Azıadaǵa 144 kún qaldy

AZIADA JARShYSY “Egemen Qazaqstan” gazetiniń VII Qysqy Azııa oıyndaryna arnalǵan sársenbilik beti Týdyń qadir-qa­sıetin shetelge shyq­­­­­qanda, jat jurtta júrgende aıryqsha sezinesiń. Sary tús­ter ara­lasqan ashyq kók týdy kórgende eleń ete túsetiniń ras. Qaı eldiń aza­maty bolmasyn, áı­­teýir keýdesinde oty bar adam basqa elde júrgende óz otanynyń týy jelbirep turǵanyn kórgende tula boıyn maqtanysh sezimi kerneıtini jasyryn emes. О́ıtkeni, tý – memlekettiń derbestigin, daralyǵyn aıǵaqtaıtyn sımvoldyń biri ári biregeıi. Bir eldiń baıraǵy ekinshi bir memlekette jelbireýine, árıne, sebep barshylyq. Máselen, memleket basshylary resmı saparmen basqa elderge barǵanda mindetti túrde sol eldiń baıraǵy saltanatty túrde kóteriledi. Bul úrdis, árıne, saıası turǵy­dan alyp qaraǵanda mańyzy orasan zor. Bul – bir. Al ekinshiden, bir eldiń jalaýy ekinshi memlekette saltanatty túrde jelbireıtin jer – ol dodaly básekede, dúbirge toly jarysta. Elimizdiń Astana jáne Almaty qalalarynda ótetin VII Qysqy Azııa oıyndary da kún ótken saıyn jaqyndap keledi. Bul sanaýly kúnderden keıin 40-tan astam memlekettiń baıraǵy Qazaq eliniń kók aspanynda jelbireıdi degen sóz. Syn saǵattarynyń jaqyndap kele jatqany bizdiń de qan aınalysymyz ben júrek so­­­ǵy­symyzdy jyldamdata túskendeı. Júktelgen mindetterdi jaýapkershilikpen oryn­dap, jeke-dara memleket retinde ózimizdiń kim ekendigimizdi jahandyq keńistikte dá­lel­­­deıtin sát kelgeni anyq. Bul jolǵy oıyndardyń aby­­­roıly, sátti ótýine bárimiz de bir adamdaı jumylýymyz kerek. Romen Rollannyń: “Ár­­bir erjúrek, árbir shynshyl adam óz otanyna abyroı ákeledi”, dep aıtqanyndaı, bar­­shamyz elge tek abyroı alyp kelýimiz kerek degen maqsatpen daıyndalǵanymyz abzal. BÁSIRELI BÁSEKE Keshegi Azıadalar shejiresi Qysqy Azııa oıyndary sport shejiresine 1986 jyldan bastap óz tarıhyn jaza bastady. Eń alǵash Azıada alaýy Japonııanyń “Qar mýzeıi” atalyp ket­ken Sapporo qalasynda tutandy. Bul qalanyń nege “Qar mýzeıi” atanǵanyn jurt jaqsy biletin shyǵar. Jyl saıyn Sapporo qalasynda halyq­aralyq deńgeıde qardan músin jasaý festıvali ótedi. 1973 jyldan bastap qar merekesine oraı álemdik deńgeıde ótkizilip kele jatqan osy fes­tıvalge jyl saıyn ortasha eseppen 5 tonnalyq úlken máshıne­men 5832 ret tasyǵanda 29160 tekshe metr qar ketedi eken. Sap­poroda qar ár jyly árqalaı mólsherde túse­di. Eger qar juqa tússe, 36 km-lik qa­shyqtyq­taǵy qar qalyń jaýatyn taýly aımaq­tar­dan tasy­lady. Qar­dan músin jasaýǵa dúnıe júziniń túkpir-túkpirinen músinshiler keledi. Jasalǵan músinderden kólemi ájeptáýir qalashyq salynady. Al bul qala­shyqqa keletin tý­rıs­terdiń sany da jeterlik. Olarǵa arna­lyp qardan jasalǵan túrli-túrli dúkender, oıyn-saýyq oryn­dary qyz­met kórsetedi. Bir jaǵy­nan qar me­rekesi Sapporo qalasynyń qara qor­jy­­ny­na eleý­li kirister de salyp ketetin kórine­di. Mi­ne­kı, osyn­­daı qysy ásem, aýa raıy jaıly Sap­poro qala­synda irkes-tirkes eki Azıada ótkizilgen bolatyn. Alǵashqy Azıadaǵa Sapporo qalasynda jeti memlekettiń saıypqyrandary sporttyń jeti túrinen synǵa túsken. 425 sportshy qatysqan bul jarysta Japonııa birinshi oryndy ıelengen bolatyn. Al arada 4 jyl ótkennen keıin, ıaǵnı 1990 jyly 9 naýryz kúni on memleketten kelgen sportshylar taǵy da Sapporo qalasynda bas qosty. Bul joly da 18 altyn, 16 kúmis, 13 qola medaldi qan­­jyǵalaryna baılaǵan japondyqtar jalpy­­komandalyq esepte birinshi oryndy eshkimge bere qoımady. Osy jyly alǵashqy ret Azıadaǵa arnalǵan poshta markasy shyǵaryldy. Sodan baryp III Qysqy Azııa oıyndary 6 jyl ótkennen keıin, 1996 jyly Qytaıdyń Harbın qalasynda ótkizildi. Bul qalanyń da álem aldynda óz bedeli, ereksheligi bar. Qytaıdyń kóne tarıhy­nan syr shertetin kóptegen jádigerlerdi osy qala­dan kezdestirýge bolady. Dúnıe júzine Harbın óziniń “Shyǵystyń muz qalasy”, “Shyǵystaǵy Más­keý” degen attarymen áıgili. Azıadanyń baı­raǵy jelbiregen Harbın qalasynda 16 elden kelgen 660 sportshy 7 sport túrinen saıysqa tústi. Dál osy jyly elimizdiń týy alǵash ret qysqy Azııa oıyndary alańynda jelbiredi. Birinshi ret qatysqanymyzben, júldeli oralǵanymyz áli esimizde. 14 altyn, 9 kúmis, 8 qola medal alǵan otandastarymyz alǵashqy dodada ekinshi oryndy ıelengeni barshamyzdy qýantqan edi. IV Azıadany ótkizý múmkindigi 1999 jyly Oń­tústik Koreıanyń Kangvon qalasyna buıyrdy. Kang­von – Ońtústik Koreıanyń iri qalalarynyń biri. Ta­rı­hı mańyzy joǵary Kangvon tek teh­nıkalyq óndirisi jaǵynan ǵana emes, tabı­­ǵatynyń ásemdigimen de ataǵy álemge jaıylǵan, týrıster kóp keletin jer. Kangvonda 21 memlekettiń 800-ge tarta sport qyran­dary baq synasty. Qazaqstan bul joly 10 altyn, 8 kúmis, 7 qolany oljalap Qy­taı, Ońtústik Koreıadan keıingi úshinshi orynǵa taban tiredi. 2003 jyly V Azıada Japonııanyń Aomorı qalasynda ótkizilgen bolatyn. Bul qala japon hal­qynyń tarıhyn tereńge boılatady. Japo­nııanyń eń alǵashqy alma aǵashy osydan 130 jyl buryn Aomorı qalasynda otyrǵyzylǵan. Sodan beri Aomorı Japonııanyń alma óndirisinde orny aıqyn qala bolyp eseptelinedi. Aomorıde ótken V Azıa­daǵa 29 memleket­ten kelgen myńnan astam sport ókilderi jınaldy. Bizdiń elimiz osy joly tórtinshi oryndy ıelendi. Qorjynymyzǵa 7 altyn, 7 kúmis, 6 qola medal tústi. Al 2007 jyly Qytaıdyń Chanchýn qalasynda ótkizilgen VI Qysqy Azııa oıyndarynda Qazaqstan  6 altyn, 6 kúmis, 6 qola medal ıelenip, taǵy da tórtinshi tuǵyrǵa taban tiredi. Minekı, Azıadanyń qysqasha tarıhy osyndaı. Qarap otyrsaq, Azııanyń kóptegen elderiniń ishinde Qazaqstannyń nátıjesi jaman emes ekendigi kóri­ne­­di. Alda ózimizde bolatyn VII Qysqy Azııa oıyn­dary qalaı óter eken degen suraq árkimniń de kó­ke­ıinde júrgeni belgili. Al bul endi ýaqyt enshisin­de­gi másele. Sportshylarymyzǵa tek sáttilik tileıik. Azııa Olımpıada keńesiniń sheshimi Bul oıyndy ótkizýde bizdiń utatyn tustarymyz óte kóp. Máselenkı, Azıadany ótkizý barysynda Azııa qurlyǵyn bylaı qoıǵanda, álem jurtshy­ly­ǵy­nyń nazary bizge aýady. О́zimizdiń bedelimizdi ese­leı kóteremiz. “Borattar” dep oılap júrgen­der­diń Qazaqstan týraly, qazaq týraly oılary ózgere­di, sanasy, kózqarastary keńeıedi. Sodan keıingisi, Azıada arqyly týrızmimizdi damyta alamyz. El tanylady, qazaq tanylady, ulttyq bolmysymyz aıshyqtala túsedi. Bul bir jaǵynan bir oqpen bir­neshe qoıandy atyp alǵanmen teń nárse. VII Qysqy Azııa oıyndarynyń ótý ornyn tańdaý máselesine kelsek, 2006 jyly 5 qańtar kúni kezekti Azıadanyń astanasy retinde tańdaý Almaty qala­syna tústi. 4 naýryzda Kýveıtte Azııa Olım­pıada keńesiniń prezıdenti Sheıh Ahmad ál-Fahad ál-Sabah, elimizdiń Ulttyq olımpıada komıtetiniń bas hatshysy Tımýr Dosymbetov jáne Almaty qala­synyń sol kezdegi ákimi Imanǵalı Tasmaǵam­betov úsh jaqty kelisim qujattaryna qol qoıǵan bolatyn. Odan keıin 2007 jyly qańtardyń 28-i men aqpan­nyń 3-i aralyǵynda Qytaıdyń Chanchýn qalasynda VII Qysqy Azııa oıyndarynyń Qazaqstanda ótetini belgili bolyp, jarystyń jabylýynan keıin Azıadanyń jalaýy saltanatpen Almaty qalasyna tabystaldy. Odan keıin baryp dál sol jyly, dálirek aıtqanda, 29 qazanda Makaoda ótken Azııa Olımpıada keńesiniń 51-sessııasynda osy uıymnyń atqarýshy komıtet músheleri Azıadany Almaty qalasymen birge Astanada ótkizý týraly Qazaqstan tarapynyń ótinishin maqul kórip, VII Qysqy Azııa oıyndary Astana jáne Almaty qalalarynda ótetin bolyp uıǵaryldy. Jalpy, munyń barlyǵyn aıtyp otyrǵan sebebimiz, Azıadany ótkizý quqyǵynyń bizge ońaıshylyqpen kelmegendigin nazarǵa salý. Talqy barysynda qyzý aıtystyń da bolǵanyn kóz aldy­myzǵa elestete alamyz. Sóıtip, 2011 jyly 30 qańtar men 6 aqpan aralyǵynda Astana men Al­maty­da ótetin VII Azıada Qazaqstannyń tarıhynda asa mańyzdy sporttyq oqıǵa retinde qalatynyna, bul kúnniń qazaq shejiresinde altyn áriptermen jazylatynyna esh kúmán joq. Dúbirli dodaǵa daıyndyq Azıada jaqyndaǵan saıyn Týrızm jáne sport mınıstrligi jýrnalıstermen kóptegen kezdesýler ótkizip keledi. Dittegenderi, árıne, BAQ arqyly ha­lyq­qa Azıadaǵa daıyndyq barysyn tanystyrý. Azıadaǵa baılanysty maqalalar da, suhbattar da, teleradıo habarlar da meılinshe kóbeıip keledi. Bul – qýanýǵa turarlyq nárse. Azıadaǵa tikeleı jaýapty vedomstvo basshylarynyń málimdeýi boıynsha, osyǵan deıingi VII Qysqy Azııa oıyn­daryna baıla­nysty atqarylǵan jumystar aıtarlyqtaı kórinedi. “Mindet degenimiz – synaý men tańdaý” dep fransýz fılosofy Jıl Delezdyń aıtqanyndaı, basymyzǵa túsken jaýapkershilikti meılinshe tııanaqty, jınaqy, sátti ótkizýge tıispiz. О́ıtkeni, Azıadaǵa memleket jetkilikti qarjy bólip otyr. Azıadanyń kezekti oıyndary Almatyda ótetindigi belgili bola bastaǵan sátten bastap-aq, Úkimet bas­shy­sy K.Másimov tóraǵalyq etetin uıymdastyrý komıteti quryldy. Sodan bastap Azıadaǵa daıyn­dyq máselesi el Úkimetiniń kún tártibindegi mańyz­dy máselelerdiń birine aınaldy. Sondaı-aq qyzý daıyndyqty neǵurlym erte bastasa, elimizge soǵur­lym paıdaly ekendigin bilgen Týrızm jáne sport mınıstrligi de barlyq jumystarǵa belsene arala­syp ketti. Onyń janynan qurylǵan Qysqy Azııa oıyndary dıreksııasy jáne onyń Almaty qala­syndaǵy fılıaly jumys isteıdi. Astana jáne Almaty ákimdikteri de kóptegen sharýalarǵa bas-kóz bolatyn bolyp uıǵaryldy. Qysqy Azııa oıyndary degende, birinshi orynda turǵan másele jarysqa qajetti sporttyq nysan­dardyń qurylysyn álemdik sport keshenderiniń talabyna saı sapaly etip salyp, ony óz ýaqytynda aıaqtaý bolyp otyr. Jańǵyrtýdy qajet etetin nysandardyń jumysyn da der kezinde tııanaqtap, qoldanysqa engizý qajet. Osy máselege baılanys­ty sport nysandarynyń jaı-kúıin baıandap ót­kendi jón kórip otyrmyz. Azıadany joǵary deń­geı­de ótkizý úshin Astana qalasynda 30 myń adamǵa arnalǵan jabyq fýtbol stadıony 2009 jyly elor­danyń týǵan kúni merekesine oraı ashyl­ǵandyǵy belgili. Bul nysanda Azıadanyń saltanatty ashylý rásimi josparlanyp otyr. Odan keıingisi 10 myń adamǵa arnalǵan jabyq muz aıdyny stadıony. Muny konkımen syrǵanaý jabyq stadıony dep te ataıdy. Bul stadıon – VII Qysqy Azııa oıyn­daryn ótkizetin ekinshi jańa nysannyń biri. Bul jerde konkımen jarysý, short-trek, hokkeı, tuǵyr­dan sekirý, mánerlep syrǵanaý sııaqty sport túrlerinen doda ótkizýge bolady. Konýs tárizdes atalmysh ǵımaratta stadıonnan basqa qonaq úı men fıtnes qyzmeti jumys isteıdi. “Qazaqstan” sport saraıy eshkimge de tańsyq bola qoımas. Osyǵan deıin kóptegen halyqaralyq sport oıyndaryn ótkizgen bul sport kesheninde jańartý, qaıta jabdyqtaý syndy jumystar da aıaqtalýǵa jaqyn. Al endi Almatydaǵy nysandarǵa kezek bersek, Almatynyń Balýan Sholaq atyndaǵy sport jáne mádenıet saraıy kúrdeli jóndeý jumystarynan keıin bul jerde áıelder arasyndaǵy shaıbaly hokkeı boıynsha jarys ótkiziledi. “Medeý” bıik taý sport keshenine toqtalsaq, munda da kúrdeli jóndeý jumystary jan-jaqty, tolyq júrgizildi. Máselen, burynǵy paıdalanylmaıtyn jerlerge boks, kúres, basketbol, mını-fýtbol, jattyǵýǵa ar­­nalǵan zaldar salyndy. Basqa da qoǵamdyq oryn­­dar, jappaı syrǵanaý vestıbıýli, murajaı qaıta jasalynyp, qalpyna keltirildi. Kórermen­derge arnalǵan minberdegi oryndyqtar jańasyna aýystyryldy. Keshendi jylytý, jeldetý, sýmen qamtamasyz etý jáne kanalızasııa joldary da qal­pyna keltirildi. Muz aıdyny da zaman talabyna saı quraldarmen – jaryq túsirý, kúzet, beıne­­baqy­­laý, elektrondyq tablo, televı­zııalyq, foto júıe­ler, saǵattandyrý, dybys berý syndy qosymsha qurylǵylarmen jabdyqtaldy. Odan keıingi nysan – Shańǵy tramplınderiniń halyqaralyq kesheni. Bul jerde balalarǵa arnalǵan jattyǵý alańdarynan bastap, stadıon, medıa orta­lyq, jas sekirýshilerdi daıarlaıtyn mektep, 25 metrlik jabyq joldy basseın, aspaly jol, min­berlerge aparatyn jol aıryǵyna deıin qamtylǵan. Keshen Almaty qalasynyń ońtústik bóligine qaraı ornalasqan. “Shymbulaq” taý shańǵysy bazasyna kelsek, munda taý shańǵysy men frıstaıl boıyn­sha jarystar ótkizý josparlanyp otyr. Qazirgi tańda bul jerde taý shańǵysy trassa­larynda qar tómpeshikteri ornatylyp, aspaly jol arqandaryn aýystyrý jumystary júrip jatyr. Azıadaǵa baı­lanysty sondaı-aq shańǵy-bıatlon stadıonyn­da oıyndar júrgiziledi. Munda bıatlon, shańǵyda sport­tyq beıimdelý sııaqty jarystar ótetin bola­dy. Minekı, bul nysandardyń tolyq aıaqtalýyna da az ýaqyt qaldy. Týrızm jáne sport vıse-mınıstri Talǵat Erme­gııaev Azıadanyń da­ıyn­­dyǵyna arnap bergen bir esebinde: “2011 jyly elimizde ótetin Qysqy Azııa oıyndary nysan­darynyń josparlanǵan jóndeý jumystary­nyń 60 paıyzy oryndaldy. Atalǵan jumystarǵa 48 mlrd.teńge jumsalsa, 2010 jyly 33 mlrd. teń­geni ıgerý kózdelip otyr. Biz Azıadanyń negizgi nysan­daryn bıyl­ǵy jyl­dyń shilde aıynda tap­syr­dyq. Osy­ǵan oraı taıaý kúnderi qys­qy oıyn­­dar nysan­dary­nyń bar­ly­ǵy boıynsha testilik jarys­tardyń tiz­besi ja­sa­lady. Osy testilik ja­rys­­tar ót­kizý daıyndyq sheń­berin­de sport fe­dera­sııa­lary­men, tóre­shiler brı­­gada­sy­men jáne ja­rys­­tyń halyq­aralyq mene­djer­lerimen tııa­naq­ty jumys­tar júr­gizil­mek”, – dep naq­ty atap ótken bolatyn. Qurylys nysan­dary­nan basqa, taǵy da kópte­gen daıyndyq jumystary júrgizilýde. Mysaly, Azıa­­da nysandaryn elek­tr­­­men jabdyqtaý úshin 9 kishi stansalar jańarty­lyp, saly­nyp elektr ta­ra­tý jelileri  tartylýda. Daıyndyq jumystary Almatynyń medısına qyzmetkerleriniń ara­syn­da da qyzý júrip ja­tyr. Azıa­daǵa oraı aǵylshyn tilin úırene bastady. Túsinistik ornyǵý úshin til bilýdiń orny asa mańyzdy. Sol sebepti medısına qyzmetkerleri 3 aılyq oqytý kýrs­taryna baratyn bolady. Almaty óńirlik qarjy ortalyǵy qyzmetin retteý agenttigi uıymdas­tyr­ǵan bul jobany Almaty qalasynyń aımaqtyq qarjy ortalyǵy akademııasy júzege asyrady. Azıada – álem aldynda óziniń bedeli bar Olım­pııalyq oıyn bolǵandyqtan, Azııa Olımpııa keńesiniń de daıyndyq jumystaryndaǵy biraz usynystaryna qulaq túrgen abzal. Máselen, atalmysh keńes Astana dıreksııasyna qysqy Azıa­da onyń tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan esta­feta alaýyn ótkizýdi tapsyryp otyr. Jospar boıynsha 2010 jylǵy 31 jeltoqsannan 2011 jyl­dyń 1 qańtaryna qaraǵan túni Azııa Olımpııalyq keńesiniń shtab-páteri ornalasqan Ál-Kýveıtte olımpııalyq estafetanyń alaýy jaǵylady. Bul saltanatty shara barlyq respýblıkalyq telear­nalardan tikeleı translıasııalanady. Alaý 2 qańtar kúni VI Qysqy Azııa oıyndary ótken Chanchýn qalasyna jetkizilip, kelesi kúni, ıaǵnı 3 qańtarda Almatyǵa ákelinedi. Estafeta alaýyn saltanatty qarsy alý sharasy elimizdiń basqa da aımaqtaryna kezekpen jiberiledi. 27 kún boıy alaý Qazaqstandy aralap, 30 qańtar kúni Astanaǵa jetkiziledi. Elorda kóshelerinen ótip, “Astana-Arena” stadıonynda Azıadanyń ashylý saltanatynda bul estafeta óz máresine jetedi. Azıada alaýy estafeta­syna 2030 adam qatysady degen áńgime bar. Azıadaǵa kelgen qonaqtarǵa qyzmet kórsetý, olarǵa arnalǵan mádenı is-sharalar qandaı bolmaq degen saýalǵa jaýap izdep kórelik. Vedomstvo bas­pa­sóz qyzmetiniń málimetterine qaraǵanda, Azıada kezinde Astananyń ózine alys-jaqyn shetelderden 2,5 myńnan astam qonaq keledi eken. Onyń 500-ge jýyǵy resmı qonaqtar, 800-i sportshylar, jattyq­tyrýshylar, sport tóreshileri bolýy múmkin. Sondaı-aq myńǵa jýyq arnaıy tirkeýden ótken sheteldik jýrnalıster men 300 respýblıkalyq jáne qalalyq BAQ ókilderi bolady. Azıadanyń baspasóz ortalyǵyn “Dýman” qonaq úıinde orna­lastyrý josparlanyp otyr. Sheteldik jýrnalıster osy qonaq úıde jaıǵasatyn bolady. Mádenı sharalardyń barlyǵy “Mádenı Azıada” baǵdarlamasynyń aıasynda ótkiziledi. Shetelden kelgen qonaqtarǵa arnap konsertter, kórmeler, oıyn-saýyq keshteri uıymdastyrylady. Muz qalashyqtar ulttyq bolmysymyzdan syr shertetin oıý-órnektermen, ulttyq naqyshtaǵy beınelermen bezendiriledi. Bul da bolsa qazaqtyń mádenı muralary men ulttyq qundylyqtaryn nası­hattaýdaǵy óte utymdy joba bolmaq. Elor­da­nyń basty ári kólemi jaǵynan iri bolyp sanala­tyn muz qalashyǵy “Qazaq eli” monýmentiniń alańyn­da jasalady dep kútilýde. Bul muz qalashy­ǵy “Muzdy alaý jalyny” dep atalatyn bolady. Azıada qarsańynda elimizdiń árbir óńirinde sport, Azıada taqyryby aıasynda kóptegen festıvalder, jarystar uıymdastyrý kózdelýde. Baıraqty báseke men mádenı is-sharalardyń toǵysýy kelgen qonaq­tarǵa ǵana emes, Qazaqstan halqyna da qaıtalanbas úlken áser qaldyratyny sózsiz. Oıyn qarsańynda qatysýshylardy tirkeý shara­­laryn júrgizý, ornalastyrý jáne tasymaldaý jumystary úshin logıstıkalyq ortalyq uıymdas­tyrylady. Bul jerde qosymsha qyzmet kórsetý túrleri, vızalyq qoldaý, júkterdiń jetkizilimi, tehnıkalyq kamtamasyz etý máseleleri óz sheshimin tabady. Osyndaı jáne taǵy basqa da qyzmet kór­setý úshin 2,5 myń eriktiler jumyldyrylady. Kel­gen qonaqtarǵa, Azıadanyń sátti ótýine erikti­lerdiń tıgizer kómegi orasan zor. Eriktilerdiń kóme­gi qaı­tarymsyz, óz erkimen júzege asyrylady. Olardy aqparattarmen qamtamasyz etý úshin, qyzmet kórsetý túrlerin anyqtap bilý úshin arnaıy oqytý kýrs­tary ótkiziledi. Mundaı shara 2008 jy­ly Beı­jińde ótken jazǵy Olımpııa oıyndarynda qolǵa alynǵan bolatyn. Nátıjesi jaman bolǵan joq. Endigi kezek sport oıyndary týraly bolmaq. Qys­­qy Azııa oıyndaryn ótkizý boıynsha uıym­das­tyrý komıteti K.Másimovtiń tóraǵalyq etýimen Azıa­danyń jalpy jarystar baǵdarlamasyn maqul­daǵan. Bul baǵdarlama boıynsha 65 medal jıyn­ty­ǵy oınalatyn sporttyń 11 túrinen jarystar ótkiziledi. Oǵan shaıbaly hokkeı, dopty hokkeı, konkımen júgirý, shańǵy jarysy, bıatlon, má­ner­lep syrǵanaý, shańǵymen tuǵyrdan sekirý taý shańǵysy, frıstaıl, shorttrek sııaqty sport túrleri kiredi. Azıada jaqyndaǵan saıyn, kóshe boıynda kóp­tegen jarnama taqtaıshalaryn kózimiz jıi shalatyn boldy. VII Qysqy Azııa oıyndarynyń logo­tıpi de kózge birden túsedi. Nazar aýdarǵan jurt­­­­shylyqtyń kóbisi logotıpti kóshpeli arba doń­ǵa­laǵynyń sýreti­ne uqsatady. Iá, jalpy syrtqy pi­shini geraldı­kalyq ónerdiń týyndysy retinde dońǵalaqqa uqsaǵan pishin kún belgisin bildiredi jáne ózine ómir men qýat syılaıtyn kún kóziniń sáýlesin elestetýge bolady. Osy logotıptiń tústik úılesim­di­li­gi týraly sóz qozǵasaq, sýyq kók tús pen jyly qy­zyl tústiń astasqany beker emes. “Bul eki tús te dınamıka men kóterińki kóńil-kúıdi kúsheı­tetin tústerge jatady”, deıdi jobany úılestirý­shiler. Al logotıptiń joǵary tusynda jarqyraǵan qyzyl kún barlyq Azııanyń Olımpııalyq oıyndar emblema­syn­da kezdesedi jáne onyń ajyramas bóligi bolyp tabylady. “Maqsaty birdiń – rýhy bir!” Osyndaı uranmen shyqqan Azıada plakattaryn elorda kósheleriniń kez kelgen jarnama taqtaı­shasynan kóre alasyzdar. Al plakattyń ústindegi qar barysyn ańǵarý tipten de qıyn emes. Dál osy qar barysy VII Qysqy Azııa oıyndarynyń boıtumary bolyp eseptelindi. Ony durys tal­daýdyń ózine úlken qyraǵylyq pen talǵam kerek. О́ıtkeni, kez kelgen oıynnyń talısmanynan oıyndy ótkizgen eldiń biregeı rýhyn ańǵarýǵa bola­dy. Saqtardyń mıfologııasynda barys ádil­diktiń qorǵany retinde kórsetiledi. Azıadanyń qar barysyna halyqaralyq ataý retinde “Irbıs” sózi alyndy. Odan keıin erkeletken maqsatta “Irbı” bolyp ózgertildi. Irbı barysy – kóńildi­liktiń, batyldyqtyń, jarqyndylyqtyń, ádildiktiń, kúshtiliktiń, baýyrmalshylyqtyń sımvoly. Jalpy, kez kelgen Olımpııa oıyndarynda ba­qylaýshy uıymdardyń dopıngke qarsy uıym­dasqan is-áreketteri meılinshe jıileı túsedi. Bul jolǵy elimizde ótetin Qysqy Azııa oıyn­darynda da mundaı qatań baqylaý júzege asatyny daýsyz. Búginde Azııa Olımpııalyq keńesi AWAGOC-tiń 5 ofıserine sertıfıkattar tapsyrdy. Oıynǵa deıin taǵy da 17 ofıserdi daıyndaý josparlanýda. Elimiz antıdopıngtik zerthana WADA akkredı­tasııa­syn alýǵa tehnıkalyq jaǵynan tolyq daıyn. Osyǵan deıingi WADA-nyń daıyndyq jumys­taryna da oń baǵa berilgen bolatyn. Oıyndy ádil ótkizýge Qazaqstan tarapy da, qazylar men ofıserler de atsalysatyn bolady. Araı ÚIRENIShBEKQYZY.