* * *
Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń m.a. 2010 jylǵy 23 sáýirdegi № 42 buıryǵymen bekitilgen
Standarttaý jónindegi tehnıkalyq komıtetterdiń qurylý, jumys isteý jáne taratylý erejesi
Osy ereje “Tehnıkalyq retteý týraly” Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 11-babyna sáıkes ázirlendi jáne Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda ornalasqan standarttaý jónindegi tehnıkalyq komıtetterdi qurý, jumys isteý jáne taratylý tártibin belgileıdi. Osy ereje talaptary, uıymdastyrýshy-quqyqtyq nysandarǵa jáne baǵynystylyǵyna qaramastan jeke jáne zańdy tulǵalarǵa, Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda ornalasqan tehnıkalyq komıtetter mamandaryna taratylady. 1. Jalpy erejeler 1. Standarttaý jónindegi tehnıkalyq komıtetter (budan ári - TK) memlekettik organdar men múddeli taraptardyń usynystary boıynsha salaaralyq deńgeıde standarttaý jónindegi jumystardy júrgizý úshin ekonomıka salalarynda qurylady. 2. TK – ekonomıka salalarynda standarttardy ázirleý jáne bekitilgen standarttaý obektileri nemese qyzmet baǵyttary boıynsha tehnıkalyq retteýdiń memlekettik júıesin qurýǵa qatysý úshin erikti negizde qurylatyn konsýltatıvtik-keńesshi organ. 3. TK ǵylymı-zertteý, jobalaý-qurastyrýshylyq jáne tehnologııalyq ınstıtýttardyń, qurastyrýshylyq bıýrolardyń jáne uıymdardyń ókilderinen sáıkes qyzmet salalarynda ǵylymı-tehnıkalyq álýeti jáne jumys tájirıbesi bar memlekettik organdarynyń qatysýymen (budan ári – TK músheleri) qurylady. 4. TK-ny qurý týraly sheshimdi jáne onyń quramyn tehnıkalyq retteý salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn memlekettik organ (budan ári - ýákiletti organ) bekitedi. 5. TK oryndalatyn jumys deńgeıine baılanysty, Qazaqstan Respýblıkasynyń tehnıkalyq komıtetterine (TK), memleketaralyq tehnıkalyq komıtetterge (MTK), standarttaý jónindegi halyqaralyq uıymynyń jáne halyqaralyq elektr tehnıkalyq komıtetterine (HET, ISO TK) bólinedi. 6. TK Keńesi qyzmet salasynda jáne olarǵa bekitilip berilgen standarttaý obektileri boıynsha sheshim qabyldaýǵa arnalǵan tehnıkalyq hatshylyq tóraǵalarynyń jınalysyn bildiredi jáne tóraǵa, onyń orynbasary (qajet bolǵan kezde), hatshy, TK-ǵa ókiletti múshe - ókilderden turady. 7. TK hatshylyǵyn TK Keńesiniń hat-habaryn júrgizý, otyrys qujattaryn daıyndaý jáne rásimdeý, TK qyzmetin úılestirý maqsatynda bazasynda TK qurylǵan uıym júrgizedi. Tehnıkalyq hatshylyqtyń quramy jáne Tóraǵanyń kandıdatýrasy TK-nyń barlyq múshelerimen kelisiledi jáne ýákiletti organ bekitedi. Tehnıkalyq hatshylyq hat-habardy osy uıymnyń blankisinde qajetti derekteme jınaqtamasymen júrgizedi. 8. TK-nyń músheleri daýys quqyǵyn jáne óz fýnksııalaryn TK Keńesiniń májilisterinde nemese TK-nyń tapsyrmasy boıynsha jumystardy oryndaý prosesterinde júzege asyrady. 9. TK-nyń uıymdastyrýshylyq jáne jumys májilisteri syrttaı, jazbasha (poshtalyq nemese elektrondyq) talqylaý jáne pikir alysý jolymen ótkizile alady. Osyndaı májilisterdiń qorytyndylaryn qarastyrýdan keıin (qujattardy bekitýge nemese olardy ári qaraı qarastyrý men ázirleýden alyp tastaý týraly) túpkilikti sheshimdi TK Keńesi qabyldaıdy. Sheshimder daýystardyń kópshiligimen qabyldanady. Keńestiń sheshimin Tehnıkalyq hatshylyq TK-nyń barlyq múshelerine bir aptalyq merzimde jetkizedi. 10. Osy Erejeniń 3-tarmaǵynda kórsetilgen TK músheleri TK Tóraǵasynyń kelisimimen ýákiletti organǵa berilgen jazbasha ótinish negizinde TK quramyna kire jáne shyǵa alady. О́tinishti qarastyrý merzimi berilgen kúnnen bastap bir aıdan aspaýy kerek. 2. TK qurý tártibi 11. Bazasynda TK qurylatyn uıym ýákiletti organǵa TK qurý týraly negizdemesi bolatyn ótinish jiberedi. Usynysty mynalar qamtylady: 1) TK-ny erikti túrde qurý týraly ótinish; 2) TK hatshylyǵyn júrgizýge kelisim bergen TK-ny qurýǵa negiz bolatyn zańdy tulǵanyń, onyń qyzmeti jáne TK jumysyna jaǵdaılar jasaý múmkindikteri týraly jan-jaqty aqparaty bar tolyq jáne qysqartylǵan ataýy. Kelisim erkin formada jazbasha resimdeledi; 3) TK-ǵa bekitilgen standarttaý obektileriniń tizimi nemese TK qyzmetiniń salasy; 4) aǵymdaǵy jyldaǵy jáne (nemese) bolashaqtaǵy boljalǵan jumys baǵdarlamasy; 5) TK jumysyna qatysýǵa jazbasha kelisimi bar TK-ǵa múshe-uıymdar tizimi; 6) bazasynda TK qurylatyn uıym (salystyrý úshin túpnusqasy usynylmaǵan jaǵdaıda, notarıaldyq kýálandyrylǵan) jarǵysynyń kóshirmesi. 12. Ýákiletti organ eger kórsetilgen qyzmet salasy áreket etýshi TK ótinish jasamaǵan jaǵdaıda ǵana TK qurý týraly usynysty qarastyrady. TK qurǵan kezde qoldanylý salasy men standarttaý nysandaryn olardyń qaıtalanýyn boldyrmaı áreket etetin TK naqty shekteýi kerek. Eger ýákiletti organ oń sheshim qabyldaǵan jaǵdaıda, ol TK qurý jáne onyń quramyn bekitý týraly buıryq shyǵarady. Teris sheshim qabyldanǵan jaǵdaıda, ýákiletti organ ótinimdi jáne oǵan qosymsha qujattamalardy ótinish berýshi-uıymǵa tolyqtyrý úshin qaıtarady nemese usynylǵan usynystan bas tartý sebepteri týraly negizdemesimen ótinimdi qabyldamaıdy. 13. Ýákiletti organ TK-ǵa ıdentıfıkasııalyq (rettik) nómir jáne ataý beredi. Tehnıkalyq komıtettiń belgisi “TK” áripteri men ıdentıfıkasııalyq nómirden turady (mysaly TK 156). TK týraly málimetter Internet-resýrsqa (www.memst.kz) ornalastyrylatyn Memlekettik tehnıkalyq retteý júıesiniń tizilimine engiziledi. 14. Hatshylyq TK qyzmet etý salasy, qurylymyna qatysty barlyq ózgeristerdi ýákiletti organǵa jiberedi. 15. TK hatshylyǵy osy Erejeniń 7-babynda aıqyndalǵan talaptardy oryndamaǵan jaǵdaıda, ýákiletti organ hatshylyqty júrgizýdi TK qurý jáne tirkeý prosedýrasyn qaıta ótkizetin, ıaǵnı osy TK múshe – uıymdarmen kelise otyryp, TK quramyna kiretin basqa uıymǵa beredi jáne TK quramyna jáne qurylymyna tıisti ózgerister engizedi. 16. TK qurylǵan jáne quramy bekitilgen kúnnen bastap eki aı ishinde TK hatshylyǵy ýákiletti organǵa TK týraly qurylym men erejeni daıyndaıdy jáne kelisý úshin jiberedi. 17. TK qurylymy erikti formada mynadaı qosymshalarymen birge usynylady: 1) TK tóraǵasy, tóraǵa orynbasary, hatshysy jáne ýákiletti múshe-ókilderin qamtıtyn tizimdik quramy; 2) árbir ishki komıtet úshin standarttaý salasynyń (qyzmet etý salalary) obektileri, onyń quramy jáne hatshylyq mekenjaıy kórsetiletin ishki komıtetter tizbesi (bar bolsa). 18. TK týraly erejeni TK tóraǵasy bekitedi. 19. Bazasynda TK ornalasqan zańdy tulǵany qaıta qurǵan jaǵdaıda, TK ýákiletti organǵa ornyn aýystyrǵany týraly jazbasha habarlamany bir aıdan keshiktirmeı jiberedi. 20. TK standarttaý jónindegi jumystardy uıymdastyrý úshin óziniń sheshimimen barlyq TK-ǵa qaraǵanda barynsha sanaýly standarttaý salalarynda bir nemese birneshe ishki komıtetterdi (IK) anyqtaý jáne osy sheshimde osy ishki komıtetterdiń jumys tártibin anyqtaıdy. 21. Árbir ishki komıtet óziniń menshikti ıdentıfıkasııalyq (rettik) nómiri men ataýyn alady. Ishki komıtet belgisi TK belgisinen, kólbeý syzyq, “IK” áripterinen, kishi komıtet nómirinen jáne onyń ataýynan turady. Qysqasha ataýy ataýsyz belgilerdi qamtıdy (mysaly, TK 156/IK 2). 22. TK, IK sheginde naqty jobamen jumysty uıymdastyrý úshin (mysaly, standart ázirleý úshin) joba aıaqtalǵannan keıin óz jumysyn toqtatatyn jumys toptary (JT) qurylady. Jumystyq toptyń basshysy men jumys tártibi TK Keńesiniń otyrysynda anyqtalady. 23. TK IK jáne JT qurylymy, quramy TK otyrystarynda qalyptastyrylady. 3. TK-nyń jumys tártibi 24. TK qyzmeti memlekettik standarttardyń sapalyq deńgeıin arttyrýǵa, ony otandyq ónimniń ishki jáne syrtqy naryqtaǵy básekege qabilettiligin qamtamasyz etý úshin, sondaı-aq shet eldermen ónimmen (tehnologııa, qyzmettermen) saýdalyq aıyrbas jasasý kezinde tehnıkalyq kedergilerdi joıý úshin halyqaralyq standarttarmen úılestirýge baǵyttalǵan. 25. Memlekettik standarttaý salasynda TK mynadaı jumystardy uıymdastyrady jáne fýnksııalardy iske asyrady: 1) bekitilgen obektiler jáne qyzmet baǵyttary boıynsha memlekettik tehnıkalyq retteý júıesin damytýdyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaý jónindegi usynystardy daıyndaý; 2) memlekettik standarttardy jáne tehnıkalyq-ekonomıkalyq aqparat jikteýishterin, halyqaralyq, óńirlik, ulttyq standarttar men shet memleketterdiń tehnıkalyq-ekonomıkalyq aqparat jikteýishterin jáne olarǵa engiziletin ózgeristerdi belgilengen tártippen ázirleýge jáne saraptaýǵa qatysý; 3) tehnıkalyq retteý salasyndaǵy normatıvtik-quqyqtyq aktiler men memlekettik standarttardy ázirleý jónindegi memlekettik tehnıkalyq retteýdiń júıesin damytý baǵdarlamalaryna usynystar daıyndaý; 4) TK-ǵa bekitilgen nysandar boıynsha uıym standarttaryn, Qazaqstan Respýblıkasynyń standarttaý jónindegi usynymdaryn ázirleý, qarastyrý, kelisý; 5) qoldanystaǵy standarttaý jónindegi normatıvtik qujattarǵa ózgerister ázirleý; 6) TK-ǵa bekitilgen nysandarǵa arnalǵan respýblıkada qoldanystaǵy standarttaý jónindegi normatıvtik qujattardy joıý boıynsha usynystar daıarlaý; 7) respýblıkada qoldanylatyn normatıvtik qujattardy biryńǵaılaý jáne memleketaralyq, halyqaralyq, óńirlik jáne shet elderdiń ulttyq standarttary jáne qujattarymen úılestirý boıynsha usynystar daıyndaý jáne jumystar júrgizý; 8) TK bekitilgen nysandar boıynsha standarttaýdyń tehnıkalyq deńgeıi men qol jetkizilgen deńgeıin baǵalaý. 26. TK jumys jospary josparlanatyn jumystardyń oryndalý jylynyń aldyndaǵy jyldyń 1 shildesine deıin ýákiletti organǵa usynylady. 27. TK jarty jylǵy qorytyndy esepteri kelesi eseptik kezeń aıynyń 5-ine deıin ýákiletti organǵa usynylady. 4. TK halyqaralyq jáne memleketaralyq TK - men (ISO/TK, MTK jáne HEK/TK) ózara áreket etý tártibi 28. TK halyqaralyq, memleketaralyq tehnıkalyq komıtettermen ózara áreketi ýákiletti organ arqyly júzege asyrylady. 29. TK ISO/TK, MTK jáne HEK/TK ený úshin ýákiletti organǵa TK tóraǵasynyń qoly qoıylǵan ótinimdi jiberý kerek. 30. Is-áreket etetin “uqsas” jasalatyn MEK nemese sáıkes ISO tehnıkalyq komıtetiniń qyzmetine jaqyn nemese sáıkes keletin qyzmet salasy, halyqaralyq TK-ǵa ózara áreket etý boıynsha jumystardy júrgizý úshin ISO, HEK hatshylyǵynan keletin standarttar jobalaryn aýdarý úshin shtatta aǵylshyn tilin biletin maman bolýy kerek. 31. Ýákiletti organ halyqaralyq jáne memleketaralyq tehnıkalyq komıtettermen hat-habar almasýdy júzege asyrady jáne standart jobalaryn TK-ǵa jiberedi. 32. Memleketaralyq jáne halyqaralyq TK-ǵa múshe bolǵan TK mynadaı mindettemeler atqarady: 1) pikir jazýǵa jiberiletin standarttar jobasyn qarastyrady jáne ýákiletti organǵa usynady; 2) standarttaý jónindegi qujattardy ázirleýge qatysady; 3) standarttar ázirleý kezinde qatysatyn sarapshylar men qadaǵalaýshylardy usynady; 4) standarttar jobalary boıynsha daýys berý satylarynda qorytyndy ázirleıdi. 5. TK taratý 33. TK mynadaı jaǵdaılarda taratylady: 1) osy Erejeniń 3-taraýynda kórsetilgen fýnksııalardy oryndamaǵan kezde; 2) eger TK qurýdy júzege asyrý úshin barlyq jumystar oryndalǵan bolsa; 3) TK bastamasy boıynsha. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 2 maýsymda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 6276 bolyp engizildi.