Álem ótken aptada

О́tken aptanyń basty oqıǵasy AQSh-tyń Iraktaǵy áskerı mıs­sııa­synyń aıaqtalýy boldy. Endi bul elde 50 myń AQSh áskeri qalǵanmen, ol Irak qarýly kúsh­terin daıyndaý máselesimen shu­ǵyldanady. Jeti jyldan asa ýa­qytta AQSh áskerı mıssııasyn jú­zege asyrýǵa 1 trıl­lıon dol­lar­dan astam qarjy jumsa­lypty, 4400 áskeri qaza taýyp, 35 myń adam jaralanypty. Kelesi jyldyń aıaǵynda AQSh óz áskerin tolyq alyp ketpek. Prezıdent Barak Obama saılaý naýqany kezindegi ýádesinde turdy. 

Karzaı kelisimdi qalaıdy

Aýǵanstan prezıdenti Hamıd Karzaı “Talıban” qozǵalysymen kelisim júrgizetin keńesti jasaq­ta­dy. Onyń quramy 50 adamnan turmaq. Kóp úmit sonyń quramyna júk­telmek. О́ıtkeni, onda buryn­ǵy jasaqshylar da, áıelder de, oppozısııa ókilderi de, sondaı-aq úkimet músheleri de bar kórinedi. Bul qarsylastarǵa, ıaǵnı “Talı­ban” jaǵyna aıtarlyqtaı senim týdyrady. 

Aryń taza ma?

Qyrǵyzstan prezıdenti Roza Otýnbaevanyń memlekettik qyz­metke alǵanda adamdardy jalǵan­dyq detektorynan ótkizý týraly jarlyǵy rasynda da tańdanarlyq oqıǵa. Adaldyqty polıgraf kó­megimen anyqtaý sirá qylmys­ker­lerge qatysty shara bolsa kerek. Áńgime ıdeıaǵa, múddege adaldyq týraly bolsa, jalǵandyq detek­to­rynan ýaqytsha úkimet múshe­le­riniń kópshiligi óte almaıtyn shy­ǵar. Bul elde búgingi odaqtastar erteń bir-birine jaý bolýy ádettegi nárse ispettes. 

Qorǵanysqa qarjy aıamaıdy

Saýd Arabııasynyń úkimeti áskerıler men qaýipsizdik qyzmeti adamdarynyń jalaqysyn kóbeıtý týraly sheshim qabyldady. Eldiń bir jylda qorǵanysqa jumsaıtyn qarjysy 41 mıllıard dollardy quraıdy. Bul degenińiz memle­kettik shyǵynnyń úshten biri. Osylaısha bul el qorǵanysqa eń kóp qarjy jumsaıtyn elderdiń birine aınalyp otyr. Munda qarýly kúshter qurylymdarynda 175 myń adam bar. Halqynyń sanyna shaqqanda bul da asa joǵary kórsetkish.

Kaddafı aqy suraıdy

Qazir Eýropaǵa Afrıkadan kelip jatqan ımmıgranttar shyn máninde úlken problemaǵa aına­lyp otyr. Biraz elde ol áleý­met­tik, tipti saıası qıyndyqtar tý­dyr­dy. Lıvııa kósemi Mýammar Kad­dafı Eýroodaq basshylarynan bul máseleni sheshý úshin, ıaǵnı afrıkalyqtardyń aǵynyn toqtatý úshin 5 mıllıard eýro berýdi talap etti. Áıtpese Eýropa qara qur­lyqqa aınalady dep qorqytty. Al afrıkalyqtardy qalaı toqta­ta­tynyn naqty aıtqan joq. 

Jerleý orny daıyn

Reseıdiń LDP kósemi, árkez oǵash oılary, ádepsiz áreket­te­rimen kózge túsip júretin Vladı­mır Jırınovskıı jurtty taǵy bir tańdandyrdy: ol biraz ataqty adamdar jerlengen Troekýrov zıratynan ózin jerleıtin oryn satyp alǵan kórinedi. Bul úshin Jırınovskıı 2 mıllıon rýbl tó­lepti. О́lse kómýsiz qalamyn de­megen shyǵar-aý, ólgende de be­del­­di jerde jatqandy oılaǵan bolar. 

Tájikterge tıisti

Bir jankeshtiniń Tájik­stan­nyń Qodjand qalasynda ózin-ózi jarýynan 25 adam jaraqattanǵan, al jergilikti BAQ habarlaryna qaraǵanda, 10-15 adam qaza tapqan kórinedi. Bunyń qaısysy shyndyq ekenin ýaqyt kórseter, al bir shyn­dyq – ony júzege asyrǵan О́zbekstan ıslam qozǵalysy ekeni. Sogdı oblysyndaǵy Isfara qalasy ekstremısterdiń ortalyǵy sanalady jáne olar osynda bel­sendi áreket jasaıdy. Kezekti bul áreketterin olar osy qalada qyl­mystary úshin túrmege jabylǵan serikterin bosatýǵa arnaǵan eken. Biraq bul olar úshin sátsiz aıaqtalyp, tek jankeshtiniń ózin qurban etý áreketimen shektelipti. 

Qaıta kelgen órt jaman

Reseıde aptap ystyq basyl­ǵan­nan keıin alapat órt te saıa­byr­laǵandaı edi. Biraq beısenbi kúni Volgograd jáne Saratov ob­lystarynda tilsiz jaý qaıta shap­qandaı boldy. Odan 502 qurylys, onyń 380-i turǵyn úı kúlge aı­naldy. Eń jamany – odan 20 adam zardap shegip, onyń altaýy qazaǵa ushyraǵan. Qatty jel órtti órshite túsken.

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.