2010 jylǵy 3 shilde Astana qalasy
“Azyq-túlikti bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarııalyq erejesin bekitý týraly
“Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 7-babynyń 1-tarmaǵynyń 5) tarmaqshasyna jáne 145-babynyń 1), 2), 3), 6), 7), 18), 28) tarmaqshalaryna sáıkes buıyramyn:
1. Osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes qosa berilip otyrǵan “Azyq-túlikti bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarııalyq erejesi bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý komıteti (K.S. Ospanov) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine memlekettik tirkeýge jibersin.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Ákimshilik-quqyqtyq jumys departamenti (F.B. Bısmıldın) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin ony zańnamada belgilengen tártippen resmı jarııalaýdy qamtamasyz etsin.
4. Osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń keıbir buıryqtarynyń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
5. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Jaýapty hatshysy B.N. Sadyqovqa júktelsin.
6. Osy buıryq alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr J. DOSQALIEV.
________________________
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy 30 shildedegi № 578 buıryǵyna 1-Qosymsha
Azyq-túlikti bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna koıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarııalyq erejeler
1. Jalpy erejeler
1. Osy sanıtarııalyq erejeler (budan ári– Sanıtarııalyq erejeler) azyq-túlikterdi kóterme jáne bólshek saýda nysandardyń (budan ári-nysan) is-áreketine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy belgileıdi, bul erejelerdiń oryndalmaýy adam ómiri men densaýlyǵyna, sondaı-aq aýrýlardyń paıda bolýy men taralaýyna qaýip tóndiredi.
2. Erejeler kelesi sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy qamtıdy:
1) qurylysqa arnalǵan jer telimin tańdaý ;
2) nysannyń jobalaýy, qurylysy, qaıta qurylýy, jóndelýi jáne paıdalanýǵa berilýi;
3) nysannyń sýmen qamtmasyz etilýi, kanalızasııasy, jaryǵy jáne jeldetýi ;
4) úı-jaılar men jabdyqtardy ustaý jáne paıdalaný;
5) olardy tasymaldaý, saqtaý, orap túıý jáne azyq-túlikti satý sharttaryna, sonyń ishinde genetıkalyq túrlendirilgen nysandar;
6) óndiris jáne tutyný qaldyqtaryn jınaý, paıdalaný, qoldaný, zararasyzdandyrý, saqtaý jáne kómý;
7) eńbek jaǵdaıy, turmystyq qyzmet kórsetý, medısınalyq qamtamasyz etý;
8) personlady gıgıenalyq oqytý .
3. Osy sanıtarlyq erejelerde kelesi anyqtamalary qoldanylǵan :
1) azyq-túlik ónimderdi kóterme jáne bólshek saýda nysany – sýbekteler saýda áreketin jasaý úshin paıdalanatyn múliktik zattar kesheni (saýda úıi, dúkeni, azyq-túlik bazary, kóterme azyq-túlik qomalary, shyǵarylatyn dúken sóresi, avtolavka, palatka, dúńgirshek, saýda avtomaty);
2) ishine salynǵan dúken – úı-jaılary turǵyn úı ǵımaratynanda aldyńǵy jaǵynan 1,5 metrden (budan ári-m) jáne ishki jaǵynan 6 m aspaı ornalasqan dúken (jabyq tıeýshi jaılar ornalasqan kezde);
3) azyq-túlik bazary –jergilikti atqarýshy organdarmen orny anyqtalyp, turaqty nemese ýaqytsha áreket etetin jáne Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qoldanylatyn normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryn oryndaý arqyly azyq-túlik zattarynyń saýdalanýyn is júzine asyrýǵa arnalǵan múliktik zattar kesheni;
4) kóterme saýda – kásipker satyp alýshyǵa kásipkerlik is-áreketinde paıdalaný úshin nemese jeke basy, otbasynda, úıinde paıdalanýǵa qatysty emes maqsattarda paıdalanýǵa taýar satý;
5) bólshek saýda - kásipker satyp alýshyǵa kásipkerlik is-áreketine qatysy joq jeke basy, otbasynda, úıinde paıdalaný úshin taýar satý;
6) taýarlardyń kórshilestigi - shıki jáne daıyn tamaq ónimderin birge saqtaýdy jáne satýdy boldyrmaıtyn, olardyń lastanýyn jáne bóten ıistiń enýin, tamaqtyń sapasyna áser etýin jibermeıtin shart;
8) saýdany is júzine asyrý - satý aıyrbastyq birjolata qaıtarýsyz berý, jáne zalogka qoıylǵan zattardy zalog ustaýshyǵa ótkizý maqsatynda qyzmetterdi usyný jáne zattardy tıep attandyrý jumystaryn oryndaý;
9) saýda orny - saýda júrgizý sórelermen quraldarmen saýdalanatyn zattardyń túrlerin eskerip, saýda sattyq is-áreketti júzege asyrýǵa arnalǵan, kóleminiń eń kemdigi zańnamalarda kórsetilgen kólemnen kem bolmaıtyn satýshynyń jumys isteıtin aýmaǵy.
2. Nysan qurylysy, jobalaýy, rekonstrýksııasy jáne paıdalanýǵa berilýine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
4. Nysan qurylysy úshin jer teliminiń tańdalýy tıisti aýmaqtaǵy halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy ókildiń qatysýymen júzege asyrylady.
5. Nysan qurylysy úshin jer teliminiń tańdaý barysynda tıisti aýmaqtaǵy halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy memleketti organ jer telimin kelesi kórsetkishter boıynsha baǵalaıdy:
1) jer teliminiń buryn paıdalaýy;
2) jobalanatyn nysannyń sapaly aýyz sýmen jetkilikti kólemde qamtamasyz etý múmkinshiligi;
3) jer teliminde radıasııa deńgeıi;
4) jel baǵyttary;
5) jer teliminiń sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵynda ornalasýy jáne boı kótergen nysandardan sanıtarlyq aralyq uıymdastyrý múmkinshiligi;
6) jobalanatyn nysannyń halyq densaýlyǵyna teris áser etý qaýipiniń yqtımaldyǵy .
6. Mynadaı jer telimderinde:
1) buryn mal qormdary paıdalanǵan, ýytty qaldyqtar kómilgen;
2) tabıǵı aıadan gamma-sáýlelený qýattylyǵy deńgeıinen saǵatyna 0,2 mıkroZıvertke artsa:
3) kúıdirgi boıynsha qolaısyz pýnkterde ornalassa;
4) sanıtarlyq aralyqtardy uıymdastyrý múmkinshiligi bolmasa nysan qurylysyn jobalaýǵa jol berilmeıdi.
7. Azyq-túlik ónimderin kóterme saýda qoımlary iri avtomagıstraldarǵa nemese temirjol joldaryna qaraı ornalasady.
8. Bazarlar, kartop-, kókónis- jáne jemis qoımalary úshin turǵyn úı qurylystaryna deıin 50 m kem emes sanıtarlyq aralyq kózdeledi (turǵyn úı ǵımarattary, baýrýhanalar, mektepke deıingi balalar mekemeleri jáne jalpy bilim berý uıymldary );
9. Bazardyń jer telimi qoqys úıindilerinen, mal qorymdarynan 1,5 km jáne óndiris kásiporyndary men qomalarynan, sonymen qatar halyq densaýlyǵyna áser etetin zııandy hımııalyq, bıologııalyq jáne radıobelsendi zattarmen bazardyń lastaný kózderi bolýy múmkin nysandardan 500 m kem emes qashyqtyqta ornalasýy tıis.
10. Demalys oryndarynda, saıabaq, shaǵyn baqtar jáne basqa da baǵaly tarıhı-mádenı qala qurylys ımarattary aýmaǵynda bazarlardyń ornalasýyna jol berilmeıdi.
11. Osy sanıtarlyq erejelerge sáıkes kelýi týraly sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qortynydy bolsa, tańdalǵan jer teliminde memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn nysan qurylysynyń jobalanýyna jol beriledi.
12. Jobalanǵan qurylys jeriniń sanıtarlyq- epıdemıologııalyq jaǵdaıy, nysannyń qaıta qurylýy men jańartylýy, topyraqqa, atmosferalyq aýaǵa ýly jáne radıologııalyq, bıologııalyq, hımııalyq júktemesi boıynsha materıaldar, qorshaǵan ortaǵa, sanıtarlyq qorǵaý aımaqtaryna, sanıtarlyq-qorǵaý aımaqtaryna, geologııalyq zertteýlerge, tehnologııalarǵa, qorshaǵan ortaǵa áserin tıgizetin fızıkalyq faktorlar men ýly zattardyń ruqsat etiletin laqtyryndylary men tastandylary boıynsha tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizideme, sýdy paıdalaný sharttarynyń jobalary men aǵyndy sýlardy aǵyzý sharalarynyń jobalary, ýly, reaktıvti jáne basqa da ýly zattardy iske jaratý, qurylys jumystaryn oryndaıtyn, eńbek sharty, tamaqtaný, sýmen qamtamasyz etý sharttary týraly materıaldardy qamtıtyn qurylysy jobasy osy sanıtarlyq erejelerge sáıkes kelýi týraly sanıtarlyq-epıdemıologııalyu qorytyndy alý úshin halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama organyna tapsyrylady.
13. Tıisti aýmaqtaǵy halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy memlekettik organ ókili memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýǵa jatatyn nysandardy paıdalanýǵa berý jónindegi qabyldaý komıssııalaryna qatysady.
14. Nysan bólek turatyn ǵımaratta nemese ishine jalǵap salynǵan úı-jaılarda ornalasady. Nysannyń ornalasýy, qurylysy men rekonstrýksııasy jáne paıdalanýǵa berilýiniń jobalyq qujattamasy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qorytyndy bolǵan jaǵdaıda bekitiledi.
15.Nysan jaılarynyń kólemdi-josparlaý jáne qurylymdyq sheshimderi osy erejelerdiń oryndalýyn qamtamasyz etýi tıis. Turǵyn úılerge nemese basqa maǵynada paıdalanatyn ǵımarattarǵa jalǵap salynǵan azyq-túlik saýda obektileri turǵyndardyń dem alýyna, jumys isteýine kedergi keltirmeýi tıis.
17. Tamaq ónimderin jáne basqa tarýarlardy satý nysandaryna qoıma úı-jaılar bólek bolmaýy tıis.
18. Personalǵa arnalǵan qosalqy, ákimshilik-sharýashylyq jáne turmystyq úı-jaılar tamaq ónimderinen oqshaýlanady.
19. Azyq-túlikterdi saqtaıtyn, satýǵa daıyndaıtyn jaılardy, tońazytatyn kameralardy, sebezgi, dárethana, jýý oryndarynyń astynda ornalastyrýǵa bolmaıdy
20. Turǵyn úıler japsarlas salynǵan jáne jalǵastyrylyp salynǵan azyq-túlik saýda obektileri, júk tıeıtin platformalary taǵam ónimderin qorǵaıtyn kúnqaǵarlarmen jabdyqtalýy, sondaı-aq platforma jýýǵa sý tartylýy qajet.
21.Taýarlardy tıeý turǵyn úıdiń terezesi joq jaǵynan, jer astyndaǵy týnnelden nemese arnaýly tıeıtin jaılary bar bolǵanda magıstral jaǵynan júzege asyrylýy tıis.
22. Azyq-túlik dúkenderinde azyqtardy satýǵa daıyndaý úshin arnaıy jabdyqtalǵan jeke jaılar: et shabatyn, gastronomdyq jáne sút-toń maı, balyq, kókónis, ónimderin satýǵa daıyndaıtyn arnaıy oryndar bolýy tıis. Azyqtardy saqtaýǵa jáne satýǵa daıyndaıtyn jaılar tıeıtin jáne taratatyn oryndarǵa barynsha jaqyn, ózin kóringen basyp ótpeıtindeı bolýy tıis.
23. Aýdany 50 m2 deıin (bir-úsh satýshynyń jumys orny bar) dúkenderde kelesi aýdandaǵy dúkenderdiń:
1) saýda zaly - 15 m2;
2) taýarlardy satýǵa daıyndaý ýchaskesi bar qoımasy - 8 m2;
3) personal bólmesi (meńgerýshiniń) - 6 m2;
4) sanıtarlyq toraby - 1,5 m2 bolýy tıis (kanalızasııalanbaǵan nemese bóliginde kanalızasııalanǵan jerlerde esik aldynda ornatylýy múmkin).
Turǵyn úı-jaıdy qoımamen biriktirýge jol beriledi, sonymen birge qoımanyń aýdany 10 m2 kem bolmaýy tıis.
Etti satýdy uıymdastyrý kezinde dúkende et shabatyn úı-jaıdyń aýdany 10 m2 kem emes, onda rakovına jáne qosymsha tońazytqysh ornalastyrylýy tıis.
Eger shıki balyq pen balyq ótimderi satý kezinde olardy saqtaý úshin bólek tońazytqyshtar eskerilýi tıis.
24. Tutynýshylar ózine-ózi qyzmet etý arqyly jumys atqaratyn azyq-túlik saýda obektilerde arnaıy azyq toptaryna arnalǵan oraıtyn oryndar qarastyrylady . Tez buzylatyn azyq-túlikterdi oraıtyn oryndar azyqtardy saqtaýǵa arnalǵan tańazytqysh qondyrǵylarmen jabdyqtalýy tıis.
25. Nysanda saýda múkámalyn jýýǵa arnalǵan jýý úı-jaılary qarastyrylýy, al ony keptirý úshin sóreler jabdyqtalýy tıis.
26. Sút óndiretin kásiporyndar ákeletin flıagtaǵy sútti satqan kezde
aınalymdaǵy ydys óndirýshi-kásipornynda zarasyzdandyrylady.
27. Azyq-túlik bazar aýmaǵynda azyq-túlik taýarlaryn avtokólikten iri mólsherde satý úshin yńǵaıly kiretin jáne shyǵatyn jolymen jabdyqtalǵan bólek alań qarastyrylýy tıis.
28. Halyqtan ydys shyny ydysyn qabyldaý jáne saqtaýdy uıymdastyrý kezinde azyq-túlik saýda nysandarynda bólek ońashalanǵan jaılar qarastyrylýy tıis.
29. Nysanda turmystyq jaılar: jeke jáne sanıtarlyq kıimdi iletin bólek shkaftary bar kıim iletin, ájethana, qol jýýǵa arnalǵan rakovına, sebezgi bólmeleri jáne áıelder gıgıenasyn saqtaıtyn jaılar qarastyrylýy tıis (qajettilig týyndaǵan jaǵdaıda).
30. Kıim iletin, sebezgi ájethana, jáne áıelder gıgıenasyn saqtaıtyn jaılardyń qabyrǵalary men bólme aralyqtary 2 metr bıiktikke deıin jáne bólmelerdiń tóbesi sýǵa shydamdy materıaldarmen jabylýy tıis.
3. Sýmen qamtamasyz etý men kanalızasııa jáne jaryq pen jeldetý júıesine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
31. Nysan ǵımaraty sharýashylyq- aýyzsý, ystyq sýmen qamtamasyz etý jáne kanalızasııa júılerimen jabdyqtalady. Ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etý jáne kanalızasııaǵa qosylady. Sý qubyrynyń jergilikti sýmen qamtamasyz etý kózinen jáne jergilikti kanalızasııa júıesinen qurylýy tıisti aýmqtaǵy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyq salasyndaǵy memlekettik organmen kelisiledi.
32. Sýmen qamtamasyz etý júıesine arnalǵan qubyrlar, armatýra men jabdyqtar Qazaqstan respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen materıaldardan jasalady.
33. Ortalyqtandyrylǵan ystyq sýmen qamtamasyz etý bolmaǵan kezde jaılarda sýjyltqyshtar ornatylady.
36.Sý qubyry joq eldi mekenderde nysandy sýmen qamtamasyz etý úshin sýmen qamtamasyz etý kózi tıisti aýmaqtaǵy memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý organymen kelisiledi.
38. Sýdy saqtaýǵa arnalǵan syıymdylyqtar ońashalanǵan jaıda ornatylady. Syıymdylyqtardy tazartyp, on kúnde bir ret jýyp zararsyzdandyrady.
39. Jalǵap salynǵan jaılarda ornalasqan azyq-túlikti saýda aldyndaǵy daıyndyqpen, daıyn taǵamdardyń daıyndalýymen jáne satylýymen aınalysatyn nysandar úshin derbes óndiris kanalızasııa qurylady.
Turǵyn ǵımaratqa jalǵanyp salynǵan nysanda óndiris jaılarynda, saýda oryndarynda jáne qoıma jaılarynda revızııamen kanalızasııa qubyrlarynyń ótý ruqsat etilmeıdi.
40. Tamaq nysandary aýmaǵynda ortalyqtandyrylǵan kanalızasııaǵa nemese septıkka shyǵarylýyna qosylǵan nóser kanalızasııasy ornatylady.
41. Jumys oryndary men tehnologııalyq jabdyqtarda
1) tehnologııalyq jáne turmystyq aǵyndylar úshin aspaly kanalızasııa qubyrlarynyń ornatylýy;
2) turmystyq aǵyndylar úshin óndiris jaılar arqyly dińgekterdiń ótýi ruqsat etilmeıdi.
42. О́ndiris aǵyndylaryn burýyna arnalǵan dińgekter óndiris emes jaılardan ótetin kanaldarda ornalasady. .
43. Sý qubyry men kanalızasııada oryn alatyn isten shyǵýlar men jóndeý jumystary, ystyq sýdyń, býdyń jáne sýyqtyń bolmaýy arnaıy jýrnalda tirkeledi.
44. Nysandardyń kanalızasııa joq eldi mekenderde ornalasqan kezde jerglikti kanalızasııa jáne shyǵarylatyn tazartý júıesi qarastyrylady.
Aǵyndy sýlar aǵatyn betondalǵan shuńqyr úshin metall qaqpaǵymen jabdyqtalady. Shuńqyr kóleminiń ekiden úsh bóligi tolý shamasynda tazartylyp otyrýy tıis. óndiris jáne turmys aǵyndy sý sýlardyń ashyq sýattary tıisti tazartýsyz tógilýi ruqsat etilmeıdi.
45. Bólek turatyn ájethanalar negizgi óndiris jáne qoımalyq jaılardan 25 m kem emes qashyqtyqta ornalasady, taza ustalyp jáne aptasyna bir ret zararasyzdanyrylýy tıis.
46. Demalys oryndaryndaǵy shaǵyn saýda-sattyq nysandary mereke kúnderi, kópshilik serýenderi kúnderi qoǵamdyq ájethanalarmen jabdyqtalǵan oryndarda ornalasady. Ájethanalar bolmaǵan jaǵdaıda bıoájethanalar ornatylady. Olardyń janynda joq bolýda bıotýalety . qondyryp jatyr
47. Barlyq óndiris jáne qosalqy jaılarda tabıǵı nemese jasandy jaryqtandyrý qarastyrylady.
49. Jaryq túsetin oıyqtardy ish jáne syrt jaǵynan ydystarmen, qondyrǵylarmen, kóleńkeleýge bolmaıdy, tereze áınekteri toqsanyna bir ret shań men tozańnan tazartylyp, qajet bolǵan jaǵdaıda aýystyrylýy tıis. Terezelerdi qalyń materıaldardy áınek ortnatýǵa ruqsat etilmeıdi.
50. Jasandy jaryq kózderi qorǵaý armatýradan jáne jabyq plafondardan turady . Shyraqtardy saýda jáne tońazytqysh jabdyqtar men músheleý ústelder ústinde ornalastyrý ruqsat etilmeıdi. Qajetti jaǵdaıda jumys oryndarynda qosymsha jaryq kózderi jabdyqtalady.
51. Synap toltyrylǵan gaz arqyly janatyn shamdar isten shyqqan kezde olardy jınap, saqtaıtyn arnaıy úı-jaı bolýy kerek. Paıdalanýdan shyqqan shamdar esepke alynyp jáne arnaıy jornalda tirkelip, qaıta óńdeý úshin tıisti pýnktterge jiberilýge tıis (demerkýrızasııa).
52. Syrtqy áınektelgen jabyndylardyń tazartylýy toqsanyna bir ret júrgiziledi. Tereze ramalarynyń ishki jaǵy men tereze áınekteri 15 kúnde 1 ret jýylyp, súrtiledi. Jaz kezinde ashylatyn terezeler men esikterge qorǵaý torlar qaǵylady.
53. Nysan jaılarynda tabıǵı jeldetý júıesi bolýy qajet. О́ndiristik, qosalqy jáne sanıtarlyq-turmystyq jaılaryna arnalǵan jasandy jeldetkish júıeleri bolýy nemese kondısıonermen jabdyqtalýy tıis.
Un shańyn shyǵaratyn aspaptar aspırasııa qondyrǵylarymen jabdyqtalady.
Qoıma jaılary aýasynda ýytty emes (unnyń nemese qant) shańynyń bolýy aýanyń bir tekshe metrinde 6 mıllıgrammnan aspaýy kerek (budan ári- mg/m3) .
54. Obektilerdiń jeldetýin turǵyn úı ǵımaratynyń jeldetý júıesimen biriktirýge bolmaıdy Turǵyn úılerge jalǵanyp salynǵan nysandarda jasandy mehanızmdegi soryp-tartatyn jeldetýdi jabdyqtaý kezinde shýǵa qarsy is-sharalar qarastyrylýy tıis. Azyq-túlik saýda oryndarynyń óndiristik jáne qoıma jaılarynyń jeldetý júıeleri bólek ornatylady. О́ndiristik jáne qoıma jaılarynyń jeldetý júıelerin sanıtarlyq toraptarmen jáne sebezgi bólmelerimen biriktirýge jol berilmeıdi.
55. Kókónisterdi, jemis-jıdekterdi, kókterdi saqtaýǵa arnalǵan salqyndatqysh kameralar azyq-túlik saýda obektiniń basqa da jeldetpe júıelerinen bólek mehanıkalandyrylǵan aýa tartatyn jeldetkishtermen jabdyqtalýy tıis.
56. Jeldetý kanaladary, aýatartqyshtar tehnologııalyq jabdyqtardan toqsanyna bir ret tazartylady.
57. Tehnologııalyq jabdyqtardy qaıta ornatqan nemese aýystyrǵan kezde jeldetkish júıeleriniń rekonstrýksııasy júrgiziledi.
58. Turǵyn úı jaılarynda diriljedeldetkish deńgeıi 80 desıBelden (budan ári – dB ) diriljyldamdylyq deńgeıi–72 dB aspaýy kerek. Diril deńgeıine engizilgen túzetýlerdi eskere otyryp, turaqty nól dirili jáne turaqsyz túrinde –mınýs 10dB jáne ýaqytty eskere otyra - 7den 23- ke deıin - +5, 23-ten 7-ge deıin - nól .
59. Ýltradybystyń ruqsat etiletin deńgeıleri ortasha geometrııalyq jıililigi 10; 12,5; 16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80; 100; 160; 200; 250; 315 kıloGers úsh oktavty joldardaǵy dybys qysymynyń deńgeıleri bolýy tıis. Qarym qatynas ýltradybystyń ruqsat etiletin deńgeıleri diril jyldamdylyǵynyń údemeli belgileri nemese onyń ortasha geometrııalyq jıililigi 31,5;63;125;250;500;1000;2000;4000;8000 gers (budan ári - Gs)oktava joldaryndaǵy desıbeldegi logarıfmalyq deńgeıleri bolýy tıis.
60. О́ndiristik jaılar, saýda zaldary jylýmen qamtamasyz etilýge tıis. Barlyq jaılardaǵy jylytý aspaptary tazalaý, tekserý, jóndeý jumystaryn júrgizý úshin yńǵaıly ornalasýy tıis.
61. Eldi mekenderde ortalyqtandyrylǵan jylý júıeleri bolmaǵan jaǵdaıda stasıonarly nysandarda jergilikti jylý júıesi qarastyrylýy tıis (qazandyq, peshter).
4. Nysan jaılary men jabdyqtarynyń kútip-ustalýyna jáne paıdalanýyna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
61. Azyq-túlik saýda obektiniń barlyq bólmeleri árqashan taza kúıde saqtalýy tıis. Jumys sońynan satý quraldaryn tarazylardy, vıtrınalardy jýǵysh zattardyń 0,5% eritindisimen súrtilip, artynan sýmen jýylady.
62. Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh zattardy qoldaný arqyly aptasyna bir ret kúrdeli jınap-tazalaý jumysy júrgizilýi kerek.
63. Azyq-túlik saýda obektiniń ishinde shybyn-shirkeıler men kemirgishterdiń bolýyna jol berilmeıdi. Dezınseksııa jáne deratızasııa jumystary osy sharalardy atqarýǵa lısenzııasy bar uıymdar júrgizedi. Shara eseligi normatıvtik quqytyq aktilerge sáıkes jáne shybyn-shirkeıler men kemirgishterdiń mekendeý shamasy eskerilip, júrgiziledi.
64.Qural-jabdyqtardy, kerek-jaraqtardy, ydystardy zararsyzdandyrý úshin, úı-jaılarǵa deratızasııa men dezınseksııa sharalaryn júrgizý úshin Qazaqstan respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen dármekterdi qoldaný kerek.
65. Jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh dármekter sórelermen jabdyqtalǵan aýasy aýysyp otyrylatyn qurǵaq úı-jaıda saqtalýy kerek. Zararsyzdandyrǵysh eritindilerdi qoldanar kezde ǵana daıyndalýy tıis.
66. Konteınerler, kerek-jaraq ydystar (arbalar, sebetter, torlar), sondaı-aq, tarazylardyń sháshkeleri men platformalary, girler kún saıyn jýǵysh zattarmen jýylyp, keptirilip otyrýy kerek.
67. Ájethanany jınaıtyn quraldar-jabdyqtar arnaýly bólingen orynda saqtalyp, onyń tańbasy jáne sıgnaldy boıaýy bolýy tıis.
68. Saýda, qoıma jáne ózge úı-jaıdyń bólek tazalaý kerek-jaraqtary (tor, shelek, shlang, legen) belgilenip, arnaıy jabyq shkaf nemese qabyrǵa tesikterinde jeke saqtalýy tıis.
69. Azyq-túlik saýda obektilerde aǵymdaǵy jóndeý jumystary (aqtaý, bólmelerdi, qural-jabdyqtardy syrlaý) qajet bolǵan kezde jáne bir jylda bir retten kem bolmaı júrgizilýi tıis.
70. Azyq-túlik saýda obektilerdiń túrine, onyń qýatyna qaraı jáne azyq-túlikpen saýda jasaıtyn tıptik obektilerde qoldanystaǵy jabdyqtaý normalaryna sáıkes qajetti saýda-tehnologııasyna saı quraldar men tońazytqyshtarmen jabdyqtalýy tıis. Saýda-tehnologııasyna saı quraldardy tońazytqyshtardy ornalastyrǵanda olarǵa jóndeý jumystaryn júrgize alatyndaı yńǵaıly jol bolýy tıis.
71. Saýda jasaýǵa kerekti jabdyqtar, saımandar, ydystar jáne orap saqtaýǵa arnalǵan qoraptar Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen adamnyń densaýlyǵy úshin qaýipsiz materıaldardan daıyndalýy tıis.
72. Et pen balyqty bólýge arnalǵan taqtaıshanyń, et shabatyn qalyptardyń beti tegis, jaryqshaǵy bolmaı jáne aǵashtyń qatty túrinen jasalýy tıis. Et shabýǵa arnalǵan qalyp arnaýly tuǵyrǵa ornatylyp, syrtqy jaǵynan maıly boıaýmen syrlanady, kúndelikti jumys sońynda pyshaqpen tazartylyp, tuz sebiledi. Qalyptyń beti tegis bolýy úshin kerekti jaǵdaıda aralanyp, beti jonylyp otyrylady. Etti sórege iletin ilmekter tottanbaıtaıtyn bolattan nemese tottanbaıtyn metalmen syrttan jalatylýy tıis.
73. Azyq-túlikterdiń ár túri úshin olardy bólshekteıtin taqtaı men anyq tańbalanǵan pyshaqtar bolýy qajet jáne olar arnaıy bólingen oryndarda, bólimderde saqtalýy tıis.
74. Tez buzylatyn azyq-túlik ónimderin satatyn bólim salqyndatqysh nemese muzdatqysh kameralarymen, sórelermen, vıtrınalarmen, shkafpen jabdyqtalýy tıis.
75. Azyq-túlik saýda obektilerdegi barlyq tońazytqysh qondyrǵylar , jemis, kókónis saqtaıtyn qoımalar termometrlermen jabdyqtalýy tıis
76. Oraıtyn qaǵazdar, arnaıy bólingen oryndarda: stellajdarda, sórelerde, shkaftarda, saqtalýǵa tıis. Oralǵan materıaldardy tikeleı edenderge qoıyp, saqtaýǵa bolmaıdy.
5. Azyq-túlikterdi, sonyń ishinde quramynda genetıkalyq túrlendirilgen zattar bar ónimderdi tasymaldaýǵa, saqtaýǵa, ólsheýge jáne satýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
77. Taǵam ónimderi men óndiristik shıkizattardyń sapasyn, adam densaýlyǵyna degen qaýipsizdigin rastaıtyn Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen belgilengen tártipte qujat bolýy tıis. Taǵam ónimderiniń ár oramasynda genetıkalyq túrlendirilgen zattarsyz jasalǵany týraly belgi bolýy tıis.
78. Satýǵa jiberiletin et jáne odan jasalǵan ónimder, qus jáne jumyrtqa ónimderi veterınarlyq qadaǵalaý qujaty bolsa ǵana satylady.
79. Tamaq ónimderiniń syrtqy oraǵyshy, qapshyǵy berik, taza, qurǵaq, bógde ıissiz jáne bútin bolýy tıis.
80. Taǵam ónimderin saqtaý qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryna sáıkes ónimniń árbir túrine arnalǵan temperatýralyq, ylǵaldylyq parametrlerin saqtaı otyryp júzege asyrý tıis.
81. Taǵamdyq ónimderdi saqtaǵanda taýar kórshilestigi men jınastyrý normasy qatań saqtalýy tıis. Arnaıy ıisi bar taǵam ónimderi (maıshabaqtar, dámdeýish) ıis sińiretin ónimderden bólek saqtalýy tıis.
82. Qoıma jaılaryndaǵy, muzdatqysh kameralardaǵy, qosalqy jaılardaǵy barlyq azyq-túlikter taýar qoıatyn sórelerde, túptilikterde jáne as qoıatyn jerde, edennen 25 sm bıiktikte saqtalýy tıis. 83. Jartylaı daıyndalǵan et ónimderi, ishek-qaryndar, qatyrylǵan jáne sýytylǵan qus eti daıyndaýshy jaǵynyń ydysynda saqtalynady. 84. Sýytylǵan et (usha jáne jartylaı usha) ilmekke ilingen kúıde, nemese sórelerde nemese taýar qoıatyn oryn ústinde saqtalýy kerek. Etti edenge qoıyp, saqtaýǵa bolmaıdy.
85. Azyq-túlik saýda obektilerde tońazytylǵan balyqtar jabdyqtaýshydan kelgen ydysta, saqtalý temperatýrasy mindetti túrde qosý 2oS bolǵanda 48 saǵat boıy saqtalady. Tiri balyqtar akvarıýmde taza sýda jyldyń jyly mezgilderinde 24 saǵat boıy, al sýyq kezinde qosý 10oS-ta 48 saǵattan kóp saqtalmaýy tıis.
86. Jemister men kókónister tabıǵı jaryq túspeıtin arnaıy jeldetkishi bar, qosý 8oS - qosý 10oS temperatýrada, ylǵaldylyǵy 65% artyq emes stasıonarlyq qoımalarda saqtalady. Jemister men kókónisterdi saqtaıtyn qoıma soryp-shyǵaratyn májbúrli jeldetkishpen jabdyqtalýy tıis.
87. Tońazytylǵan jemister men kókónisterdi alý 18oS temperatýrada jáne aýanyń salystyrmaly dymqyldyǵy 90-95%-da 9-12 aı, al alý 12oS temperatýrada 3-5 kún saqtaıdy. Saqtalý barysynda olar búlingenderinen tazalanyp otyrylýy tıis.
88. Qurǵaq balalar sút ónimin qosý 10oS temperatýrada jáne aýanyń 75% ylǵaldylyqta saqtaıdy.
89. Alkogolsyz sýsyndar aýanyń 75% ylǵaldylyqta qurǵaq, jeldetiletin jáne qarańǵylatylǵan úı-jaılarda saqtalýy tıis. Alkogolsyz sýsyndar satý merzimi men saqtaýdyń temperatýralyq rejımi qoldanystaǵy standarttardyń talaptaryna sáıkes bolýy tıis.
90. Tátti toqashtardy tasymaldaý jáne olardy satý úshin qabyldaǵanda qaqpaǵy bar temir ydysqa salynyp kelýin qadaǵalaýy tıis. Torttar bir-birlep qaptalynýy tıis. Kremdi zattardy sóreden tutynýshylardyń ózderi almaýy tıis.
91. Belgilengen merzimde satylmaǵan kremdi kondıter taǵamdaryn satylý merziminiń aıaqtalý sátinen 24 saǵattan keshiktirilmeı, qaıtarylýy tıis. Saýda jelilerinen qaıtadan óńdelýge mehanıkalyq aqaýlary nemese syrtqy formasy men túri ózgergen, saqtaý merzimi aıaqtalǵan jáne ózge kemshilikteri bar taǵamdar jatady.
92. Saqtaý barysynda nemese satý kezinde nan jáne nan ónimderinde kartop aýrýynyń belgileri baıqalsa, bul taǵamdardy satý zalynan, saqtaý jaılarynan tezdetip alyp tastaýy tıis. Nandy saqtaýǵa arnalǵan sórelerdi jyly sabyndy sýmen jýyp, 3%-dy sirkesý qyshqyly eritindisimen súrtý tıis.
93. Sapasy nashar, radıologııalyq, toksıkologııalyq, hımııalyq nemese mıkrobıologııalyq normatıvter artqan kezde; qaýipsizdigin kýálandyratyn jáne óndirilýin rastaıtyn qujattary bolmasa; jaramdylyq merzimi kórsetilmese; Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasymen kózdelgen málimetterdi qamtıtyn tańba belgileri bolmasa; berilgen málimetter sáıkes kelmese jáne ónim jalǵan tamaq ónimi bolyp tabylsa, mundaı ónimdi qabyldaýǵa jáne satýǵa ruqsat etilmeıdi.
87. Saýda sóresi, avtolavka, saýda shatyry, dúńgirshekti (budan ári - bólshektep satý júıesindegi obektiler) ornalastyrylýyna jáne satatyn ónimderiniń assortımentine belgilengen tártippen sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qorytyndy beriledi. Tez buzylatyn taǵam ónimderin bólshektep satý júıesindegi obektilerde olardy saqtaýǵa arnalǵan tońazytqyshtar bolmaǵan jaǵdaıda satýǵa bolmaıdy.
88. Ystyq daıyn ónimder (búkteme, pálish, samsa, kotlet, búırekshe nan, qamyrdaǵy sosıska) ızotermııalyq nemese jyltylatyn syıymdylyqtan jiberilýi tıis. Salqyndatý ónimder (balmuzdaq, muzdalǵan ónim, jemis-jıdek) ızotermııalyq nemese jyltylatyn syıymdylyqtan jiberilýi tıis.
89. Sýsyn satatyn avtomattar bir márte qoldanalatyn staqandarmen qamtamasyz etilýi tıis.
90. Taǵam ónimderin tasymaldaýǵa arnaı úlgidegi sanıtarlyq tólqujaty bar arnaıy avtokólik qoldanylady. Taǵam ónimderimen birge taǵamdyq ónimderge jatpaıtyn taýarlardy tasymaldaýǵa bolmaıdy.
91. Júrgizýshi-ekspedıtordyń medısınalyq tekseristen ótkenin rastaıtyn jeke medısınalyq kitapshasy bolýy tıis. Ol arnaıy jumys kıimin kıip, taǵamdyq ónimderdi tasymaldaý erejesi men jeke basynyń tazalyǵyn saqtaýy tıis.
92. Tasymaldaý jumysyn atqarý kezinde (temperatýra, ylǵaldylyq deńgeıi) ónimdi tasymaldaýǵa qoıylatyn qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptary saqtalýy tıis. Asa tez búlineti tamaq ónimderin tasymaldaý úshin salqyndatylǵan nemese ızotermııalyq kólik bólinýi tıis.
93. Nan jáne basqa da nan ónimderi astaýshalarda qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptaryna saı tasylýy tıis, nandy biriniń ústine birin qoıyp tasýǵa bolmaıdy, sondaı-aq kondıterlik buıymdardy ashyq ydystarda, astaýshalarda tasýǵa bolmaıdy. Kremi bar buıymdardy salqyndatylǵan kólikte 6oS artyq temperatýradan aspaıtyn shartta tasý qajet. Tort standartty karton qoraptarynda jetkizilýi tıis. 94. Et avtorefrejeratorlar arqyly tasylady: qatyrylyp, salqyndatylǵan etti tasyǵanda temperatýra qosý 6oS-den, al muzdatylǵan etti tasyǵanda temperatýra 0oS-den aspaýy kerek.
95. Kólikti tazalaý úshin sý qubyryna jáne kanalızasııaǵa qosylǵan arnaıy jýý oryndarynda nemese alańdarda jýyp, shaıý jumystaryn jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh zattardy qosa otyryp júrgizedi. Taǵam ónimderi tasylatyn kólik kýzovynyń ishki beti kem degende on kúnde bir ret zararsyzdandyrylyp otyrylýy tıis.
6. О́ndiris qaldyqtaryn jınaý, paıdalaný, qoldaný, zarasyzdandyrý, tasymaldaý, saqtaý jáne kómilýine qoıylatyn sanıtarııalyq –epıdemıologııalyq talaptar
96. Qoqys tastaıtyn alań úsh jaqtan qorshalady. Qoqys pen tamaq qaldyqtary kólemniń 2/3 artyq tolǵan jaǵdaıda shyǵarylady, keıin Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen zararasyzdandyrý quraldarymen jýylady.
97. Qoqys shıkizat pen daıyn tamaq ónimin tasymaldaýǵa ruqsat etilmeıtin arnaıy avtokólikpen shyǵarylady.
98. Kire beris joldary, trotýarlar, júk tıeıtin jáne júk túsiretin alańdarda atmosfera jaýyn-shashyn men erigen sýlardy aǵyzý úshin eńispen qatty jabyndysy bolýy qajet.
99. Bazar aýmaǵy taza ustalynýy tıis. Kúndelikti jumys ýaqyty aıaqtalǵan kezde negzgi, kúni boıy aǵymdaǵy jıystyrý jumystary júrgiziledi. Qys kezinde saýda pavılondar aldyndaǵy kire beris joldar men alańdar qardan, muzdan tazalanyp, kótaıǵaq kezinde kum tógiledi, jaz kezinde sý shashylady.
100. Saýda nysany mańaıynda ydys pen ydys qoryn saqtaýǵa bolmaıdy.
7. Azyq-túlik saýda obektilerde jumys atqaratyndardyń eńbek etý, turmystyq qyzmet kórsetý, medısınalyq qamtamasyz etý jáne gıgıenalyq oqýdan ótý jaǵdaıyna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
101. Azyq-túlik saýda obektilerdiń qyzmetkerleri jáne azyq-túliktik shıkizattar men taǵamdyq ónimderdi tasymaldaýmen shuǵyldanatyn tulǵalar jumysqa ornalasý aldynda jáne jumys isteý barysynda halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organymen bekitilgen merzimde jáne tártip boıynsha kezeńdi medısınalyq tekseristerden ótip, gıgıenalyq oqytýdan ótýi kerek.
102. Azyq-túlik saýda obektilerdiń árbir qyzmetkeri ózimen birge jeke basynyń medısınalyq kitapshasy bolyp, onda barlyq medısınalyq tekseristen jáne tazalyq saqtaý daıyndyǵynan ótkendigi, jumysqa ruqsat berilýi týraly málimet bolýy tıis.
103. Azyq-túlik saýda obektileriniń barlyq qyzmetkerleri óz qoldarynyń tazalyǵyn muqııat saqtap, arnaıy taza kıim kıip, azyq-túlik saýda obektisinen shyǵar kezde, dárethanaǵa barar kezde ol kıimderdi sheship, taǵammen jumys atqarar aldynda jáne ájethanadan jáne basqadaı qol lastanatyn jumystan soń qolyn sabyndap jýyp otyrýy tıis. 104. Azyq-túlik saýda obektilerinde jumys atqaratyndar ózderiniń taza kıimderin túıreýishpen túırep bolmasa, ınemen ildirip qoıýǵa bolmaıdy. О́ziniń jeke basyna tıisti zattardy jumys isteýge arnaıy berilgen kıimniń qaltasynda ustaýǵa bolmaıdy.
105. Azyq-túlik saýda obektilerdiń barlyǵynda alǵashqy kómek kórsetýge arnalǵan dárilerdiń jıyntyǵy bar dárigerlik qobdısha bolýy tıis.
__________________
Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy “30” shildedegi № 578 buıryǵyna 2-qosymsha
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń kúshi joıyldy dep tanylatyn keıbir buıryqtarynyń tizbesi
1. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2017 bolyp tirkelgen).
2. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵyna ózgeris engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2003 jylǵy 20 maýsymdaǵy № 464 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2392 bolyp tirkelgen);
3. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵyna ózgeris engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2003 jylǵy 24 qyrkúıektegi № 61 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2056 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2003 jylǵy 25 qazanda № 43 (148) jarııalanǵan)).
4. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq-epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jyly 30 qańtardaǵy № 100 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2733 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2004 jylǵy 10 cáýirde № 15 (171) jarııalanǵan).
5. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq- epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jylǵy 30 qańtardaǵy № 100 buıryǵyna ózgerister engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstri mindetin atqarýshynyń 2008 jylǵy 23 mamyrdaǵy № 302 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5254 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2008 jylǵy 18 qyrkúıekte № 142 (1368) jarııalanǵan).
6. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq- epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jylǵy 30 qańtardaǵy № 100 buıryǵyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy 28 maýsymdaǵy № 471 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6344 bolyp tirkelgen).
___________________________________________________________________________
Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 24 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6434 bolyp engizildi