Qyzyljar óńirinde egin oraǵynyń naǵyz qyzǵan kezi. 3,9 mıllıon gektar dándi daqyldar alqabynyń jartysynan astamy bastyrylyp, gektar berekesi 9,8 sentnerden aınalýda. Bıylǵydaı kúrdeli aýa raıy jaǵdaıynda bul jaman kórsetkish emes. Búginde soltústikqazaqstandyq dıqandardy jaýapty naýqandy ótkizý barysy emes, astyqty satý baǵasy qatty tolǵandyryp otyr. Ol jóninde biz jazǵan edik. (“Egin ósirýshilerdiń ókpesi”, 17 tamyz.)
Modernızasııa jáne ekonomıkalyq máseleler jónindegi memlekettik komıssııanyń aýylsharýashylyq qurylymdarynan 1 tonnasy 26500 teńgege teń (180 AQSh dollary) 2 mıllıon tonna astyq qabyldaý týraly jýyrdaǵy sheshimi aýylsharýashylyq taýarlaryn óndirýshilerdiń kelispeýshiligin týdyryp, aıran-asyr qyldy. Máseleniń mán-jaıyn bilmek nıetpen oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy Serik Táshenovpen habarlasqan edik.
– Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha kvota mólsheri – 600 myń tonna. Astyqtyń satyp alý baǵasy kemi 200 dollar bolady degen úmitimiz aqtalmady. Rasynda da baǵa tómen. Nendeı negizderge súıenip qoıylǵanyn bile almadyq. Alaıda, tapsyrmany oryndamaı bolmaıdy, dedi ol.
Qazaqstannyń Eńbek Eri Gennadıı Zenchenko bir tonna astyqtyń baǵasy 230 dollardan kem túspeýi tıis degen pikirde. Sanaly ǵumyryn eginshilik salasyna arnap kele jatqan dańǵaıyr dıqan óz sózin mol tájirıbege súıenip, jergilikti jaǵdaı múmkindikterin eskerip aıtqany daýsyz. JShS jetekshisi Konstantın Mıshenev mundaı baǵamen jumsalǵan shyǵyn aqtalady degenge senbeıdi. Jyl óte aýyr tıdi. Jazdyń aptap ystyǵy men qurǵaqshylyǵy zııan kólemin ósirip jiberdi. Álemdik baǵa sharyqtap ketti. Irgemizdegi Reseıde 200 dollar. Bizde qosymsha qun salyǵyn eseptegende 160 dollardan ǵana aınalady. Erteń zańsyz joldarmen syrtqa aǵylmasyna, ishki rynokty deldaldardyń jaýlap almasyna kim kepil? Osy jáıtter jan-jaqty tarazylanýy tıis edi. Áıtpese, sharýa qojalyqtarynyń da, aýyldyń da jaǵdaıyn ońaltý qıyn. Sondyqtan Úkimet baǵa saıasatyn qaıta qaraýy kerek deıdi egin ósirýshiler. Shynynda da, elimizde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge zor úles qosyp kele jatqan Qyzyljar óńiri dıqandarynyń ótinish-tilekteri negizsiz emes.
Byltyr astyqtyń baǵasy quldyrap ketkenine qaramastan nan baǵasy ózgerissiz, arzandamaǵan kúıi qaldy emes pe? Demek, nan jáne nan ónimderi baǵasynyń negizsiz kóterilmeýi tek baǵaǵa ǵana tirelip turmasa kerek. Iri agroqurylymdar basshylary osylaı qınalsa, erkin rynokqa shyǵýǵa esh múmkindikteri joq shaǵyn sharýashylyqtardyń hali qalaı bolmaq?
О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy.