Álem ótken aptada

Qyrǵyzstanda qyrkúıektiń 10-ynda, parlament saılaýyna týra bir aı qalǵanda saılaý naý­qany bastaldy. Parlamenttegi 120 oryn úshin 29 partııa kúreske shyqty. Olar barlyq qujat­ta­ryn tapsyryp, tirkelgender. Al 100-den asa partııa tirkele almaı qaldy. Tirkelgen partııalarǵa óz­de­rin nasıhattaý úshin jınalys­tar ótkizýge, mıtıngiler, sherýler uıymdastyrýǵa ruqsat etilgen. Teledıdar, gazet-jýrnaldar ar­qy­ly júrgiziletin nasıhat óz al­dyna. Onsyz da belsendiligimen erekshe kózge túsip júrgen qyr­ǵyz aǵaıyndar saılaý naýqanyn­da shekten shyǵyp ketpese eken deısiń.

Iranda ýran bar

Bolǵanda, úsh atom bombasyn jasaýǵa jetedi eken. Bir bomba da jarylmasyn deımiz ǵoı. Jarylsa, onyń qasireti qandaı bolatyny belgili. Álemde mundaı bombalar kóp. Áńgime mundaı qarýdyń Iran sııaqty eldiń qolyna túsýinde bolyp otyr. MAGATE-niń jasyryn baıandamasynda bul elde tómen baıytylǵan 2,8 tonna ýran bar ekeni aıtylǵan. Endi sony 90 paıyzǵa deıin baıytatyn bolsa, odan úsh bomba jasaýǵa bolady. Muny MAGATE-niń prezıdenti Iýkıo Amanonyń ózi aıtyp otyr. Qaýip qylǵannan aıtady, árıne.

ETA raıynan qaıtty

Ispanııadaǵy basktardyń táýel­sizdigin uzaq ýaqyt talap etip kele jatqan ETA ekstremıs­tik toby ózderiniń qarýly kúre­sin toqtatatynyn málimdedi. Muny álem jurtshylyǵy oń qa­dam retinde qabyldady. Ásirese, muny ekonomıkalyq daǵdarystan aıtarlyqtaı kúızelip otyrǵan Ispanııa úkimeti oń qabyldady deýge bolady.

Belgııa bóline me?

Eýropadaǵy osynaý shaǵyn ǵana, biraq joǵary damyǵan eldiń bólinýi, tipti bireýlershe aıtqan­da, joıylýy múmkin emesteı. Bir­aq eldiń tildik quramyna qa­raı bóliný qaýpi kúshti. Munda ha­lyq eki toptan turady: fla­mand­tar (60 paıyz) jáne val­lon­dar (40 paıyz). Aralarynda úne­mi tartys bar. Kúshtirek damyǵan Flandrııa aımaǵy árkez jeke memleket qurýdy talap etedi. Par­­lamentte osylaısha shaıqa­syp jatady. Sarapshylardyń paıymdaýynsha, olar bólinbeı tynbaıtyndaı.

Tóńkeris nege kerek?

ITAR-TASS-tyń habaryna qaraǵanda, Ortalyq Afrıka Respýblıkasynda Slovakııanyń 12 azamaty osynda memlekettik tóńkeris jasaý áreketi úshin aıyppen qamaýǵa alynypty. Olar el astanasy Bangıden 600 shaqyrym jerde qarý-jaraqtyń úlken qoryn alyp jatqan kezde ustalǵan kórinedi. Árıne, ustaǵandardyń óz dáleli bar shyǵar, biraq Eýropanyń ortasyndaǵy shaǵyn eldiń azamattaryna Afrıkadaǵy elde tóńkeris jasaý nege kerek degen suraq týyndaıdy.

Premerdi óltirgen kim?

Lıvannyń premer-mınıstri Saad Harırı óziniń ákesi, eldiń burynǵy premer-mınıstri Rafık Harırıdiń qazasyna Sırııanyń qatysy joq eken, bulaı tujyrym jasaý qatelik eken degen málimdeme jasady jáne aldaǵy ýaqytta Damaskimen qarym-qatynasty jaqsartý nıetin bildirdi. Rafık Harırı osydan bes jyl buryn Beırýttiń ortaly­ǵyndaǵy kúshti jarylystan qaza tapqan. Ony uıymdastyrǵan Sırııa úkimeti delinip kelgen. Al endi shyn máninde bul lańkestik aktini uıymdastyrǵan kim degen­de, endi biraz adam osy eldegi “Hesbollah” uıymyna kúdik bildiredi.

Syǵandarǵa arasha

Fransııa úkimetiniń eldiń tynyshyn alyp otyrǵan syǵan­dar­dy elden qýyp, týǵan otandary sanalatyn Bolgarııa men Rý­mynııaǵa qaıtarý jóninde qatqyl sharalar belgileýine qarsylar da barshylyq. Eýroparlament depý­tattary Fransııa úkimetinen sy­ǵandardy qýýdy toqtatýdy talap etti. Buǵan baılanysty sheshimdi 337 depýtat qoldap, 245 depýtat qarsy boldy. Búginge deıin Fran­sııa úkimeti elden 600 syǵandy qýyp úlgergen bolatyn.

Maqtanýdyń shegi joq

Birikken Arab Ámirlikteri úkimetiniń basshysy, Dýbaıdyń bıleýshisi Muhammed ben Rashıd ál-Mahtým álemdegi eń uzyn jeke menshik kemeniń ıesi bolý­dy maqsat etip otyr. Soǵan oraı óziniń “Dýbaı” dep atalatyn ıah­ta­syna qosymsha radar ornatý arqyly búginge deıin eń uzyn sa­nalyp kelgen orys olıgarhy Ro­man Abramovıchtiń 162,5 metrlik ıahtasynan asyp túspek. Osyǵan qarap, bul básekeniń, maqtaný­dyń shegi joq shyǵar dep oılaısyń.

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.