Qarjy rynogyndaǵy jańa jobalardyń, eń aldymen tıimdiligimen jáne sapalylyǵymen erekshelenýi – búgingi kúnniń eń basty talaby ekendigi aıdaı aqıqat. Bul oraıda “Alıans Banki” AQ bul baǵytta birqatar yqpaldy is-sharalardy qolǵa alyp, ony dáıektilikpen júzege asyrýda. Máselen, banktiń “Alıansıpoteka” ónimi atap aıtýǵa turarlyq, óıtkeni onyń bank klıentteri úshin ózindik artyqshylyqtary jetkilikti ekendigi sózsiz.
Eń aldymen, “Alıansıpoteka” baǵdarlamasy aıasyndaǵy qarjylandyrý merzimine kelsek, belgilengen kelisimshart ýaqyty kópshilik talabyna saı kelmek. Anyǵyraq aıtqanda, nesıelendirý merzimi 37 aıdan – 240 aıǵa deıingi ýaqytty quraıdy. Zaım kóleminiń eń tómengi mólsheri – 1.100.000 teńge, al eń joǵarǵy soma – 30 mıllıon teńgege deıin kóterilmek. Taǵy bir atap óterlik jaıt, Alıans Bankiniń ıpotekalyq nesıesi zaımshynyń kirisi tolyqtaı naqtylanǵan jaǵdaıda alynatyn jyljymaıtyn múlik qunynyń 90 paıyzyna deıin usynylady. Úshinshiden, ıpotekalyq nesıe jyldyq 13 paıyz mólsherlemesimen usynylyp, sáýir jáne qazan aılarynda, jylyna eki ret qaıta qaralady. Qaryz maqsaty aıqyn, ol – turǵyn úı jyljymaıtyn múlikti paıdalanýǵa baǵyttalyp otyr.
“Alıansıpoteka” baǵdarlamasy boıynsha ıpotekalyq nesıe alý úshin kepilge elimizdegi ózge qarjy ınstıtýttaryndaǵydaı jyljymaıtyn múlik qoıylýy qajet. Ipotekalyq nesıe “kimderge beriledi jáne ondaǵy talaptar qandaı” degen kóp kóńilinde júrgen saýaldarǵa kelsek, bul máselede de sonshalyqty kúrdelilik joq. Ipotekalyq nesıeni Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty ǵana alýǵa tolyq quqy bar. Qaryz jasy 21-ge tolǵandardan bastap, áıelder úshin – 58, al erler úshin – 63 jasqa deıingilerge ǵana beriledi. Jáne de “Alıans Banki” klıentteriniń qaryzdy tóleýdegi tólem qabileti, kirisiniń tolyq naqtylanýy eń basty sharttardyń qataryna jatady. Kópshilikke belgili, qandaı jaǵdaıda bolmasyn istiń ońtaıly sheshimin tabýdyń bereri mol ekendigi sózsiz.
Sondaı-aq, Alıans Bankinen ıpotekalyq nesıe alýshylar eger ózderiniń qaryzyn merziminen buryn tóleýdi uıǵarǵan bolsa, oǵan da qolaıly jaǵdaı, mol múmkindik jasalǵan. Zaım berilgen ýaqyttan bastap alty aı merzim ishinde qaryzdy merziminen buryn tolyqtaı nemese bólip tóleý jaǵdaıynda zaımshy negizgi qaryzy somasynan 1 paıyz kóleminde komıssııalyq syıaqy tóleıdi. Al, zaım berilgen merziminen bastap arada alty aı ótkennen keıin tolyq nemese jeke merziminen buryn tólem úshin komıssııa alynbaıdy.
Alıans Bankinen “Alıansıpoteka” baǵdarlamasy aıasynda ıpotekalyq nesıe alýdy uıǵarǵandardan talap etiletin qujattar paketiniń sany sonshalyqty kóp bolmaýy da ýaqytty únemdeýge kómektesedi. Eń aldymen, qaryz alý úshin ótinish-anketa toltyrǵany jón. Sonymen qatar nesıe alýshynyń jeke kýáligi, QR salyq tóleýshi kýáligi (RNN), azamattardy tirkeý kitaby, kepildeme berýshiniń otbasy jaǵdaıyn dáleldeıtin qujattary, zaımshynyń kirisi týraly anyqtama jáne taǵy da basqa qujattardyń bolýy tıis. “Alaǵan qolym beregen” dep halyq ulaǵatynda aıtylǵandaı, qandaı somada bolmasyn berilgen qaryz ýaqtyly qaıtarylymymen qundy ekendigi aıtpasa da túsinikti.
Sonymen, bank óz klıentterine ıpotekalyq nesıeleýdiń tıimdi sharttaryn usynýmen birge, onyń naryqtaǵy úlesin arttyrý baǵytyndaǵy jáne ózge de irgeli jobalardy qolǵa alýda.
Baqyt BALǴARINA,Almaty.