Almatyda VI halyqaralyq “Eýrazııa” kınofestıvali bastaldy
Keshe Almatyda altynshy ret “Eýrazııa” halyqaralyq kınofestıvali M.Lermontov atyndaǵy memlekettik orys drama teatrynda búkil sán-saltanatymen shymyldyǵyn túrdi. San ret synalyp, minelse de Ortalyq Azııanyń aıshyqty oqıǵalarynyń birine aınalyp úlgergen kınofestıval dástúrge saı álemge áıgili kıno sańlaqtaryn qazaq jerinde toǵystyrdy. Al baıqaý baǵdarlamasynda sońǵy kezde túsirilgen otandyq fılmder baq synaıtyn bolady.
Bıylǵy festıvaldiń aıtýly qonaqtarynyń arasynda sońǵy kezde Qazaqstanǵa jıi joly túsip júrgen Jerar Deparde, “Telohranıtel” fılmi arqyly tanys amerıkalyq akter Kevın Kostner, aty “Tıtanık” fılmi arqyly shyqqan Ýılıam Zeın, Reseı kınojuldyzdary – Andreı Merzlıkın, Larısa Golýbkına, Lıýdmıla Chýrsına, Irına Kýpchenkolar bar. Eki birdeı “Oskar” syılyǵyn alǵan akter ári kınorejısser Kevın Kostner qazaq jerinde óziniń mýzykalyq tobymen óner kórsetetin bolady.
Atalmysh festıval ádettegideı Respýblıka Saraıynda emes, orys drama teatryna kóshse, festıvaldiń baspasóz ortalyǵy da bıyl “Almaty Towers” atty kelisken keshenge aýysty. Alǵashqy baspasóz máslıhatynda Sh.Aımanov atyndaǵy “Qazaqfılm” AQ prezıdenti Ermek Amanshaev, VI halyqaralyq “Eýrazııa” kınofestıvaliniń art-dırektory Gúlnara Ábikeeva bıylǵy kınobaıqaýdyń jaı-japsary týraly jan-jaqty baıandady. Jýrnalıstermen kezdesýge “Unifrance” kompanııasynyń Ortalyq Azııa jáne Shyǵys Eýropa elderi boıynsha jetekshi mamany Joel Shapron qatysty. Munyń da óz jón-josyǵy bar. Baǵdarlamada “Halyqaralyq baıqaý”, “Qazaqstandyq panorama”, “Gala-premeralardan” bólek, “Búgingi fransýz kınosy” atty bólim jumys isteıdi.
Júzdesý kezinde Joel Shapron óz kompanııasyn burynǵy Memkınomen salystyrdy, sebebi “Unifrance” kompanııasy da fransýz kınematografııasyn shetelderde nasıhattaý isimen aınalysady eken. Alaıda, elimizde qazirgi tańda túsirilip jatqan týyndylarǵa kórermenderdiń yntasy artyp kele jatqanyna qaramastan, bul qyzmet bizde kenjelep turǵany da sóz bolmaı qalǵan joq.
Sonymen bıylǵy “Eýrazııa” kınofestıvalinde Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Reseı, О́zbekstan, Tájikstan, Túrkııa elderinen baıqaýǵa usynylǵan 32 fılmniń ishinen 12 kartına bas júlde úshin baq synaıtyn bolady. Jalpy, apta boıy Almatyny dýmanǵa bóleıtin kınobaıqaýda kópshilik qyryqqa tarta kınotýyndyny tamashalaı alady. Onyń ishinde sońǵy eki jylda túsirilgen otandyq fılmder de bar. Al negizgi baıqaýǵa Qazaqstannyń atynan jýyrda ǵana kórermenderine jol tartqan jas rejısser Farhad Sháripovtiń “Qyzǵylt qoıan týraly hıkaıa” fılmi men rejısser Aqan Sataevtyń atyshýly “Adasqandar” trılleri jiberilgen.
Sondaı-aq, festıval aıasynda japon, nemis, orys kınoprodıýserleriniń qatysýymen qolǵa alynyp jatqan qazaq kınojobalary nasıhattalatyn bolady. “Eýrazııa” kınofestıvaliniń taǵy bir jańalyǵy – sandyq formatqa kóshirilgen jáne óńdelgen “Qyz Jibek” fılmi kórsetilmek.
Seısenbi kúni kınofestıvaldiń saltanatty ashylý rásimi áıgili fransýz akteri Jerar Depardeniń qatysýymen túsirilgen rejısser Sábıt Qurmanbekovtiń “Keshikken mahabbat” kartınasyna ulasty. Elimizdiń ońtústiginde túsirilgen bul fılm týraly otandyq BAQ ókilderi az nasıhattaǵan joq. Dúısenbi kúni Depardeniń qatysýymen túsirý toby baspasóz máslıhatyn ótkizgen bolatyn. Fransýz akteri jýrnalısterge bergen suhbatynda qazaq kınosyna túsý ózine asa unaǵanyn atap: “Bul fılmde shyndyq pen ómir bar. Fılmdi túsirý barysynda qazaq akterlaryna baýyr basyp kettim. Mundaı fılmge qatysý úlken táýekeldi qajet etedi. Sebebi, munda eshqandaı kommersııalyq múdde bolǵan joq. Meni fılmniń adamı jaǵy qyzyqtyrdy”, – dedi.
Aıtqandaı, “Qazaqfılm” kınostýdııasy men “Tanaris Production” kınokompanııasy túsirgen “Keshikken mahabbat” fılminde basty rólderdiń birin somdaǵan Jerardyń ózi de qazaqstandyqtarmen birge ony birinshi ret tamashalady.
Men osy fılmdi Parıjben birge álemniń basqa elderi tamashalaý úshin qolymnan kelgenniń bárin jasaımyn, – deıdi fransýz akteri. – О́kinishke qaraı, kınematograftardyń adamdyqtan attaıtyn kezderi az bolmaıdy. Sondyqtan da men ulttyq bastaýyn, tamyryn joǵaltpaǵan sizderdiń elderińizde erekshe iltıpatpen kınoǵa tústim.
“Keshikken mahabbat” Jerar Deparde túsken jalǵyz qazaq kartınasy emes. Jýyrda ǵana ol Parıjde túsirý jumystary aıaqtalǵan rejısser Talǵat Temenovtiń “Meniń kúnáli perishtem” fılmine túsken.
Sonymen, seısenbi kúni “Eýrazııa” kınofestıvaliniń aıasynda tórt birdeı baspasóz máslıhaty ótti. Tańerteńgilik jýrnalısterge akter Ýılıam Zeınmen suhbattasýdyń sáti tússe, sáskege qaraı Halyqaralyq baıqaýdyń qazylar alqasy baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Ile-shala FINPRESSI men NETPAK qazylary qazaqstandyq BAQ ókilderimen oı bólisti. Odan keıin reseılik Olga Lomonosova, Irına Grıneva men Pavel Safonovtar óz shyǵarmashylyqtary men qazaqstandyq kınematografııaǵa qatysty pikirlerin ortaǵa saldy.
Qalaı desek te, “Eýrazııa” kınofestıvali otandyq talantty rejısserler men akterlardy, daryndy ssenarıısterdi bir jerge toǵystyratyn, tanytatyn, shyǵarmashylyqtaryn alǵa jeteleıtin dýmandy shara. Tájirıbe almasatyn, mereılerin tasytatyn tamasha orta.
Sonymen kınofestıval kórsetilimderin jurtshylyq “Arman”, “Sezar” kınoteatrlary men “Mega”, “Silk Way City” sııaqty festıval ortalyqtarynan tamashalaı alady.
Aınash ESALI. Almaty.
--------------------------------
Sýretterdi túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.