“Dáýlet” kúres kesheni ashylýyna oblys ákimi B.Saparbaev, Er Dáýlet, Olımpıada juldyzdary qatysty

...Kókpekti aýdanynyń áki­mi, kórshi Jarmany toǵyz jyl boıy úzdiksiz basqaryp, aý­dan­nyń mádnıeti men sportyn kósh ilgeri shyǵaryp, ekonomıkany ilgeri shyǵaryp, ekonomıkany ilgeri jyljytqany úshin “Qur­met” ordenimen marapattalǵan, baıaǵynyń batyrlaryndaı zor deneli, ıyqty Dúısenǵazy Ma­ǵaýııauly Mýsın munyń al­dyn­da bir apta buryn habarlasyp, Ata Zańymyzdyń kúni qarsa­ńynda aýyldarynda kóp ja­ńa­lyqtardyń bolatynyn aıtqan edi. Shynynda da kelip, kórge­nimizde Kókpektide kózge birden túsetin ádemi ǵımarattar men sport keshenderiniń paıdala­nýǵa berilgenin baıqadyq. Endi bir aıdan keıin kókpektilikter aýdannyń 80 jyldyq torqaly toıyn atap ótýge ázirlenýde. Qos Olımpıadanyń eki dúr­kin júldegeri, KSRO-nyń jeti dúrkin, Álemniń, Azııanyń bir­neshe dúrkin chempıony, FILA-nyń bıýro múshesi Dáýlet Bo­lat­ulynyń atasy Turlyhan Qa­senuly 1931 jyly Kókpektide aýdandyq bilim bólimi men aý­dandyq gazetti birge basqa­ryp­ty. Áli kúnge deıin kóneniń kózi qarııalar Turlyhannyń balýan, ári ánshi, kúıshi bolǵanyn turǵyndar arasynda bedeldi bolǵanyn aıtady. Endi, mine, nemeresi Dáýlet “Týǵan jerge taǵzym” aksııasy boıynsha jaqyn arada mereıtoılaryn atap ótetin Kókpektige atbasyn burypty. Jalǵyz kelgen joq, janynda ustazy, halyqtyń súı­ikti uldarynyń biri Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempi­rov, Iýrıı Melnıchenko bar. О́skemennen tikushaqpen jetken oblys ákimi Berdibek Saparbaev kelgen soń qonaqtar “Dáýlet” kúres keshenine qaraı buryldy. “Dáýlet” kúres kesheniniń qu­rylysy bıylǵy sáýirde bas­talypty. Oǵan bıýdjetten 16 mıl­lıon 646 myń teńge bó­lin­gen. Qalǵan úsh mıllıon teńgeni demeýshiler bergen. Esimi beril­gen keshenge Dáýlet Bolatuly “Gazel” avtokóligin, kúres ki­lemderi men trenajerlik, te­le­dı­dar, basqa da oqý quraldaryn ala kelipti. Dáýlet Turlyhanov atynda­ǵy sport kesheniniń ashylý sal­tanatynda óńir basshysy Ber­di­bek Máshbekuly jınal­ǵan turǵyndardyń aldynda sóz aldy: – Qurmetti kókpektilikter, sizderdiń aýylǵa qýanyshty bir­ge bólisýge kelip turmyz. El­basy N. Nazarbaev sporttyń bu­qaralylyǵyn arttyrý jaı­yn­da únemi aıtyp keledi. Ol úshin kez kelgen adam jat áre­ketterden aýlaq bolyp, dene tár­bıesi men oı, eńbekti qatar alyp júrýleri tıis. Elimizdiń qa­laýly uly Er Dáýlettiń esi­mimen sport keshenin ataý jó­nin­degi bastamalaryńyz qýan­ta­dy. Osy sport kesheninen Dáý­let sııaqty myqty azamattar­dyń shyǵýyna tilektespin, – dedi óńir basshysy. Olımpıada chempıondary J.Úshkempirov, Iý.Melnı­chen­ko osyndaı mańyzy bar ke­shen­di salyp bergen oblys ákimi B. Saparbaevqa alǵysyn bildirdi. Dáýlet Bolatuly bolsa “Sport­tyń arqasynda talaı elderdi araladym, sport sań­laq­tarymen tanystym. Olar­dyń barlyǵy Qazaqstannyń keremet qar­qynmen damyp kele jatqanyn, Arqanyń tórinde ásem Asta­nanyń boı kóter­ge­nin, N.Na­zarbaev sııaqty ke­meń­ger, aq­yl­dy basshysy bar eldiń aldaǵy ýaqytta da tamasha tabystarǵa jete beretinine aý­yzdarynyń sýy quryp áńg­i­meleıdi. Eli­mizdiń EQYU-ǵa jetekshilik etýi, bıyl jeltoq­sanda EQYU Sammıtiniń 56 memleket bas­shy­larynyń qaty­sýy­men As­tanada ótetininiń ózi Qazaq eli­niń bolashaǵyn bil­dirse kerek. Ne aıtamyn, maǵan qurmet kórsetken jerlesterime, óńir basshysy, Berdibek Másh­bek­ulyna, aýdan ákimi Dúısen­ǵa­zy Mýsın myrzalarǵa alǵy­sym sheksiz. Keleshekte aýrý­ha­nalar emes, osyndaı záýlim sport ǵımarattary salynsa, kók baıraǵymyz shetelderdiń aspanynda samǵaı beretini sózsiz” – dep aǵynan jaryldy. Budan keıin oblys ákimi B.Saparbaev, Olımpıada jul­dyzdary lentany qıyp, ishke endi. Keshende sportshylarǵa arnalǵan jýyný kabınalary, kúres kilemi, 2 kópfýnk­sıo­nal­dy trenejer, basqa da bólmeler bar. Qonaqtar aralap kórip, sa­pa­syna razy boldy. Budan keı­in grek-rım kúresinen oblys­tyq jarys bastaldy. О́skemen, Semeı qalalary, Úrjar, Aıagóz, Jarma, Kók­pek­ti aýdandary­nyń balýan­da­ry 8 salmaq boı­ynsha jeńim­paz­dardy anyq­ta­dy. Bul saı­ysta semeılikter men Jarma, Kókpekti, Úrjar aý­dan­da­ry­nyń sheberleri kózge tústi. Almaty, Astana jáne О́s­ke­mennen kelgen qonaqtar budan keıin Qumar Raev atyndaǵy jetim balalar úıine keldi. Dáý­let aǵalary balalar úıiniń jet­kinshekterine saz aspaptarynan, bılıard, voleıbol, gandbol, fýt­bol doptaryn tartý etti. Aý­dan ákimi D. Mýsın óz sózinde Dáýlet Bolatulynyń sporttaǵy jetistikteri, onyń atasy Tur­ly­han qarııanyń osydan 80 jyl buryn Kókpektide eki birdeı aýdandyq bilim bólimi men aýdandyq gazetti basqar­ǵa­nyn, demek, bul jolǵy sapar­dyń erekshe ekenine balalardyń nazaryn aýdardy. Jaqsylyq pen Iýra ózderiniń qalaı je­ńiske jetkenderi jaıly áńgi­melep berdi. Al Dáýletpen birge kelgen elimizdiń belgili án­shi­leri Jeńis Seıdolla men Medeý Arynbaev balalarǵa án salyp berdi. Kóńilderi jabyrqaý jandardyń mereıleri ósip, ánshi aǵalaryna qosylyp án shyrqaǵandary áserge bóledi. Kókpektidegi jańa mektep­te de osyndaı áserli kezdesý ót­kizildi. Bul mekteptiń tú­lek­teri arasynan talaı júl­de­gerler shyǵypty. Olımpıada chempı­on­dary Jaqsylyq pen Iýrıı, Dáýlet oqýshylardyń saýalda­ry­na jaýap qaıtarsa, Jeńis pen Medeý ánnen sálem joldady. “Qalbataý” asyl tuqymdy mal zaýytynyń ataq-dańqy búkil elge tanys. Budan 80 jyl buryn qurylǵan Qalbataýda salmaǵy 1430 keli “Brýsok” de­gen asyl tuqymdy buqa KSRO-nyń halyq sharýashylyǵy kór­mesinde san márte birinshi or­yn­dy jeńip alǵan. Qazir Ja­ryq aýylynda 2700 iri qara, 1100 jylqy bar. Salmaǵy 440 keli 220 taıynsha etke ótki­zilýge ázir tur. Qojalyq ıesi M.Ibraev pen aýyl ákimi Murat Jumaǵazınov keleshekte de asyl tuqymdy mal basyn kó­beıte beretinderin aıtty. Ob­lys ákimi bastaǵan top sport mek­tebinde, sosyn osyndaǵy or­ta mektepke kelip, kezdesý ót­kizdi. “Men Jaryqqa kele al­maı júr edim. Dáýlet jerles­te­rińizdi ertip keldim. Mektep pen klýb úıi tozyp tur eken. Keler jyly “Jol kartasy” baǵdar­la­masyna engizýge tyrysamyz”. Aýyl turǵyndary Berdibek Máshbekulyna atqaryp jatqan oń isterine alǵystaryn aıtty. Sol kúni óńir basshysy Qal­bataý aýylyndaǵy jańa fýt­bol alańynyń ashylýyna qa­tysyp, “Jol kartasy” boı­ynsha sapa­ly boı túzegen aýdandyq má­denıet úıin kórdi. Jarma aý­danynyń ákimi Te­mir­bek Qa­symjanov, aýdandyq mádenıet, tilderdi damytý bó­li­miniń bas­tyǵy Amanjol Dáýi­tov atqaryp jatqan isterimen tanystyrdy. Ońdasyn ELÝBAI, Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kókpekti-Jarma aýdandary. Sýrette: Kókpektidegi Dáý­let Turlyhanov atyndaǵy sport kesheni; lenta qııý rásimi;  Qal­bataýdaǵy jańa fýtbol alańy.