Talap jáne tártip
Aqmola oblysynyń salyq departamenti elimizdiń salyq organdarynyń quramdas bóligi retinde úlken damý jolynan ótip keledi. Boljamdanǵan túsim josparynyń oryndalýy, onyń kóleminiń azaıýyna jol bermeý baǵytynda aıtarlyqtaı jumystar atqarylýda. Máselen, bıylǵy jyldyń jartyjyldyǵynda memlekettik bıýdjet boıynsha boljamdy jospar 109,3 paıyzǵa, respýblıkalyq bıýdjet boıynsha 110,2 paıyzǵa, al jergilikti bıýdjet túsimi 108,8 paıyzǵa oryndaldy. Sońǵy jyldardaǵy bıýdjet túsiminiń kólemine nazar aýdarsaq, onyń mólsheri únemi ósip otyrǵanyn baıqaımyz. Aıtalyq, 2008 jyly barlyq deńeıdegi salyq túsimi 43853,0 mıllıon teńge bolsa, 2009 jyly ol 44061,0 mıllıon teńgege jetti.
Boljamdy bıýdjet túsimi josparynyń oryndalýyn qadaǵalaıtyn arnaıy jumys toby qurylyp, qosymsha túsim kózderin anyqtaýmen aınalysýda. Sońǵy jyldarda atalǵan top salyq esepterin kameraldyq baqylaý, salyqtyń barlyq túrleri boıynsha tólemderdiń rezervterin anyqtaý, ókiletti organdar tarapynan beriletin aqparattardyń sapasyn arttyrý sııaqty ákimshilik sharalardy júzege asyrý arqyly túsim kólemin arttyrýǵa qol jetkizdi.
Bıylǵy jartyjyldyqta udaıy júrgizilgen salyq ákimshiligi jumystarynyń nátıjesinde bıýdjetke qosymsha 1416,1 mıllıon teńge qarjy tústi. Onyń 980,2 mıllıon teńgesi kameraldyq baqylaý jumystarynyń, 156,3 mıllıon teńgesi ekonomıkalyq baqylaý jumystarynyń jáne 279,6 mıllıon teńgesi memlekettik ókiletti organdar tarapynan beriletin aqparattardy tıimdi paıdalanýdyń arqasynda qol jetken jetistikter.
Oblystyq salyq departamenti bıýdjet boıynsha qaryz kólemin qysqartý baǵytynda da aıtarlyqtaı jumystar atqarýda. Ujymymyz 2008-2010 jyldarda osy salada el aımaqtary ishinde birinshi satydan kórinýi osyny aıǵaqtaıdy. Tereńirek aıtsaq, 2000 jyly oblysymyzda salyq túsimderi boıynsha qaryz kólemi 6004,3 mıllıon teńge bolsa, bıylǵy jyldyń 1 qańtarynda ol 950,0 mıllıon teńge boldy.
Búgingi tańda oblystyq salyq departamentinde óz jumysyn jaqsy biletin bilikti mamandar eńbek etedi. Áriptesterimizdiń 82,1 paıyzynyń joǵary bilimi bar, al 17,9 paıyzy óz mamandyqtaryn jetildirýmen aınalysady. Uzaq jyldar boıy osy salada jemisti eńbegimen abyroıǵa bólengen qyzmetkerlerimizdi maqtan etemiz. Olardyń qatarynda “Salyq qyzmetiniń úzdigi” atanǵan Muratbek Mustafın, Sergeı Chepıjko, Maıra Qaraýylova, GáýHar Altynsarovany erekshe atap óter edik.
Bizdiń maqsatymyz – jeke tulǵalar men kásipkerlerimizge barynsha sapaly qyzmet kórsetý. Bul oraıda, sońǵy jyldarda júrgizilip jatqan tehnıkalyq jaraqtandyrýlar, salyq qyzmetin ońtaılandyrý qadamdary qol uzartqany belgili. О́tken jyly qabyldanǵan jańa Salyq kodeksi salyq túrlerin qysqartyp, qujat aınalysyn jeńildetti. Jumysymyzdyń sapasyn arttyrý da aıryqsha baqylaýda ustalady. Bizdiń qyzmetimizdi paıdalanýshylardyń uzyn-sonar kezekte turyp, altyn ýaqyttaryn bosqa joǵaltpaı, qajet qujattaryn neǵurlym qysqa merzimde alýlary úshin barlyq jaǵ–daıdy jasaýǵa tyrysamyz. Taıaýda ǵana Kókshetaý qalasynda jańadan ashylǵan qyzmet kórsetý ortalyǵy osy jumystardyń bir kórinisi degim keledi. Barlyq qolaıly jaǵdaılar qarastyrylǵan mundaı ortalyqtardy aldaǵy ýaqytta barlyq aýdandarda paıdalanýǵa berý basty maqsatymyz sanalady.
Oblystyq salyq departamentinde sybaılas jemqorlyqpen kúres máselesine de erekshe kóńil bólinedi. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev ereksheligin naqty atap ótkenindeı, bizdiń respýblıkamyz úshin sybaılas jemqorlyqty aýyzdyqtaý jáne oǵan yqpal etetin jaǵdaılardy boldyrmaý memleket saıasatynyń basty baǵyttarynyń biri bolyp tabylady. О́ıtkeni, jemqorlyq qoǵamnyń barlyq salasyna: ekonomıkaǵa, áleýmettik salaǵa, saıasatqa óziniń keri áserin tıgizetin kesel. Sybaılas jemqorlyqpen kúres barsha azamattardyń, eńbek ujymdarynyń mindetti paryzy bolýǵa tıisti. Osyǵan oraı, biz óz qatarymyzdy jemqorlardan tazartýǵa barynsha nazar aýdaryp, zań jolyn kesý baǵytyndaǵy jumystardy udaıy baqylaýda ustaımyz.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy naqty áreketter qoldaný maqsatynda 2009 jyly jemqorlyq, laýazymdyq quqyq buzýshylyqty boldyrmaý, salyq organy qyzmetkerlerin zańsyz áreketterden oqshaýlaý, keleńsizdiktiń aldyn alý maqsatynda vedomstvolyq baqylaý basqarmasy quryldy. Sondaı-aq, oblystyń barlyq kásiporyndary men salyq tóleýshiler arasyndaǵy yntymaqty baılanysty nyǵaıta túsýdemiz. Osy baǵytta byltyr quqyq qorǵaý organdarymen, “Atameken” odaǵy” Qazaqstannyń ulttyq ekonomıkalyq palatasymen, “Nur Otan” HDP oblystyq fılıalymen jemqorlyqpen birlesip kúresý jónindegi memorandýmǵa qol qoıylyp, tıisti jumystar atqarylýda. Oblystyq departament ǵımaratynda jáne jekelegen aýmaqtyq salyq basqarmalarynda beınebaqylaý kameralary ornatylǵan. “Elektrondy úkimet” júıesin damytý, “Salyq tóleýshiler kabıneti” termınalyn ornatý, “senim telefondaryn” jabdyqtaý jumysymyzdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýde.
Joldasbek NÚSIPOV, Aqmola oblystyq salyq departamentiniń bastyǵy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty. Aqmola oblysy.