Saılaý – jeltoqsanda
Belorýssııa parlamenti eldiń prezıdent saılaýyn 19 jeltoqsanda ótkizý týraly sheshim qabyldady. Prezıdent Aleksandr Lýkashenkonyń ókilettiligi kelesi jyldyń kókteminde bitedi. Saılanǵan adam qazirgi prezıdenttiń merzimi aıaqtalýyn biraz kúte turatyn bolady. Al kúreske kim qosylady degende, oppozısııa arasynan Lýkashenkomen tiresetindeı tulǵa joq kórinedi. Balamasyz bolmasyn dep, qazirgi prezıdenttiń bir jaqtasy óz kandıdatýrasyn usynbaq. Jeme-jemge kelgende, basqalar kúresten shyǵyp qalǵandaı bolsa, sol jaqtasy “qosymsha áýejaı” qyzmetin atqarady. Úkimettiń basshysy bar, ózi joq Japonııadaǵy bıleýshi Demokratııalyq partııanyń ishki saılaýynda jeńip shyǵyp, premer-mınıstrlik qyzmetti saqtap qalǵan soń, Naoto Kan jańa quramdy óz qalaýynsha jasaqtaý úshin úkimetti taratty. Soǵan oraı úkimette biraz ózgeris bolatyn túri bar. Aıtalyq, syrtqy ister mınıstri Kasýıa Okaba úkimetten ketip, partııalyq jumysqa aýyspaq. Onyń ornyn Seıdzı Maehara basady. Bir erekshelik – Naoto Kan óziniń partııa ishindegi qarsylastaryn da úkimet quramyna tartpaq kórinedi.
Satylatyn daýystar
Qyrǵyz aǵaıyndardyń sózderi men áreketteri keıde jurtty tańdandyrady. Vıse-premer Ázimbek Beknazarov “Saılaý naýqanyna jáne daýysty satyp alýǵa 150 mıllıon dollar qarjy bólingenin” habarlady. Jaı habarlap qoımaı, saılaýshylarǵa úmitkerlerdiń usynǵan aqshasyn alyńdar da, júrekterińmen, arlaryńmen daýys berińder dep keńes berdi. Onymen de qoımaı, 20 jyldan beri arlaryńdy satyp júrsińder, dep jurtty kinálady. Qaıratker aıtatyn sóz emes-aq.
Sottasyp jatyr
Gaagada Grýzııanyń talaby boıynsha BUU-nyń halyqaralyq soty Abhazııa men Ońtústik Osetııada Reseı tarapynan bolǵan grýzın halqyna qarsy etnostyq tazalaý máselesi boıynsha is qarap jatyr. Sot eki jaqty da (aıyptaýshy Grýzııa men aqtalýshy Reseı) tyńdap, sońǵy sheshimdi keıinirek aıtady. Reseı soǵysty bastaǵan grýzınder dese, Grýzııanyń ádilet vıse-mınıstri Tına Býrdjalıanı júzdegen myń grýzınniń óz úılerinen qýylýyn toqtatpaq boldyq deıdi. Qazir grýzııa halqynyń 10 paıyzy bosyp kelgen grýzınder kórinedi.
Qanisherdiń kýáligi
Jaqynda atyshýly qanisher serb generaly Ratko Mladıchtiń balasynyń úıin tintkende serb fashısteriniń zulymdyǵyn áshkereleıtin qundy derekti materıal – qazir qashyp júrgen generaldyń kúndeligi tabylypty. Ol 18 dápter, 3500 betten turady eken. Onda musylmandarǵa qarsy genosıdtik saıasat aıýandyq jasaǵan ultshyldardyń maqsat-múddesi, is-áreketteri aıqyn kórinedi. “Musylmandar – bizdiń de, horvattardyń da ortaq jaýy, biz olar qaıtyp shyǵa almaıtyndaı tuıyqqa qamaýymyz kerek”, depti general. Qanisherdiń óz qolymen jazǵan deregi onyń ózin ǵana emes, onyń basshylary: serb-bosnııalyqtar kósemi Radovan Karadjıch pen Serbııa prezıdenti Slobodan Mıloshevıchtiń de jaýyzdyqtaryn tolyq áshkereleıdi.
Qaı betimen barmaq
BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýnnyń pikirinshe, Nıý-Iorkte ótetin ıadrolyq qarýsyzdaný máselesine arnalǵan kezdesýge Iran prezıdenti Mahmud Ahmadınejad barmaıtyn kórinedi. Bul kezdesý BUU aıasynda ótetindikten, onyń Bas hatshysy bul máselege kóbirek qatysy bar elder basshylarynyń kelý-kelmeýin zerttese kerek. Sirá, Iran prezıdenti ózine aıtylar syndy, qoıylar talapty ańǵarǵan shyǵar.
Papa sapary qymbat
Rım katolık shirkeýiniń basshysy Rım Papasy Benedıkt HVI ótken beısenbiden Ulybrıtanııaǵa saparyn bastaǵan bolatyn. Halqynyń negizi hrıstıandar bolǵanmen (87 paıyz), katolısızmdi ustanatyndar bul elde 10 paıydy quraıdy. Sondyqtan Rım Papasynyń saparyn aǵylshyndar ártúrli kóńil-kúımen qarsy aldy. Katolıkter basshysy bul elde bir-aq ret – 1982 jyly ǵana bolǵan eken. Qonaqqa shaqyryp ne keregi bar edi deıtinder barshylyq. Pontıfıktiń saparyna el qazynasynan 10-12 mıllıon fýnt sterlıng jumsalatyn kórinedi.
Zakaev ustaldy
Polshada ótpek cheshen kongresine qatyspaq oımen kelgen Ichkerııa Cheshen respýblıkasynyń basshysy sanalatyn Ahmet Zakaev tutqynǵa alyndy. Halyqaralyq izdeýge salyp otyrǵan – Reseı. Buǵan deıin ol Londonda turǵan, oǵan onda saıası baspana berilgen edi. Aǵylshyndar Zakaevty Reseıge qaıtaryp berýge oǵan taǵylǵan aıyp jetkiliksiz dep kelgen. Polshanyń ony Reseıge qaıtaryp berýi de sheshilgen másele emes. Polsha óziniń halyqaralyq bedelin saqtap qalý úshin oǵan barmaýy da múmkin. Ras, Polsha buǵan deıin Zakaev kelse, onyń ustalatynyn eskertken bolatyn.
Ázirlegen Mamadııar JAQYP.