«Abaı álemi» sózjumbaq kitabynyń tusaýy kesildi
Hakim Abaıdyń urpaqtary Zaısandy mekendep, osynda oqyp, bilim alyp, turyp jatyr. Abaıdyń shóberesi Gúlzıpa Israıylova 90-ǵa taqaǵan kezde budan bir jyldaı buryn aramyzdan pánıge attanyp ketti. Ol kisiniń urpaqtary osynda turady. Abaıdyń 170 jyldyq mereıtoıy qarsańynda shyraıly shyǵystyń birneshe aýdanynda aqynǵa qurmet kórsetilip, keýdemúsinder qoıyldy. Uly aqynǵa arnalǵan sondaı eskertkishtiń saltanatty ashylýy Zaısandaǵy Abaı saıabaǵynda ótti.
Saz aspaptarymen súıemeldegen Abaıdyń tereń oıly ánderi júrekti jaýlap alady. «Aıttym sálem qalamqas» áninen keıin «Jelsiz túnde jaryq aı» shyrqaldy. Kóńildi áýennen keıin saltanatty jıyndy júrgizýshiler sóz kezegin aýdan ákimi Almas Ońdaqanovqa berdi.
– Biz hakim Abaıdy pir tutamyz, Abaı bizdiń uranymyz. Hakim Abaıdyń óleńderin jattap, kókeıge saqtap ósken jas urpaqtyń rýhanı jan dúnıesi de baı bolmaq. Byltyr elimizdiń túkpir-túkpirinde Abaıdyń 170 jyldyq mereıtoıyna oraı, uly aqynnyń kindik qany tamǵan Qaraýylda, Astanada, oblystarda mádenı sharalar ótti. Halqymyzdyń danyshpan, oıshyl aqyny Abaıdyń urpaqtary Zaısanda da bar edi. Endeshe, «eshten – kesh jaqsy» degendeı, uly aqynǵa arnalǵan eskertkish Zaısanda da boı kóterdi, – dedi aýdan ákimi.
Aýdannyń qurmetti azamattary, aýyl aqsaqaldary eskertkishtiń jabýyn ashqan kezde Abaıdyń músini jarq ete qaldy. Ol óziniń osyndaǵy urpaqtarymen júzdeskendeı jan shýaǵyn shasha qaraıdy. Aıtar joq, eskertkish sátti shyqqan eken.
Budan keıin Abaı eskertkishiniń ashylýy tamasha bir dástúrmen sabaqtasty. Zaısanda aýdannyń qurmetti azamaty, Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi, jıyrmaǵa tarta kitaptyń avtory Qalıbek Altybaev degen qadirli aqsaqal bar. Aýdannyń tarıhy, ósip-órkendeýi, júzden júırik ozattary jaıly shyǵarmalaryn bylaı qoıǵanda, Qalekeń uly Abaıdy shırek ǵasyr boıy zerttep keledi. Qalamgerdiń «Abaıdyń alyp aıdynynan», Abaı, Shákárim, Muhtar týraly «Úsh kemeldiń shalqarynan», «Abaıdy oqy, oılan, tap» degen kitaptaryn oqyrmandar jyly qabyldady. Uly Abaıdyń shóberesi Gúlzıpa Israıylovanyń «Rızamyn, asyldyń synyǵy bop ótkenime» atty kitabyna materıaldar jınasyp, jaryqqa shyǵarýyna kómek berdi. Endi, mine, 290 bettik «Abaı álemi» kitabyn oqyrmandaryna usynyp otyr.
Kitaptyń tusaýkeser rásiminde aýdan ákimi Qalıbek Altybaevqa uzaq jylǵy qyzmeti úshin turǵyndar atynan alǵysyn aıtyp, ıyǵyna ata saltymyzben shapan japty.
Aýdannyń abyz aqsaqaly, jazýshy, jýrnalıst Qalıbek Altybaev Abaıdy shırek ǵasyr zerttep kele jatqanyn, Abaı urpaqtarymen tyǵyz qarym-qatynasta bolǵanyn, bul kitaptyń hakim aqyn týraly besinshi jınaq ekenin aıtyp, kitaptyń shyǵýyna demeýshilik jasaǵan aýdan ákimi A.Ońdaqanovqa alǵysyn jetkizdi. Átteń, ázirshe qundy kitaptyń nebári 100 danamen jaryq kórýi janǵa batady. Bálkim, Abaı rýhyna taǵzym etýshiler, kitapqa demeýshi bolatyndar tabylyp ta qalar.
Ońdasyn ELÝBAI,
jýrnalıst.
Shyǵys Qazaqstan oblysy.
Zaısan aýdany.
Sýrette: Q.Altybaev eskertkish janynda.
Sýretti túsirgen avtor.