Memleket basshysy Joldaýyndaǵy tapsyrmalar qatań memlekettik baqylaýda

Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna ústimizdegi jylǵy Joldaýynyń ereksheligi taıaý on­jyldyqtaǵy elimiz damýynyń strategııasy aı­qyn­dalǵandyǵynda bolyp otyr. Ol Qazaq­stan­nyń 2030 jylǵa deıingi damý strategııalyq josparynyń quramdas bóligi bolyp tabylady, al onyń birinshi kezeńin biz aıaqtadyq. Memleket basshysynyń júıeli de tereń oılastyrylǵan saıasaty arqa­syn­da Qazaqstan ekonomıkada zor ta­bystarǵa qol jetkizip, álem­dik daǵda­rys kezeńinde óziniń turlaýly­ly­ǵyn kórsetti. О́tken onjyldyqta makro­ekonomıkalyq sıpattaǵy mindetter sheshildi: naryqtyq ekonomıkanyń zańnamalyq bazasy jasalyp, aıtarlyqtaı sheteldik ınvestısııalar tartyldy, Ulttyq qor jáne damý ınstıtýttary qalyptasyp, osy zamanǵy qarjy jáne bıýdjet júıesi quryldy. Básekege qabiletti jáne suranysy mol shıkizat salalaryn damytýǵa ekpin túsiriletin strategııany durys tańdaý bizdiń memleketimizdi ekonomıkalyq damý qarqyny jaǵynan eýrazııalyq keńistikte kóshbasshylyqqa shyǵardy. Qazir elimizdiń aldynda ındýstrııalyq-ınnovasııalyq ekonomıkany damytý, álemniń básekege barynsha qabiletti 50 memleketiniń qataryna ený jónindegi múldem jańa, álde­qaıda aýqymdy mindetter tur. Bizdiń mindetimiz – Memleket basshysynyń barlyq kesimderi men tapsyrmalarynyń oryn­dalýyna qatal memlekettik baqylaýdy uıym­dastyrý. Ústimizdegi jyly baqylaý júıesin jetildirý jóninde úlken keshendi jumys júrgizildi. Máselen, Prezıdent Ákimshiliginiń bastamasy boıynsha 2010 jylǵy 27 sáýirde Memleket bas­shysynyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýb­lı­kasy Prezıdentiniń kesimderi men tapsyrma­la­ryn qol qoıýǵa ázirleýdiń, kelisýdiń, usy­nýdyń jáne olardyń oryndalýyn baqylaýdyń erejesi bekitildi, bul ereje ekpindi aldyn ala ba­qylaýǵa, memlekettik organdar birinshi bas­shylarynyń derbes jaýapkershiligin arttyrýǵa aýystyra otyryp, baqylaý júıesin túbegeıli túrde kúsheıtedi. Qazirdiń ózinde biz qabyldanǵan Jarlyq­tyń naqty qaıtarymyn kórip otyrmyz. Má­selen, júrgizilgen jumys nátıjesinde Mem­leket basshysy tapsyrmalaryn oryndaý mer­zi­miniń uzartylý sany 1,8 ese azaıdy. 255 tap­syr­­ma (43%) baqylaýdan alynsa, olardyń 190-y (75%) oryndalýyna baılanysty baqylaýdan shy­ǵarylǵan. Birqatar tapsyrmalar qarjy daǵ­darysyna, ózektiligin joǵaltýyna oraı baqy­laý­dan alynǵan. Memleket basshysynyń Jol­daý­yn iske asyrý jónindegi jalpyulttyq tur­ǵydaǵy 322 tapsyrmanyń 258-i (81%) baqy­laý­dan alynyp, 64 tarmaǵy jumys ústinde qalyp otyr. Barlyq memqyzmetshiler aǵymdaǵy jumys qanshalyqty jeńildengenin, qaǵazbastylyq azaıǵanyn sezinip úlgerdi. Biraq ta endi Pre­zıdent Ákimshiligi tarapynan Elbasy tap­syr­malaryn der kezinde jáne sapaly oryndaýǵa degen suranys kúsheıetin bolady. Memleket basshysynyń 600-den astam tap­syrmasyn bas-basyna tekserýdiń qorytyndysy boıynsha 345-i Prezıdent Ákimshiliginiń baqy­laýynda qaldyryldy. Memlekettik organdar Elbasynyń árbir tapsyrmasy boıynsha baqy­laýdyń kezeńdiligin, aralyq merzimderin eske­rip, sondaı-aq árbir kezeń úshin derbes jaýap­tylardy anyqtaı otyryp,  “Jol kartasyn” (Sharalar josparyn) ázirleýi tıis. Endi baqylaý qyzmeti taza paraqtan basta­la­dy deýge bolady. Qaǵıdattyq turǵyda jaýap­kershilik deńgeıin anyqtaýǵa degen kózqaras óz­gerdi. Jańa Jarlyq boıynsha merzimdi uzar­týǵa bir retten artyq jol berilmeıdi, al qaı­ta­lap uzartylatyn bolsa, jaýapkershilik buryn qoldanylyp kelgenindeı, qatardaǵy qyzmet­ker­ge emes, endi saıası memlekettik qyzmetkerge júkteledi. Baqylaý týraly jańa Jarlyqtyń qabyl­danýy barlyq memlekettik organdardyń atqarý jáne baqylaý qyzmetin túbirinen qaıta qurady. Qazir memlekettik organdar apparattarynda keń aýqymdy túsinik jumystary júrgizilip, oqytý semınarlary ótkizilýde. Endi jedel ju­mys kóp rette memlekettik organdar qyzmetin tikeleı úılestiretin Premer-Mınıstr Keń­sesine baılanysty. Al memlekettik organ­dar­dyń ózderinde Memleket basshysynyń atalǵan kesim­derin tıimdi iske asyrý jó­nindegi basty ról jaýapty hatshylarǵa júkteledi. Sonymen qatar ústimiz­degi jyly Prezıdent Ákim­shiligi Memleket basshy­sy­nyń kesimderi men tapsyr­malaryn, sonyń ishinde jaýapty hat­shylardyń már­tebesi men ókilettikteri tý­raly Jarlyǵyn oryndaý máseleleri boıynsha mem­lekettik organdar qyzmetin maqsatty tek­serý júrgizýdi praktıkaǵa engizdi. Memlekettik organdar qyzmetin baqylaý men onyń tıimdiligin arttyrýdyń taǵy bir eleýli quraly Memleket basshysynyń №954 Jarlyǵymen bekitilip, or­talyq jáne jergilikti atqarýshy organdar qyz­metiniń tıimdiligin jyl saıynǵy baǵalaý júıesi engizildi. Bul Jarlyq ótken jyly qa­byl­danǵan “Strategııalyq jos­parlaý týraly” Jar­lyqtyń qısyndy jalǵasy bolyp tabylady. Ústimizdegi jyly alǵashqy memlekettik or­gan­dardyń: Tabıǵı monopolııalardy retteý jó­nindegi agenttiktiń, Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstrliginiń, Aqmola oblysy ákimdiginiń qyzmetin baǵalaý bastaldy. Kelesi jyldan bastap barlyq derlik memlekettik or­gandar baǵalaýǵa jatqyzylatyn bolady. Memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdi­li­gin baǵalaý mynadaı baǵyttar boıynsha júzege asyrylady: júrgizetin salada/máselede/óńirde strategııalyq maqsattar men mindetterge qol jetkizý; Prezıdenttiń, Prezıdent Ákimshili­gi­niń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń ke­simderi men tapsyrmalaryn oryndaý; bıýd­jet­tik baǵdarlamalardy iske asyrý; memle­ket­tik qyzmet kórsetý; qyzmetkerlerdi basqarý, son­daı-aq aqparattyq tehnologııalardy qoldaný. Memlekettik organdar qyzmetin baǵalaý qorytyndylary Memleket basshysyna usy­nylatyn bolady, sondaı-aq anyqtalǵan olqy­lyqtardy joıý maqsatymen memlekettik or­gandar jetekshilerine joldanady. Tutastaı alǵanda, bul jumysty Prezıdent Ákimshiligi men Premer-Mınıstr Keńsesiniń ókilderinen turatyn saraptaý komıssııasy úılestiredi. Bul rette memlekettik organdar qyz­metin baǵalaý jónindegi jumysqa táýelsiz sarapshylar, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysady. Baǵalaý nátıjeleri mindetti túrde BAQ-ta jarııalanady. “Nur Otan” HDP Saıası keńesiniń bıýro­synda sóz sóılegende Memleket basshysy búkil úkimettik emes sektormen jáne BAQ-pen ózara is-qımyldyń jańa tetigin túzý qajettigin atap kórsetken edi. Bul qoǵamdyq kúshterdi alǵa qoıylǵan mindetterdi tıimdilikpen iske asyrýǵa toptastyrady. Osy turǵydan kelgende Jar­lyq­ty iske asyrý Qazaqstanda azamattyq qoǵam qa­lyptasýy jolyndaǵy taǵy bir qadamǵa aına­lady, úkimettik emes uıymdar mártebesin art­ty­ryp, olarǵa memlekettik organdar qyzmetin baǵalaýǵa qatysý, sol arqyly olardyń jumys sa­pasyna yqpal etý, olardy áldeqaıda móldir jáne qoǵam úshin túsinikti etýge múmkindik beredi. Osylaısha josparlaý – baqylaý – atqa­rylýyn baǵalaý qaǵıdaty boıynsha memleket­tik baqylaýdyń syndarly júıesi túziledi. Mundaı algorıtm Memleket basshysynyń tap­syrmalaryn, baǵdarlamalyq qujattar men mem­lekettik organdar damýynyń josparyn keshendi jáne der ýaqytynda oryndaýdy qamtamasyz etedi. Búginde Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵa deıingi strategııalyq damý josparyna sáıkes barlyq deńgeıdegi ákimderdiń jaýap­kershiligi eselep artady. О́ńirlerde aýqymdy, áleýmettik mańyzdy baǵdarlamalar: “Jol kartasy”, “100 mektep, 100 aýrýhana”, jedel ın­dýs­trııalandyrý baǵdarlamasy iske asyry­lýda. Olardyń nátıjeliligin qamtamasyz etý úshin ár ákimniń jumysyna obektıvti baǵa berilýi qajet. Bul Prezıdent Ákimshiliginiń ǵana emes, sonymen  birge búkil qoǵamnyń mindeti. Halyq “óz qaharmandaryn”, birinshi kezekte qala men aýdan deńgeıindegi qaharman­daryn bilýge tıis. Halyqtyń kóptegen ózekti máseleleriniń sheshilýi basqarýdyń naq osy býynyna kóp baılanysty. О́ńirler damýynyń dınamıkasyn baǵalaý úshin Prezıdent Ákimshiligi osy jyldan bastap toqsan saıyn reıtıng júrgizedi, ol resmı sta­tıstıkalyq málimetterge negizdeletin bolady, munyń ózi baǵa berýdegi sýbektıvızmge jol bermeıdi. Reıtıngterdiń málimetteri óńirlik BAQ-tarda jarııalanady. Osylaısha jurtshy­lyq keıbir jalǵan sarapshylardyń tapsyrys­pen shyǵarylǵan “reıtıngtik” aqparattaryna súıenbeı, jergilikti oryndardaǵy istiń obek­tıvti jaǵdaıyn biletin bolady. Reıtıngtiń negizgi maqsaty – óńirlerde oń tájirıbelerdi anyqtaý jáne ony respýblı­kanyń búkil aýmaǵyna taratý. Saıyp kelgende turmys deńgeıi joǵary óńirler úzdik baǵa alady. Reıtıngtik baǵalaý ákimder arasynda ja­rysýshylyqty damytýǵa jaǵdaı jasap, jer­gilikti atqarý organdaryn belsendi jumysqa  yntalandyrady. Memleket basshysy ár óńirdiń proble­ma­laryn jaqsy biledi. Elimiz boıynsha júıeli saparlarda bola otyryp, Elbasy halyqpen kóp­tegen beıresmı kezdesýler ótkizedi. Adam­dardyń pikirlerin, óńirdegi, eldegi olardyń turmys deıgeıin jaqsartý, memlekettik apparat qyzmetinen qaıtarymdy arttyrý  jónindegi usynystaryn muqııat tyńdaıdy. Jergilikti oryndardaǵy sheneýnikterdiń is-qımylyna shaǵym kóp túsetini jasyryn emes. Prezıdent Ákimshiligine ǵana ótken jyly 17 myńnan astam, al bıylǵy jyldyń alǵashqy toq­sanynda 5 myńnan astam ótinish kelip tústi. Bizdiń taldaý kóptegen máseleler jumys tár­tibimen, alǵashqy ınstansııada sheshile alaty­nyn kórsetedi. Tujyrym mynadaı: jergilikti jerde keıde máseleni aıaǵyna jetkizbeı jatady. Prezıdent Ákimshiligi bul baǵytta belsendi jumys júrgizýde. Naqtylap aıtar bolsaq, mem­lekettik organdardyń birinshi basshylarynyń derbes blogtary men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń veb-saıtyndaǵy azamattardyń ótinishterine taldaý jasalýda; Prezıdent Ákim­shiliginiń memlekettik ınspektorlary óńirlerge shyǵyp, azamattardy qabyldaý júrgizýde. She­neýnikterdiń dóreki nemese ádepsiz sóılesýiniń, azamattar ótinishterin elemeýshiliktiń anyq­talǵan barlyq jáıtteri boıynsha atqaryp otyr­ǵan laýazymynan bosatýǵa deıin qatań sharalar qoldanylady. Mysaly, azamattar ta­ra­pynan birneshe qaıtara túsken shaǵymdardan keıin Aqmola oblysyndaǵy Shortandy aýda­nynyń ákimi jumysynan alyndy. Memlekettik qyzmetshi etıkasyn buzǵany úshin ótken jyly Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy birqatar joǵary laýazymdy sheneýnikter, sonyń ishinde oblys ákiminiń orynbasary da bar, ju­mystarynan aıyryldy. Ákimdermen naýryzda ótken keńeste Pre­zı­dent álemdegi jetekshi elderdiń ındýs­trııa­lyq serpilisi tek 30 paıyzǵa ǵana aqshaǵa, úsh­ten biri strategııaǵa, taǵy úshten biri apparat­tyń tıimdiligine baılanysty bolǵanyn atap ótti. О́ńirler reformalardyń qarqynyna ilese almaýda, olarda jumys áli eskishe júrgiziledi. Al ortalyqta óńirlerdiń problemalaryn jete bilmeıdi. Sondyqtan da Prezıdent Ákim­shiligine kadrlar rotasııasyn júrgizý tapsy­ryldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda osy jyldyń sáýir-mamy­rynda júrgizilgen keshendi rotasııa aıasynda 115 memlekettik ákimshilik qyzmetkerler, olar­dyń ishinde “ortalyq-óńir” kestesi boıynsha – 52, “óńir-ortalyq” kestesi boıynsha 63 qyz­metker taǵaıyndaldy. Ortalyqta jáne óńir­lerde basshy laýazymdarǵa qazirgi kezde 18 saıası qyzmetker bekitildi. Tutastaı alǵanda, taldaý ortalyq pen óńir­ler arasyndaǵy kadrlar rotasııasy qoǵamda oń úndestik taýyp, kadr áleýetin jańartýǵa ynta­landyryp otyrǵanyn kórsetti. Ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń usynǵan aqparattaryna qaraǵanda, rotasııa boıynsha joldanǵan mamandar jaqsy sıpattalyp otyr. Bul rotasııa bir rettik aksııa emes ekendigin atap ótken jón. Memleket basshysynyń tap­syrýy boıynsha ol júıeli negizge qoıylyp, jyl saıyn júrgiziletin bolady. Munyń ózi túrli deńgeıde reformalar qarqynyndaǵy sáı­kessizdikti eńserýge, ortalyqta jáne jergilikti oryndarda jumysty jandandyrýǵa múmkindik beredi. О́ıtkeni, bilim men tájirıbeniń júıeli almasýy júrip, jumys stıli baıytylady. Mu­nyń nátıjesi basqarý qyzmetkerleriniń sapa­syn jaqsartyp, sol arqyly memleket aldynda tur­ǵan mindetterdi tabysty iske asyrý bolýy tıis. *  *  * Búginde árbir memlekettik qyzmetker óz ornynda alǵa qoıylǵan mindetterdi sheship, óz jumysyna jaýapkershilikpen qaraýy kerek. Jastardy óz Otany úshin, onyń bolashaǵy úshin jaýapkershilik rýhynda tárbıeleý qajet. Sonda Memleket basshysynyń Joldaýynda qoıylǵan barlyq mindetter naqtylyqqa aınalatyn bolady. Serikjan QANAEV, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi Memlekettik baqylaý jáne uıymdyq-aýmaqtyq jumys bóliminiń meńgerýshisi.