61 °S aspaıtyn temperatýralyq jarq etýimen teztutanǵysh suıyqtyq 4 4.1 4.2 4.3 Tez tutanǵysh qatty zattar О́zdiginen janǵysh zattar Sýmen ózara áreket kezinde tutanǵysh gazdar bólip shyǵaratyn zattar 5 5.1 5.2 Totyqtyrǵysh zattar Organıkalyq peroksıdter 6 6.1 6.2 Ýly zattar Infeksııalyq zattar 7 - Radıoaktıvti materıaldar kishi synyptarǵa bólinbegen 8 8.1 8.2 8.3 Qyshqyldyq qasıeti bar jebir jáne (nemese) korrozııalyq zattar Negizgi qasıetterge ıe jebir jáne (nemese) korrozııalyq zattar Ár túrli jebir jáne (nemese) korrozııalyq zattar 9 9.1 9.2 1-8-synyptarǵa jatqyzylmaǵan júkter Úıip sý kóligimen tasymaldaǵan kezde ǵana qaýip týdyratyn qaýip túrleri bar júkter