Damýdyń ozyq úlgisi

Ult jospary – uly armannyń asqary

Otandastarymyz Elbasy N.Nazarbaevtyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty jańa eńbegin qyzý qoldaýda

Keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Elbasynyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty eńbegin talqylaýǵa arnalǵan brıfıng ótti. Oǵan «Qazaqstan azamattyq alıansy» zańdy tulǵalar birlestiginiń prezıdenti Nurlan Erimbetov jáne Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty áleýmettik-saıası zertteýler bóliminiń meńgerýshisi Alýa Joldybalına qatysty. Nurlan Erimbetov Elbasynyń atalǵan maqalasy ózine erekshe áser etkenin baıandady. «Bul maqala meni qatty oıǵa qaldyrdy. Men maqalany oqyp otyryp, ne týraly oılaýymyz qajettigin túsindim. Sondaı-aq, Elbasy maqalasy árbir adamdy óz taǵdyryna jaýapkershilikpen qaraý kerektigine úndeıdi», – dedi N.Erimbetov. Sonymen qatar, spıker ma­qalada kórsetilgen baǵyttardyń ózektiligine toqtala kelip, Elba­synyń memleketimizdiń tutastyǵy men ornyqty damýyna qatysty oılaryna ekpin berdi. «Maǵan Prezıdenttiń el bir­ligine qatysty aıtqan tushymdy oılary, usynystary unady. Elbasynyń, ásirese, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qoǵa­mymyzdaǵy róline qatysty aıtqandarynyń jóni bólek. О́z­derińiz bilesizder, etnosaralyq qarym-qatynas salasy óte mańyz­dy másele. Qazirgi tańda kóptegen elder etnosaralyq janjaldardan zardap shegýde. Al bizde bul másele Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń saıasatynyń arqasynda ońtaıly sheshimin taýyp, nátıjesinde yntymaǵy jarasqan el bolyp otyrmyz», – dedi. Alýa Joldy­balına álem qaýym­dastyǵy Pre­zıdenttiń «100 naqty qadam» ­Ult Josparynyń mańyzdy­lyǵyna basa nazar aýdardy. «Jalpy, «100 naqty qadam» Ult Jospary – bul nátıjesi jaǵynan elimizde uzaq merzimdi, keshendi, júıeli, keń kólemde yqpal etetin strategııalyq qujat, sondaı-aq, túbegeıli qurylymdyq, ınstı­týttyq, júıelik ózgeristerge áke­letin reformalar kesheni, jań­ǵyr­tý jobasy. Tarıhtan bile­ti­nimizdeı, ótken ǵasyrdyń belgi­li kóshbasshylary óz ulty men­ eli úshin belgili bir stra­tegııa­lyq mindetterdi sheshýge umtyl­dy. Olardyń bar­lyǵy óz el­deri­niń qıyn da kúrdeli keze­ńin­de halqynyń múddesi úshin mem­le­ketiniń strategııalyq damýynyń negizi bolǵan Bes ınstıtýttyq reforma tárizdi jańǵyrtý jobasyn daıyndaǵan-dy. Aıtalyq, Sýn Iаtsenniń 3 qaǵıdaty: azamattyq ultshyldyq, halyq bıligi, halyqtyń ál-aýqaty men Den Sıaopınniń «Damýdyń 3 qadamdyq strategııasy», Mustafa Kemal Atatúriktiń «6 jebesi»: Respýblıkanızm, Ultshyldyq, Halyqtyq, Sekýlıarızm, Etatızm, Reformızmi, Lı Kýan Iýdiń 7 qaǵıdaty: Adal jáne tıimdi úkimet, Zań ústemdigi, Bıznestiń damýyna jaǵdaı, Makroekonomıkalyq saıa­sat, Táýelsiz bilikti sot, Tómen deńgeıdegi sybaılas-jemqorlyq, Memlekettik ınstıtýttar men jergilikti bılik reformasy. Mine, osyndaı jobalardyń barlyǵy da bul elderdiń damýdyń dańǵyl jolyna túsýine sep boldy», – dedi A.Joldybalına. Sondaı-aq, Ult Josparyna qatysty sheteldik BAQ-tarda ja­rııalanǵan saraptamalyq maqa­lalarǵa toqtaldy. Sarap­shynyń sózine qaraǵanda, «100 naqty qa­dam» Ult Josparyna álemdik qaýymdastyq zor qyzy­ǵýshylyq tanyta otyryp, oǵan ózderiniń ashyq pikirlerin bil­dirgen. «Sheteldik buqaralyq aq­parat quraldary bul strategııalyq qu­jatqa óte úlken qyzyǵýshy­lyq bildirdi. Máselen, reseılik baspasóz betterindegi maqalalarda «100 naqty qadam» Ult Josparyna qatysty «Ekonomıkalyq ǵa­jaıyp­­qa ákeletin 100 qadam», «Sáttilikke ákeletin 100 qadam», «Eýrazııany ózgertetin 100 qadam», «Jańartýdyń 100 qadamy», «Jańartýdyń keń kólemdi jobasy» degen ataýlar basym boldy», – dedi ol. Spıker atap ótkendeı, bir­qatar reseılik sarapshylardyń pikirinshe, Qazaqstan óziniń Ult Jospary arqyly kóptegen salalar boıynsha aldyńǵy qatarǵa shyǵýǵa múmkindik alyp otyr. «Reseıdiń strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń Ortalyq Azııa boıynsha jetekshisi Dmıtrıı Aleksandrovtyń aıtýynsha, «100 naqty qadam» baǵdarlamasy Qazaqstandy gúldengen memleketter qataryna qosýǵa baǵyttalǵan, erterekte qabyldanǵan ári jú­zege asyp jatqan qujattardyń úılesimdi jalǵasy. Al Ortalyq Azııa jónindegi nemis sarapshysy Beate Eshment qujatta kórsetilgen transporttyq joba­larǵa joǵary baǵa berýde, onyń pikirinshe, uzaq merzimdi kezeńde Qazaqstan úshin bul óte mańyzdy qadam. Bulardan bólek, kóptegen Eýropa memleketteri de «100 naqty qadam» Ult Josparyna qatysty pikir bildirdi. Aıtalyq, Avstrııanyń ulttyq keńesiniń ekinshi prezıdenti K.Kopftyń aıtýynsha, Ult Jospary sátti ári joǵary strategııalyq baǵ­darlama jáne de Qazaqstan ony tolyqtaı júzege asyra alady. Sıngapýr ulttyq ýnıversıtetiniń buqaralyq saıasat mektebiniń dekany Kıshora Mahbýbanı: «Qazaqstan osy baǵdarlamany júzege asyrý arqyly Ortalyq Azııadaǵy jańa logıstıkalyq habqa aınalady, bul eldegi saıası turaqtylyq – memlekettiń eń úlken artyqshylyǵy», – dep baǵa berdi. AQSh-ta da bul qujat talqylandy. Bir ǵana mysal keltirsem, Ulttyq keńestiń syrtqy saıasat jónindegi saraptamalyq ortalyǵynda 16 maý­symda zańnyń ústemdigine baılanysty ekinshi reforma boıynsha úlken pikirtalas ótti. Olar árbir 19 qadamnyń barlyǵyn qarastyrdy», – dedi A.Joldybalına. Sondaı-aq, sarapshy Eýro­panyń politico.eu medıa-portalynda «100 naqty qadam» batystyq ta, postkeńestik te jospar emes, bul saıası, ekonomıkalyq, máde­nı serpiliske ákeletin damýdyń azııalyq úlgisi dep atap kórsetilgenin jetkize kelip, jahandyq qaýipsizdikti taldaý ınstıtýtynyń dırektory Arıel Kohenniń, Izraıldiń Shyǵys Eýropa jáne TMD elderi ınstıtýtynyń dırektory Aleksandr Sınkerdiń pikirlerine mán berdi. Naqtylaı aıtqanda, Arıel Kohen: «Qazaqstan bul baǵdarlamany júzege asyrýda tez damýshy Eýrazııalyq barys bola otyryp, sheteldik ınvestısııa úshin eń tartymdy memleketterdiń biri bolady», – dep esepteıtinin málim etken. Al Aleksandr Sın­ker: «Qujattyń eń mańyzdy ári negizgi bólimi – «Birtektilik pen birlik». Osy bólimde kór­setilgen qadamdardy júzege asyrý arqyly qalǵan 4 reformaǵa arnalǵan qadamdardyń talaptaryn oryndaýǵa bolady, sol sebepti, bul eń mańyzdysy. Bul baǵdarlama elge jańa serpin berip, damyǵan mem­leketterdiń qataryna enýge múmkinshilik ashady», – dep atap kórsetken. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan».