“QazMunaıGaz ónimderi”: kólik áýesqoılary ıgiligine arnalǵan jańa tehnologııalar

Árbir kólik júrgizýshisi jol júr­gen kezde usaq­-túıektiń bol­maı­tyn­dyǵyn jaqsy biledi. Son­daı­-aq kólik ıeleri óz temir tul­par­laryn usy­natyn janar­-ja­ǵar­maı sapasyna kúdik týdyrýǵa negiz ber­meıtindeı taza repýtasııasy bar janar­-jaǵarmaı quıý stan­sa­sy­nan qajet sátte maı quıyp alý múm­kindigi kóligi bar jandar úshin ár­daıym mańyzdy. Sondyqtan otan­dyq munaı óńdeý rynogynyń beldi oıynshysy “QazMunaıGaz” Ult­tyq kompanııasy” AQ­-tyń dál osy salany óz strategııasynyń basym baǵyty retinde aıqyndaýy eshqandaı kez­deı­soqtyq emes. Iаǵnı, munaı ónimderin túrli tur­ǵyda tutynýshyǵa jetkizýdi júzege asy­rýdyń zamanaýı jelisiniń da­mý­yn aıqyn baǵyttary retinde qa­rastyrýy arqyly kompanııa óz tu­tynýshylaryna usynatyn ónim túr­lerin keńeıtpek. “QazMunaıGaz” AQ-­taǵy ból­shek­tep satý jelisiniń damýynyń bastaýy 1999 jyl bolyp esepteledi. О́ıtkeni “Qazaqoıl” belgisimen ashylǵan alǵashqy janar-­ja­ǵar­maı quıý stansasy osy jyly bolatyn. Respýblıka rynogynda 2003 jyly munaı ónimderin kó­ter­me jáne bólshektep satýdy jú­zege asy­ratyn, sondaı­-aq munaı men gazdy, qaıta óńdeýden keıingi mu­naı ónimderin eksporttaý men ımporttaý operasııalaryn júr­gi­ze­tin “Qaz­MunaıGaz” saýda úıi” AQ óz qyzmetin júzege asyrýdy jol­ǵa qoıa bastaǵanda “Qaz­Munaı­Gazdaǵy” janar-­jaǵarmaı quıý stan­­salar sa­ny 19­-ǵa, al gazben qoz­ǵalatyn avto­kólikterdi  kógil­dir otynmen qam­tamasyz etetin stan­sa sany 6­-ǵa jetti. Al 2009 jyl­dyń sáýirinde rynokta “Qaz­MunaıGaz” saýda úıi” AQ-­tyń 100 paıyz “enshilesi” ­ “QazMunaıGaz О́nimderi” aksıonerlik qoǵamy paıda boldy. “QazMunaıGaz О́nimderi” AQ bas dırektorynyń birinshi oryn­ba­sary Erbolat Qojabaevtyń aı­týyn­sha  jańa qurylymnyń paıda bolýy qoldanystaǵy bıznes úde­ris­terdi jetildirýge, sheshim qa­byl­daýdyń móldirligin jo­ǵa­ry­lata tú­sýge, operasııalyq shy­ǵyn­dardy tómendetýge, birin-biri qaı­ta­laı­tyn basqarma fýnksııasyn bol­dyr­maýǵa múmkindik berip otyr. Kompanııa qyzmetiniń negizgi ba­­­ǵyt­tary sanatyna kóterme jáne ból­shek saý­da arqyly munaı ónim­deri men gaz quıýdan ózge janar­-ja­ǵar­maı quıý stansalary men munaı ba­za­laryn, gazben toltyratyn stan­­­sa­lardy, jón­deý jáne qol­danysqa en­gizý, mu­naı ónimderin saqtaý bo­ıyn­sha qyzmet úlgisin kórsetý kirip otyr. Qazirgi tańda “QazMunaıGaz” ból­shektep satý jelisi qa­zaq­s­tan­dyq­tarǵa res­pýb­lı­ka­nyń túkpir-túk­pirinde jumys istep turǵan 280 ja­nar­-jaǵarmaı jáne gazben tol­ty­ratyn stansalarymen, bir av­to­kó­lik­tik gaz toltyratyn kom­­pres­sor­lyq stansa jáne 41 mu­naı ba­za­sy­men qyzmet ete alady. Munaı ónim­de­rin saqtaıtyn oryn­dar­dyń bar­lyǵy Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń zań talaptaryna saı, damyǵan ın­fra­qurylymdy jáne olardyń qyz­metin qorshaǵan ortaǵa qaýip­siz­di­gine kepildeme beretin zamanaýı jab­dyqtarmen qamtamasyz etilgen. Kólikke maı quıatyn stansalarǵa keler bolsaq, atap aıtqanda qyz­me­ti qatardaǵy kólik júrgizýshilerine bel­gilirek “QazMunaıGaz О́nim­de­ri”, “QazMunaıGaz” maı quıý stan­sa­larynda janar-jaǵarmaı tara­tý­shy álemdik jetekshi janar-jaǵar­maı ındýstrııasy óndirýshileriniń jara­qtarymen qamtylǵan. Kompanııanyń bólshektik saýda jelisiniń qalyptasý strategııasy áý basta aldymen “QazMunaıGaz” saýda belgisi bar janar-jaǵarmaı quıý stansalary sanyn kóbeıtý bolsa, ekinshi jaǵynan olardyń tu­ty­ný­shyǵa qol jetimdi ári tıimdi oryn­darda ornalasýy bolatyn. Son­daı-aq “QazMunaıGaz О́nim­de­ri” AQ-tyń basshylyǵy aldaryna qoı­ǵan maqsattardyń taǵy biri tran­zıt joldar, qalalarmen iri eldi me­kenderge kiretin, olardan shyǵa­tyn joldardy janar-jaǵarmaı quıý stansasy jelisimen qamtý, iri qa­lalardaǵy stansalar sanyn kó­beı­tý bolyp otyr. Janar-jaǵarmaı quıý stansasy bólshektik saýda jelisi damý stra­tegııasynyń taǵy bir mańyzdy bó­limi jol jıekterindegi qyzmet kór­setetin obektiler qurylysyn salý – TQKS, kafe, mını-marketter, kem­pıngter já­ne qonaqúıler, júk má­shıneleri men jeńil avto­kó­lik­terge arnalǵan turaqtar. Kompanııa mamandarynyń kúsh salýymen As­tana-Shortandy av­to­jolynyń 7 jáne 223 sha­qy­rym­da­rynda osyn­daı keshender salynyp, qol­­danys­qa berildi. Sondaı-aq atal­mysh jol­dyń 97 kılometrinde janar-ja­ǵarmaı quıý stansasynyń ımıdjdik nus­qasy salynǵan. Kompanııa bo­la­shaq­ta Batys Eýropa-Batys Qytaı avtojolynyń jıeginde jol bo­ıyn­da qyzmet kórsetetin servıstiń zamanaýı keshenderin salýdy josparlap otyr. “QazMunaıGaz О́nimderi” AQ jo­­ǵaryda aıtylǵan saladaǵy ın­fra­qurylymdyq jobalarmen ǵana shektelip qalmaı, qyzmet kórse­tý­diń jańa for­matyn endirýge baı­la­nysty ju­mystar júrgizýde. 2004 jyly “Ta­lon­dyq júıe” jobasy endirilse, bıylǵy jy­ly kompanııa ben­zındi janar-ja­ǵarmaıǵa arnal­ǵan kartochkamen jol­da­ǵy kez kelgen “QazMunaıGaz О́nim­deri” bó­lim­­derinen ónim ala alatyn jańa sa­tylym júıesin engizgendigin ja­rııa­lady. Al kartochkalar aqshasyz esep aıyrysýǵa múmkindik beredi. E.Qo­ja­baevtyń aıtýynsha, mundaı kartochkalar qazirgi tańda munaı ónimderi úshin tólem jasaýdyń ne­ǵur­lym al­dyńǵy qatarly túri bolyp tabylady eken. Kar­toch­ka­nyń elek­trondyq chıpinde avto­kó­lik­tiń qaı jerde jáne qaı ýaqytta, ben­zınniń qandaı markasy jáne qansha mól­sherde quıylǵandyǵy tý­ra­ly tolyqqandy aqparat saq­ta­la­tyn kórinedi. Onyń zamanaýı baǵ­darlamamen qamtylýy kartoch­ka­nyń joǵalýyna baılanysty tap bo­latyn jaǵymsyz sátterden qu­ty­lýǵa múm­kin­dik beredi. Ol ar­naıy pın-kod ar­qy­ly qorǵanysta bolady, ony tek ıesi ǵana biledi. Joǵalǵan sátte kom­pa­nııaǵa habarlap, pın-kodyn aıtsa ol kartochka jaramsyz bolyp qalady. Al onyń ishin­de qalǵan soma jańa kar­toch­kaǵa aýystyrylady. Taıaý bola­shaq­­ta “elektrondy ámııan” múm­kin­­digin keńeıtý maqsatymen kompanııa chıp júıesine qosymsha qyz­met kór­setý spektrin engizýdi jos­par­lap otyr. Atap aıtsaq, “Qaz­MunaıGaz О́nim­deri” AQ-qa tıesili jol jıekterindegi keshenderdegi shına jóndeý, kólik jýý, dúkender men qonaqúı keshenderine tólem jasaı alý múm­kindikteri. Tuty­ný­shy­la­ry­na qyz­­­­­­met kórsetý jelisin jetildirýmen qatar, kompanııa jumysynyń negizgi ba­ǵyt­tarynyń biri retinde óz qyz­met­kerleriniń  áleýmettik qorǵa­lýyn da nazardan tys qaldyrmaıdy. El eko­no­mı­ka­syn­da ótken daǵdarys ke­ze­ńiniń belgilerine qaramastan “Qaz­Mu­naı­Gaz О́nimderi” AQ  kom­pa­nııa­sy qazaqstandyq rynokta paıda bol­ǵan sátten bastap respýblıka óńir­­lerinde jańa 1400 jumys ornyn ashty. Kompanııa jelisi únemi ósýde. Mu­naı ónimderin bólshektep sa­týdy júzege asyrýǵa baı­lanysty 2009 jyldyń qorytyndysy bo­ıyn­­sha aksıonerlik qoǵamnyń úlesi 9 %-dy qurasa, 2010 jyl­dyń aldyn ala jasalǵan qo­ry­tyn­­­dy­lary boıynsha 11-13%-dy qurap otyr. Kompanııanyń stra­te­gııa­lyq jos­pary 2015 jylǵa taman rynok úlesin 20 %-ǵa deıin ósirýge ba­ǵyt­talyp otyr. E.Qo­ja­baevtyń pikirinshe mundaı jaq­sy yrymdy boljamdardyń taıaý ara­da shy­na­ıy­lyqqa aýysýy da negizsiz emes. О́ıtkeni kom­pa­nııa­nyń bıznes-strategııasy tiregine ónim­di saqtaý standarty jáne ony satýǵa shy­ǵa­rýdy júzege asy­rýdyń qatal ta­lap­taryn saqtaý, sondaı-aq ónim sa­pa­lylyǵymen qamtamasyz etý alyn­ǵan.  Qazaq­stan, Reseı, Belo­rýs­sııa arasynda  iske asyrylyp jat­qan Keden oda­ǵy janar-ja­ǵar­maıdy engizý men shy­ǵarý úde­ris­terin jedeldetý men qysqartýǵa septesetin bo­la­dy. Al bul rynok­taǵy oıyn­shy­lar­ǵa tutynýshy su­ranystary bo­ıyn­sha jedel túrde áreket etýge múmkindik beredi. Raýshan NAIZABAEVA